Navukoŭcy nazvali samyja niesumlennyja krainy śvietu. Jeŭrapiejcam i tut jość čym hanarycca

Ci možna acanić sumlennaść žycharoŭ roznych krain z dapamohaj prostaha ekśpierymientu? Mienavita heta pasprabavała zrabić mižnarodnaja hrupa daśledčykaŭ, vyniki pracy jakoj byli apublikavanyja ŭ časopisie Science.

Kab pravieryć, jak ludzi pavodziać siabie ŭ padobnaj situacyi, navukoŭcy praviali ekśpierymient u 355 haradach 40 krain. Jany zachodzili ŭ kramy, banki, hateli, muziei dy inšyja ŭstanovy i paviedamlali supracoŭnikam, što znajšli na vulicy zhubleny kašalok, ale nie mohuć zaniacca jaho viartańniem. Paśla taho jak kašalok pakidali ŭ hetaj ustanovie, daśledčyki nazirali, ci pasprabuje chtości znajści jaho ŭładalnika. Usiaho ŭ ekśpierymiencie vykarystali 17 003 «zhublenyja» kašalki.

Vyniki ekśpierymientu pakazali, što najčaściej kašalki viartali ŭ Šviejcaryi, Narviehii i Niderłandach. U pieršuju dziasiatku taksama ŭvajšli Danija, Šviecyja, Polšča, Čechija, Novaja Ziełandyja, Hiermanija i Francyja. Amal usie jeŭrapiejskija krainy.

Pavialičyć

Na druhim kancy rejtynhu apynulisia Turcyja, Kitaj, Maroka, Pieru, Kazachstan, Kienija, Małajzija, Abjadnanyja Arabskija Emiraty, Indaniezija i Hana.

Złučanyja Štaty i Vialikabrytanija zaniali pazicyi ŭsiaredzinie. U ZŠA viarnuli kala 52% kašalkoŭ, u Vialikabrytanii — kala 50%.

Daśledčyki taksama źviarnuli ŭvahu, što vierchniuju častku śpisu ŭ asnoŭnym zaniali zamožnyja krainy, a nižniuju — dziaržavy z bolš nizkim uzroŭniem dachodaŭ. Biednaść nie zahana, ale i sumlennaści, jak bačym, jana nie spryjaje.

Usio nie tak prosta, jak zdajecca

Ale nie śpiašajciesia z vysnovami. Choć hetyja śpisy i vyhladajuć pierakanaŭča, navukovaja supolnaść usio jašče spračajecca nakont tłumačeńnia atrymanych vynikaŭ.

Jak adznačaje daśledčyk sumlennaści Jaryf Martuza (Jareef Martuza) z Narviežskaj škoły ekanomiki, vyniki hetaha ekśpierymientu jašče nie dazvalajuć adnaznačna adkazać, jakija krainy možna ličyć samymi sumlennymi. Na jaho dumku, roźnica pamiž krainami moža być źviazanaja jak z asabistymi intaresami ludziej, tak i z hramadskimi normami abo asablivaściami kankretnaj situacyi.

Bolš za toje, u papiarednich daśledavańniach na hetuju ž temu navukoŭcy prychodzili da inšych vysnoŭ. Naprykład, doktar Devid Chju-Džons (David Hugh-Jones) z Univiersiteta Uschodniaj Anhlii vyjaviŭ značnyja vahańni va ŭzroŭni sumlennaści siarod vialikaj hrupy krain u zaležnaści ad taho, jak mienavita jana vymiarałasia.

Naprykład, kali ŭdzielnikaŭ prasili padkinuć manietku i paviedamić vynik (pry hetym za «aroł» praduhledžvałasia hrašovaja ŭznaharoda), uzrovień sumlennaści vahaŭsia ad 3,4% u Vialikabrytanii da 70% u Kitai.

Adnak kali ŭdzielnikaŭ prasili prajści anłajn-test, u jakim možna było lohka padmanuć i atrymać hrašovuju ŭznaharodu za pravilnyja adkazy, najbolš sumlennymi akazalisia respandenty ź Japonii. Za imi išli brytancy, a najmienš praŭdzivymi byli pryznanyja žychary Turcyi.

