«Ni razu nie zdoleła vymavić «Płošča Franciška Bahuševiča». Rasijanka pierajechała ŭ Biełaruś — i zachapiłasia biełaruskaj movaj
25‑hadovaja sibiračka Aryna viadzie tyktok, dzie apisvaje ŭražańni ad novaj krainy i pieraličvaje lubimyja biełaruskija słovy.
Aryna raskazvaje ŭ svaich rolikach, što jana ź Sibiry i što pierabrałasia ŭ Biełaruś u kancy 2025-ha. Dziaŭčyna — linhvistka pa adukacyi, i movy jana sapraŭdy lubić, u tym liku i biełaruskuju: u adnym z rolikaŭ Aryna kaža, što z punktu hledžańnia linhvistyki jana ŭ zachapleńni ad biełaruskaj movy.
Vyhladaje, što Aryna pierajechała ŭ Biełaruś da chłopca, ź jakim pierad hetym žyła ŭ Hruzii. Jana zhadvaje jaho pa-biełarusku ŭ svaich ruskamoŭnych rolikach, a sam Uładzisłaŭ dapamahaje kachanaj zasvojvać biełaruskija słovy i pravilna ich vymaŭlać.
Adno z apošnich videa Aryna pryśviaciła kamplimientam, jakija atrymlivaje ad Uładzisłava — viadoma, pa-biełarusku:
«Kali Uładzisłaŭ mnie kaža takija kamplimienty, čaściej za ŭsio ja nie vielmi razumieju, pra što idzie havorka, bo słovy ciažkavatyja. Kali «pryhažunia» i «kachanaja» ja ŭ cełym zrazumieju, to «zachaplajusia» ŭžo daviadziecca huhlić. Ale ŭsio roŭna pryjemna atrymlivać kamplimienty, spadziajusia, tam nie abzyvalnictvy».
Dniami Aryna zapisała rolik, dzie raskazała, što jaje najbolš ździviła ŭ Biełarusi. Pierš za ŭsio jana zhadvaje biełaruskuju movu, ale nie tolki jaje:
«Mianie pieršy čas vielmi ździŭlaŭ tuman u śniežni. Ja ź Sibiry, dla nas u śniežni minus sorak — heta narmalnaje nadvorje, usio dobra. Ale tuman u śniežni, jašče i niekalki tydniaŭ? Ja ŭražvałasia, dumała — vy što, łondancy? Ja sapraŭdy ŭpeŭnienaja, što ŭ Łondanie niama takoj kolkaści tumanu, jak jość u Minsku».
Dziaŭčyna raskazvaje, što jaje vielmi ŭraziŭ minski kinateatr u handlovym centry Palazzo, zielanina, jakuju možna svabodna nabyć u kramach, i śviatło z vadoj, dastupnyja pastajanna. U Hruzii la mora, tłumačyć Aryna, z usim hetym było niaprosta.
Taksama Aryna zapisvaje roliki pra biełaruskija słovy — asobna vydzialaje tyja, što joj najbolš spadabalisia, i tyja, jakija jana nie lubić.
Biełaruskaja fanietyka dajecca joj niaprosta: naprykład, daloka nie ź pieršaha raza atrymałasia vymavić «čyhunačny vakzał», a voś słova «dźviery» ŭvohule nie dałosia sibiračcy.
Što da nielubimych słoŭ, dziaŭčynie vielmi nie padabajecca, jak jaje imia hučyć pa-biełarusku. Taksama było niaprosta zasvoić, jak vymaŭlajucca biełaruskija słovy sa spałučeńniami «čn» i «ć», i skaračeńni nakštałt «abłvykankam».
«Vyraz, jaki ja jašče ni razu nie zdoleła vymavić — heta nazva stancyi «Płošča Franciška Bahuševiča». U mianie atrymlivajecca tolki słova «Francyska», ja nie mahu z hetym ničoha zrabić. Kolki b ja nie bačyła, jak hetaja stancyja nazyvajecca — [atrymlivajecca] «Francyska».
Ja navat nie mahu ŭjavić, jak heta možna skazać, jak Uładzisłaŭ składvaje jazyk, kab heta skazać», — raskazvaje Aryna pra składanaści biełaruskaj movy.
Roliki dziaŭčyny atrymlivajuć tysiačy prahladaŭ i dziasiatki kamientaroŭ. Biełarusy dziakujuć Arynie za dobraje staŭleńnie da našaj movy, raskazvajuć, jak vymaŭlać biełaruskija huki, i prapanujuć novyja słovy i vyrazy dla vyvučeńnia.
Jość i cikavyja zadańni — niekatoryja kamientatary nie škadujuć sibirački:
«A možaš pračytać «Ad pradziedaŭ spakon viakoŭ nam zastałasia spadčyna» i pierakłaści słovy?»
«Pryvitańnie, Arynačka! Pasprabuj «polečka ź pierapadvypadviertam».
«Pasprabujcie nazvu ziamiel vakoł vioski Šyščycy — Šyščyččyna».
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆCiapier čytajuć
«Ja nie sustrakaŭ nivodnaha vajskoŭca, chto b nie pavažaŭ Drapataha»: na čale USU staŭ kamandzir novaha pakaleńnia. Što ŭjaŭlaje saboj Michaił Drapaty?77
Kamientary