Biełaruskaha žurnalista Alaksandra Burakova zatrymali ŭ Hiermanii
Biełaruski žurnalist Alaksandr Burakoŭ 4 červienia prylacieŭ u Bierlin z Małdovy, dzie raniej atrymaŭ status uciekača. Na pašpartnym kantroli jaho zatrymali, patłumačyŭšy heta tym, što jahonaje proźvišča ŭniesienaje ŭ SIS (baza danych dla kantrolu miežaŭ i harantavańnia biaśpieki) jak asoby, jakoj zabaronieny ŭjezd u krainy Jeŭrasajuza i Šenhienskaha pahadnieńnia. Biełaruskaja asacyjacyja žurnalistaŭ pahutaryła z Alaksandram Burakovym, pakul jon znachodzicca ŭ kamiery dla zatrymanych u aeraporcie Bierlin-Brandenburh.
U Alaksandra Burakova raniej była 5‑hadovaja zabarona na ŭjezd u krainy ES i Šenhienskaha pahadnieńnia. Sioleta 2 sakavika jana skončyłasia. Pa słovach žurnalista, u krasaviku jon razam ź jurystam padavaŭ zapyt u palicyju Čechii z pytańniem pra toje, ci skončyŭsia ŭžo ban i ci vykraślili jahonaje imia z bazy. 13 krasavika palicyja Čechii adkazała, što zabarony ŭžo niama. Tamu Alaksandr spakojna palacieŭ u Hiermaniju.
«Na pašpartnym kantroli mnie skazali, što ŭ mianie niama nijakich prablem z dakumientami, akramia taho, što majo proźvišča znachodzicca ŭ šenhienskaj sistemie SIS. Akazałasia, što 16 krasavika biahučaha hoda Polšča ŭniesła maje danyja ŭ hetuju sistemu z zabaronaj na ŭjezd jašče na 5 hadoŭ da 16 krasavika 2031 hoda z farmuloŭkaj, što ja ŭjaŭlaju pahrozu dla Polščy. Ja za ŭvieś hety čas u Polšču nie ŭjazdžaŭ, bo znachodžusia pa-za miežami Jeŭrasajuza, choć ciaham apošnich 4 hadoŭ my z polskimi advakatami abskardžvali papiaredni ban, taksama nakładzieny Polščaj, jaki my ličym biespadstaŭnym», — raskazaŭ Burakoŭ.
Pryčynu, pa jakoj Polšča znoŭ zabaraniła ŭjezd, Alaksandr nie viedaje. U niamieckaha boku tłumačeńniaŭ taksama niama — jany adznačyli, što pretenzij da biełarusa i jahonych dakumientaŭ — bijamietryčnaha pašparta ŭciekača, vydadzienaha Małdovaj, nie majuć, i jon moh ujechać u Hiermaniju bieź vizy.
Nazad u Kišynioŭ Burakoŭ źbiraŭsia lacieć 8 červienia. Padčas znachodžańnia ŭ pakoi dla zatrymanych jamu vydali jahony telefon i jon zmoh zakazać sabie novy kvitok na nastupny dzień, 5 červienia, jaki abyšoŭsia daražej, čym kvitok tudy i nazad, nabyty raniej. Pašpart žurnalistu addaduć tolki pierad vyletam.
U 2021 hodzie Alaksandr Burakoŭ daviedaŭsia, što jamu — niahledziačy na niadaŭna vydadzienuju polskuju vizu — zabaronieny ŭjezd u krainy Šenhienskaha pahadnieńnia da 2 sakavika 2026 hoda.
Pavodle žurnalista, spačatku jon sprabavaŭ razabracca samastojna, što moh parušyć, kab trapić pad zabaronu na ŭjezd u Šenhienskuju zonu. Ale dla jaho heta tak i zastałosia zahadkaj: 2 sakavika 2021 hoda jon biez prablem atrymaŭ polskuju humanitarnuju vizu, ale skarystacca joj nie paśpieŭ, bo naśpieła patreba rełakacyi ŭ Litvu.
Kali praz dva miesiacy Alaksandr padaŭ dakumienty ŭ litoŭskuju ambasadu, vyśvietliłasia, što ź inicyjatyvy polskaha boku jon uniesieny ŭ śpis asobaŭ, jakija niasuć pahrozu ŭnutranaj biaśpiecy polskaj dziaržavy. Choć u Polšču žurnalist navat nie zajazdžaŭ.
Padstavaj, jak miarkuje sam Alaksandr Burakoŭ, mahli stać chiba što padziei 20‑hadovaj daŭniny:
«U siaredzinie 2000 ch padčas žurnalisckaj dziejnaści adbyŭsia davoli surjozny kanflikt, źviazany z vykarystańniem hrošaj na abstalavańnie. Heta adbyvałasia ŭ Polščy, i ja staŭ aŭtaram lista, jaki my dasłali ŭ Ministerstva zamiežnych spraŭ Polščy, jakoje finansavała prajekt. Skončyłasia tym, što abstalavańnie terminova zakupili, ale ž u chutkim časie mianie spynili na miažy i taksama anulavali vizu».
Tady Alaksandru zabaranili ŭjezd u Polšču na try hady. Ale potym žurnalist niekalki razoŭ atrymlivaŭ šenhienskija vizy ŭ ambasadzie Litvy, spakojna pierasiakaŭ miažu i naviedvaŭ krainy Jeŭrasajuza.
Uletku 2025 hoda Alaksandr Burakoŭ praz advakata damahaŭsia tłumačeńnia padstaŭ, pavodle jakich žurnalista ŭklučyli ŭ bazu SIS (Šenhienskuju infarmacyjnuju sistemu, jakaja vykarystoŭvajecca dla mier biaśpieki), i aznajamleńnia z materyjałami spravy, kab asprečyć zabaronu.
Vajavodski administracyjny sud u Varšavie 9 lipienia 2025 hoda pryznaŭ, što admova vydać dla aznajamleńnia materyjały spravy — niepravamocnaja. Ale ŭ tym ža miesiacy jamu znoŭ admovili «z toj pryčyny, što padstavy ŭniasieńnia ŭ SIS padpadajuć pad dziejańnie asobnych punktaŭ zakanadaŭstva, kali zamiežnik nie maje prava na aznajamleńnie z dakumientami».
29 śniežnia 2025 hoda advakat Piotr Dzienišeŭski atrymaŭ adkaz ad suda, u jakim paćviardžajecca, što Upraŭleńnie pa spravach zamiežnikaŭ zastajecca na svajoj pazicyi i patrabuje adchileńnia skarhi Burakova.
Vajavodski administracyjny sud u Varšavie na pačatku sakavika 2026 hoda vynies rašeńnie ab adchileńni pazovu pa spravie Burakova. Sutnaść spravy, z-za jakoj biełaruski žurnalist trapiŭ u šenhienski ban, zastajecca tajamnicaj.
Žurnalist vyjechaŭ ź Biełarusi z pryčyny palityčna matyvavanaha pieraśledu.
Jon pracavaŭ fryłansieram na «Biełsacie», radyjostancyjach «Radyjo Racyja», Deutsche Welle, paśla pratesnych padziej 2020 hoda jaho dvojčy zatrymlivali za prafiesijnuju dziejnaść i pryznačali administracyjnyja aryšty. U izalatary Alaksandr trymaŭ haładoŭku na znak pratestu ź nialudskimi ŭmovami ŭtrymańnia viaźniaŭ.
Kamientary