«Padarunak» ad režymu da Dnia palitviaźniaŭ». Što viadoma pra masavyja pieratrusy ŭ svajakoŭ aktyvistaŭ
21 traŭnia ŭ Biełarusi adbyłasia novaja chvala cisku na biełarusaŭ, jakija źjechali z krainy praz palityčny pieraśled. Supracoŭniki KDB pryjšli ź pieratrusami da svajakoŭ aktyvistaŭ i pravaabaroncaŭ. Mierkavana, lik takich pieratrusaŭ moža iści na niekalki dziasiatkaŭ. Viadoma, što prynamsi častka pieratrusaŭ źviazanaja z udziełam u śviatkavańniach Dnia Voli ŭ Varšavie i Vilni. Pravaabaroncy rasceńvajuć heta jak transnacyjanalny pieraśled biełarusaŭ. «Viasna» parazmaŭlała z tymi, u kaho prajšli pieratrusy, i raskazvaje, što viadoma pra masavy pieraśled.
Śviatkavańnie Dnia Voli ŭ Vilni ŭ 2025 hodzie. Zdymak ilustracyjny. Fota: Yauhen Yerchak SOPA Images LightRocket via Getty Images
«Zaklikaju ŭsich fiksavać takija vypadki»
Pravaabaronca «Viasny» Nasta Vasilčuk raskazała, što ranicaj 21 traŭnia ŭ minskuju kvateru pa miescy jaje rehistracyi pryjšli troje mužčyn, jakija pradstavilisia supracoŭnikami KDB.
«Jany praviali ahlad kvatery (mahčyma, u ich u papierach heta značyłasia jak vobšuk, ale dakładna nie viedaju). Pryjšli praz toje, što ja ŭdzielničała sioleta ŭ śviatkavańni Dnia Voli ŭ Varšavie. Taksama prychodzili da častki maich znajomych praz toje, što jany ŭdzielničali ŭ akcyi ŭ Vilni.
Pa źviestkach pravaabaroncaŭ, takich «vizitaŭ» učora adbylisia dziasiatki. Usie padziei ŭčarašniaha dnia — jaskravy pakazčyk taho, što represii nie spyniajucca, a ŭsio čaściej nabyvajuć transnacyjanalny charaktar.
Ja zaklikaju ŭsich, chto sutyknuŭsia z padobnym — ciskam na rodnych, vobšukami pa miescy prapiski, zvankami i prapanovami «ŭzajemavyhadnaj supracy» i h.d. — źviartacca da pravaabaroncaŭ i fiksavać takija vypadki».
«Śledčy skazaŭ, što ja «nie žadaju vypraŭlacca»
Były palitviazień i pravaabaronca «Viasny» Uładzimir Łabkovič, jakoha vyzvalili i vydvaryli ź Biełarusi ŭ śniežni minułaha hoda, paviedamiŭ, što pieratrus adbyŭsia ŭ miežach novaj kryminalnaj spravy, zaviedzienaj za jaho dziejnaść paśla vyzvaleńnia.
«Viadoma, što sankcyja vypisanaja Hienieralnaj prakuraturaj jašče 8 traŭnia, ale nie vykarystoŭvałasia akurat da Dnia palitviaźniaŭ Biełarusi. Heta taki «padarunak» ad režymu.
Naturalna, heta sihnał i aktyvistam, i byłym palitviaźniam, što palavańnie i represii praciahvajucca. Taksama heta sproba zapałochać hramadzianskuju supolnaść praź cisk na svajakoŭ.
Farmalna pieratrusy źviazanyja z Dniom Voli, što ŭ tym liku śviedčyć pra nastup na nacyjanalnyja simvały i kaštoŭnaści. Pavodle niepaćvierdžanaj infarmacyi, u niekatorych pieratrusy adbyvalisia ŭ miežach spravy za «dyskredytacyju Respubliki Biełaruś» (art. 369‑1 Kryminalnaha kodeksa). U dačynieńni da mianie admovilisia nazyvać artykuł, ale śledčy skazaŭ, što heta za «novyja hrachi» paśla vyzvaleńnia i tamu, što ja «nie žadaju vypraŭlacca».
