Pamior prafiesar Hieorhij Halenčanka — historyk, jaki viarnuŭ Skarynu sapraŭdnaje imia
Jon naradziŭsia ŭ rasijskim Pietrazavodsku ŭ jaŭrejska-ŭkrainskaj siamji, ale ź dziacinstva žyŭ u Minsku. Tut vyvučyŭ movu, tut palubiŭ biełaruskuju kulturu.
Hieorhij Halenčanka naradziŭsia 28 lutaha 1937 hoda ŭ Pietrazavodsku (Karelija). Hieorhij Jakaŭlevič byŭ historykam z suśvietnym imieniem, pavažanym siarod usioj knihaznaŭčaj supolnaści.
Heta Halenčanka viarnuŭ Skarynu sapraŭdnaje imia: jon znajšoŭ dakumient, jaki pakazvaje, što nasamreč «Hieorhius» — nie druhoje imia drukara, a prykraja pamyłka, dapuščanaja pierapisčykam u kopii dakumienta: zamiest «vydatnaha» — «egregius» — Francysk Skaryna staŭ «georgius'am».
Rasijskim historykam chapiła hetaha, kab śćviardžać pra prynaležnaść Skaryny da pravasłaŭnaha śvietu. U toj čas jak Skaryna byŭ u sučasnym razumieńni čałaviekam suśvietu: drukavaŭ Bibliju dla usiaho «narodu ruśkaha» ŭ VKŁ, a nie dla peŭnaj kanfiesii.
Maštabnaj pracaj Halenčanki stała faksimilnaje vydańnie Biblii Skaryny — słavuty vialikafarmatny trochtomnik u čyrvonaj vokładcy, adnahodak biełaruskaj niezaležnaści. Halenčanka razam z fatohrafam jeździŭ pa śviecie i adšukvaŭ knihu za knihaj, kab urešcie vydać dla biełarusaŭ poŭny kamplekt.
Vialikaja hutarka «Našaj Nivy» z Hieorhijem Halenčankam — pra Skarynu i Lutera, narodnuju movu i Prahu, jaŭrejaŭ i niemcaŭ
Halenčanka skončyŭ histfak BDU i aśpiranturu Historyka-archiŭnaha instytuta ŭ Maskvie. Tolki ŭ centry savieckaj krainy ŭ toj čas možna było abaranić nastolki kulturałahičnuju i nastolki biełarusacentryčnuju dysiertacyju — «Historyja biełaruskaha knihadrukavańnia XVI—XVIII stahodździaŭ».
Halenčanka pieršy adkryŭ dla šyrejšaha koła čytačoŭ knihi, vydadzienyja na biełaruskich ziemlach u pieršyja stahodździ isnavańnia knihadrukavańnia.
U katałozie «Kniha Biełarusi 1517—1917» jon daŭ nie tolki padrabiazna apisańnie ŭsich knih, ale i vykłaŭ ich źmiest, što było śmiełym krokam u tahačasnaj savieckaj Biełarusi — usie ž staradrukavanyja knihi byli relihijnymi.
Arhanizatar biełaruskaj navuki, śpiecyjalist pa histaryčnych krynicach, ad jakich u svaich daśledavańniach nie adychodziŭ ni na krok. I ŭ saviecki čas, i ŭ niezaležnaj Biełarusi abjektyŭnaść — asnoŭny aryjencir u jaho rabotach.
Kamientary
Viečnaja pamiać.
Spačuvańni rodnym i blizkim.
Rasijskim historykam chapiła hetaha, kab śćviardžać pra prynaležnaść Skaryny da pravasłaŭnaha śvietu. U toj čas jak Skaryna byŭ u sučasnym razumieńni čałaviekam suśvietu: drukavaŭ Bibliju dla usiaho «narodu ruśkaha» ŭ VKŁ, a nie dla peŭnaj kanfiesii. "
i tut doŭhija vušy maskoŭskaha djabła bačny . Navat ja čuŭ kazaki pra hryšku pieršadrukara , dziakuj Bohu ja katalik i mianie uschodnija kazki nikoli nie cikavili