Historyk i archivist Dzianis Lisiejčykaŭ adšukaŭ u dakumientach bazyljanskaha ordena źviestki pra historyju zvona, na jakim možna pabačyć jak hierb vilenskaha biskupa, tak i malitvu na carkoŭnasłavianskaj movie.
Hetym nievialikim, ale važnym adkryćciom jon padzialiŭsia na svajoj staroncy ŭ fejsbuku. Siońnia hety pomnik biełaruskaha lićcia mastackaha XVIII stahodździa zachoŭvajecca na terytoryi kaścioła Śviatoha Mikałaja ŭ Śviry Miadzielskaha rajona. Masiŭny artefakt vahoj 900 kiłahramaŭ byŭ adlity majstram Ambrozijem Janam Patunam u 1701 hodzie.
Asablivaściu zvona źjaŭlajecca eklektyka jaho azdableńnia. Centralnuju častku ŭpryhožvaje vyjava abraza Maci Božaj Žyrovickaj, a pa vierchnim krai idzie kiryličny nadpis na carkoŭnasłavianskaj movie — malitva «Bolš hodnuju pašany za chieruvimaŭ i biez paraŭnańnia bolš słaŭnuju za sierafimaŭ…». Akramia kiryličnaha tekstu, unizie źmieščany łacinski podpis majstra i hierb «Stremia». Łacinskija inicyjały vakoł hierba ŭkazvajuć, što jon naležyć Kanstancinu Kazimiru Bžastoŭskamu, tahačasnamu vilenskamu biskupu.
Raźbity i adlity nanova z dapamohaj biskupa
Tłumačeńnie historyi artefakta znajšłosia ŭ dakumientach bazyljanskaha ordena 1710‑ch hadoŭ. Dzianis Lisiejčykaŭ adšukaŭ tam apisańnie zvanoŭ manastyra ŭ Žyrovicach, dzie pra stvareńnie «śvirskaha» zvona havorycca nastupnaje:
«Druhi [zvon] «Kanstancius», spraŭleny i adlity koštam manastyra, a vysiłkami tahačasnaha žyrovickaha nastajaciela śviatoj pamiaci ajca Kanstancina Vitapolskaha, u 1660 hodzie. <…> Hety zvon raźbity i pierality 14 lipienia 1701 hoda <…> da jaho prykłaŭ 50 taleraŭ vilenski biskup Kanstancin Bžastoŭski, tamu jon znoŭ pad imieniem «Kanstancius» i z hierbam ajca biskupa adlity».
Takim čynam u naźvie zvona ŭšanavany adrazu dva ijerarchi-ciozki, unijacki i katalicki.
Los zvona-padarožnika sa Śviry
Jakim čynam žyrovicki «Kanstancius» ź ciaham času pakinuŭ rodny manastyr i apynuŭsia daloka na poŭnačy, u Śviry, pakul zastajecca zahadkaj. U XX stahodździ jaho los skłaŭsia dramatyčna. U 1982 hodzie, kali savieckija ŭłady pa-varvarsku pieraabstaloŭvali śvirski kaścioł pad zavodski cech, pomnik atrymaŭ surjoznyja paškodžańni. Peŭny čas jon zachoŭvaŭsia ŭ Smarhonskim historyka-krajaznaŭčym muziei, pakul u 1990 hodzie jaho nie viarnuli viernikam.
Siońnia masiŭny artefakt z-za atrymanych paškodžańniaŭ užo nie moža vykonvać svaju pramuju funkcyju i visieć na zvanicy. Ciapier jon spačyvaje na ziamli kala muroŭ kaścioła.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ-
Piać mietraŭ asmanskaj viazi. U Varšavie pakazali ŭnikalny mirny traktat, za jaki svaim žyćciom zapłaciŭ najvialikšy vajskavod VKŁ Jan Karal Chadkievič
-
Jak kamunisty całkam źniščyli 700‑hadovy horad Most dziela vuhalu. Histaryčnyja kvartały pradavali Halivudu pad zdymki realnych vybuchaŭ
-
Turaŭskija kamiennyja kryžy, jakija nibyta prypłyli z Kijeva, mabyć, pastavili pry Kanstancinie Astrožskim
Ciapier čytajuć
Padpałkoŭnika z fakulteta vajskovaj raźviedki sudziać za «zdradu dziaržavie» pa spravie, jakaja vyhladaje palityčnaj. Što pra jaho viadoma?6
Kamientary