Jašče siem hadoŭ tamu ŭ krainie nie było nivodnaha hulca, jaki ŭvachodziŭ u pieršuju sotniu pa kłasičnych šachmatach siarod mužčyn. Ale ciapier razam vyrasła załatoje pakaleńnie. U pieršuju 50‑ku ŭvajšli čaćviora ŭźbiekaŭ. Dniami dvaccacihadovy hrosmajstar Žavachir Sindaraŭ staŭ hałoŭnaj siensacyjaj Turniru pretendentaŭ, dzie razyhryvajecca prava pazmahacca za karonu čempijona śvietu.
Na minułym tydni druhi numar suśvietnaha rejtynhu pa kłasičnych šachmatach, amierykaniec Chikaru Nakamura, padčas partyi ź Sindaravym na Kipry apynuŭsia ŭ poŭnym tupiku. Nakamura, viadomy svaim majsterstvam u chutkich šachmatach, vydatkavaŭ cełych 67 chvilin na adzin chod, ale tak i nie znajšoŭ vyjścia. U vyniku jon trapiŭ u pastku, pa-majstersku rasstaŭlenuju maładziejšym apanientam.
«Jon prosta dumaŭ hadzinu i zrabiŭ pamyłkovy chod. Paśla hetaha ja vykarystaŭ svaju pieravahu», — prakamientavaŭ 20‑hadovy vunderkind z Uźbiekistana Žavachir Sindaraŭ svaju pieramohu.
Hety pośpiech zamacavaŭ za junakom status adnaho z hałoŭnych favarytaŭ turniru. Pakazaŭšy nievierahodny vynik — 4,5 ačka z 5 mahčymych na starcie, — jon prymusiŭ ździvicca navat samoha Mahnusa Karłsiena. Narviežski hrosmajstar pryznaŭ, što nichto nie čakaŭ ad maładoha ŭźbieka takoj ašałamlalnaj sieryi pieramoh.
Adnak dla tych, chto sačyŭ za karjeraj Sindarava, heta nie stała vypadkovaściu: chłopiec z Taškienta, jakoha napačatku treniravaŭ dziadula, staŭ adnym ź piaci samych maładych hrosmajstraŭ u historyi, atrymaŭšy hety tytuł jašče da 13 hadoŭ.
Fienomien Sindarava — heta častka maštabnaha ŭźbiekskaha praryvu, piša The Wall Street Journal. Historyja pośpiechu pačałasia jašče ŭ 2004 hodzie, kali Rustam Kasimdžanaŭ staŭ čempijonam śvietu pa viersii FIDE. Heta padzieja vyklikała ŭ krainie sapraŭdny šachmatny bum.
Dziaržava pačała aktyŭna ŭkaraniać hulniu ŭ škołach i spansaravać novyja šachmatnyja kłuby, a ŭ 2021 hodzie prezident Uźbiekistana padpisaŭ śpiecyjalny ŭkaz «Ab mierach pa dalejšym raźvićci i papularyzacyi šachmat i ŭdaskanaleńni sistemy padrychtoŭki šachmatystaŭ».
Vyniki nie prymusili siabie čakać. Siońnia niemahčyma ihnaravać značnuju prysutnaść Uźbiekistana na mižnarodnaj arenie. Jašče siem hadoŭ tamu ŭ krainie nie było nivodnaha hulca, jaki ŭvachodziŭ u pieršuju sotniu pa kłasičnych šachmatach siarod mužčyn. Ale ciapier razam vyrasła załatoje pakaleńnie. U pieršaj piacidziasiatcy suśvietnaha rejtynhu ŭžo čatyry pradstaŭniki krainy, uklučajučy Nadzirbieka Abdusatorava, jaki zajmaje čaćviortuju pazicyju.
Razam ź Sindaravym jany ŭžo pryviali zbornuju Uźbiekistana da pieramohi na Suśvietnaj šachmatnaj alimpijadzie 2022 hoda pad kiraŭnictvam usio taho ž Kasimdžanava. Pavodle słoŭ treniera, sučasnaje pakaleńnie ŭźbiekskich šachmatystaŭ atrymlivaje prafiesijnuju padrychtoŭku ŭ takim uzroście, kali raniej mnohija navat nie viedali značeńnia słova «hrosmajstar».
Ciapierašni ŭzdym maładoha pakaleńnia adbyvajecca ŭ spryjalny momant. Paśla sychodu Mahnusa Karłsiena z čempijonskaj honki ŭ 2022 hodzie na viaršyni ŭtvaryŭsia vakuum, jaki pačali zapaŭniać novyja imiony z Kitaja, Indyi i Uźbiekistana.
Sindaraŭ demanstruje nie prosta hłybokija viedy teoryi, ale i vyklučnuju zdolnaść da impravizacyi. U partyi suprać vośmaha numara suśvietnaha rejtynhu Vej I jon zdoleŭ pieramahčy čornymi fihurami ŭ składanaj dynamičnaj pazicyi, pakazaŭšy, što intelekt i intuicyja dla jaho važniejšyja za zavučanyja kambinacyi.
Takim čynam, uźbiekskaja škoła šachmat užo nie prosta zajaŭlaje pra svaje pravy na miesca ŭ suśvietnaj elicie — jana pačynaje ŭpeŭniena dyktavać joj ułasnyja praviły.
Kamientary