«Baćkoŭ vyklikali na dopyt»
Da aktyvista Arcioma Basałaja, jaki ciapier žyvie ŭ Polščy, taksama pryjšli ź pieratrusam. Pavodle jaho słovaŭ, suprać jaho raspačatyja kryminalnyja spravy za «ekstremizm», «zdradu Radzimie», a taksama za ŭdzieł u akcyi z nahody Dnia Voli ŭ Varšavie.
«U kvateru pa maim miescy rehistracyi i ŭ kvateru baćkoŭ, dzie ja nie žyŭ i nie zarehistravany, ź pieratrusam uvarvalisia supracoŭniki KDB z paniatymi. U vyniku apisali majomaść baćkoŭ: chaładzilnik, pralnuju mašynu i h.d. Aproč hetaha, baćkoŭ vyklikali z Maładziečna ŭ Minsk na dopyt pa majoj spravie».
Arciom adznačaje, što sapraŭdy ŭdzielničaŭ u Dni Voli ŭ Varšavie, nie chavaŭ tvaru i publikavaŭ fotazdymki z akcyi ŭ sacyjalnych sietkach.
«Situacyja vakoł Biełarusi ŭžo znachodzicca pad uvahaj Mižnarodnaha kryminalnaha suda»
Jurystka «Viasny» Śviatłana Hałaŭniova ličyć, što takija vypadki nieabchodna razhladać jak častku transnacyjanalnaha pieraśledu biełarusaŭ.
«Takim čynam ułady Biełarusi sprabujuć ažyćciaŭlać palityčna matyvavany pieraśled svaich hramadzian pa-za miežami svajoj terytoryi. Transnacyjanalny pieraśled u vypadku Biełarusi ŭklučaje fakty vymušanaj emihracyi, departacyi svaich hramadzian, zavočny pieraśled tych, chto źjechaŭ, sproby viarboŭki i cisk praz svajakoŭ, jakija zastalisia ŭ Biełarusi.
Taki pieraśled zakranaje nie tolki prablemu svabody mirnych schodaŭ i svabody vykazvańnia mierkavańnia ŭ Biełarusi, ale i situacyju ŭ krainach znachodžańnia biełarusaŭ. Heta robić prablemu nie tolki ŭnutrypalityčnym pytańniem Biełarusi, ale i faktaram biaśpieki i pravaparadku ŭ krainach, dzie ciapier žyvuć biełarusy.
Varta adznačyć, što situacyja vakoł Biełarusi ŭžo znachodzicca pad uvahaj Mižnarodnaha kryminalnaha suda, jaki pačaŭ rasśledavańnie pa «situacyi Biełaruś/Litva» ŭ suviazi z mahčymymi złačynstvami suprać čałaviečnaści, uklučajučy prymusovuju departacyju i pieraśled pa palityčnych matyvach. Novyja vypadki pieraśledu pavinny razhladacca nie izalavana, a jak častka ŭžo isnujučaha pracesu pryciahnieńnia da adkaznaści».
Pravaabaroncy paviedamili pra bolš čym 10 pieratrusaŭ u Biełarusi, što prajšli ŭčora
U čaćvier prachodzili masavyja pieratrusy ŭ biełaruskich kvaterach palitemihrantaŭ. Stała viadomaja ich pryčyna
Pravodziać pieratrus u minskaj kvatery Uładzimira Łabkoviča
Kala 100 studentaŭ pakinuli EHU paśla pryznańnia ŭniviersiteta «ekstremisckaj arhanizacyjaj»
Ad sačeńnia za top-mieniedžarami da pikantnych dram XIX stahodździa. Jak pracuje detektyŭnaje ahienctva «Reks» Alaksandra Azarava6
Ad sačeńnia za top-mieniedžarami da pikantnych dram XIX stahodździa. Jak pracuje detektyŭnaje ahienctva «Reks» Alaksandra Azarava
Fiaduta rezka adkazaŭ Kaleśnikavaj: Za što vy zmahalisia ŭ 2020 hodzie, nie cikavić nikoha, akramia miadźviedziaŭ ź bierlinskaha zaaparka, jakija vas atačajuć4444
Kamientary