Vyhladaje na toje, što navukoŭcy atrymlivajuć roznyja adkazy ŭ zaležnaści ad taho, jakoje mienavita pytańnie pra «sumlennaść» jany zadajuć.

Šmat što zaležyć ad kolkaści hrošaj u kašalku

Takim čynam, ekśpierymient sa zhublenymi partmanetami nie moža kančatkova skazać nam, jakija nacyi bolš sumlennyja za inšych. Ale, niahledziačy na ​svaje abmiežavańni, jon daje nam važnaje razumieńnie čałaviečych pavodzin.

Adnym z samych niečakanych vynikaŭ stała toje, što ŭ 38 krainach kašalki z bolšaj sumaj hrošaj (kala $94 u ekvivalencie) viartali čaściej, čym ź mienšaj (kala $13). U siarednim uzrovień viartańnia skłaŭ adpaviedna 72% i 51%. Vyklučeńniem stali tolki Mieksika i Pieru.

Pavialičyć

Mahčyma, ludzi macniej supieražyvajuć čałavieku, jaki straciŭ značnuju sumu abo nie chočuć ździajśniać bolš surjoznaje pravaparušeńnie. Ci nie chočuć marnavać čas na drabiazu — at, što tyja paru dalaraŭ.

Psichołah Najdžeł Chołt (Nigel Holt) z Abierystuickaha ŭniviersiteta (Vialikabrytanija) adznačaje jašče adnu važnuju asablivaść ekśpierymientu. Usie partmanety pieradavalisia supracoŭnikam arhanizacyj na pracoŭnym miescy. U takoj situacyi čałaviek razumieje, što kalehi mohuć zaŭvažyć jaho pavodziny, tamu ryzyka być vykrytym vyšejšaja, čym kali znajści kašalok, naprykład, u aŭtobusie ci na vulicy.

Inšyja daśledavańni pakazvajuć, što na rašeńnie viarnuć kašalok upłyvajuć nie tolki hrošy. U 2009 hodzie prafiesar Ryčard Uajzman (Richard Wiseman) naŭmysna «hublaŭ» partmanety ŭ roznych miescach Edynburha. Jamu viarnuli 42% ź ich.

Daśledčyk taksama vyjaviŭ, što značna čaściej viartali zhubu, kali ŭnutry znachodziłasia asabistaja fatahrafija — naprykład, niemaŭlaci, ščaniuka abo pažyłoj pary. Takim čynam, ludzi byli bolš sientymientalnymi, čym možna było čakać.

My lubim być sumlennymi

Pavodle aŭtaraŭ daśledavańnia ŭ Science, u cełym vyniki śviedčać pra davoli vysoki ŭzrovień hramadzianskaj sumlennaści ŭ roznych krainach.

Da padobnaj vysnovy pryjšła i hrupa daśledčykaŭ pad kiraŭnictvam Jaryfa Martuzy ŭ ekśpierymiencie z udziełam kala vaśmi tysiač čałaviek. Udzielnikaŭ prasili nie tolki vykanać zadańni, ale i pradkazać, jak paviaduć siabie inšyja. Akazałasia, što prykładna dźvie traciny ludziej ličyli navakolnych mienš sumlennymi, čym jany byli nasamreč.

Adnak hetaja hatoŭnaść dziejničać sumlenna moža źmianiacca, kali čałaviek bačyć vyhadu dla siabie abo svajoj hrupy. U jašče adnym daśledavańni z udziełam bolš za piać tysiač amierykancaŭ navukoŭcy vyjavili, što ludzi čaściej iduć na padman, kali ličać, što heta dapamoža ich palityčnym adnadumcam.

Ale kali pad pahrozaj akazvajecca ŭžo ich ułasny dabrabyt, asabistaja vyhada stanovicca jašče bolš važnym matyvam niezaležna ad palityčnych pohladaŭ taho, chto moh paciarpieć ad jaho chłuśni.

Martuza adznačaje, što navukoŭcy ŭsio jašče niedastatkova razumiejuć, čamu ŭ adnych situacyjach ludzi hatovyja chłusić abo padmanvać, a ŭ inšych — nie. Pavodle jaho, akramia asabistaj vyhady, važnuju rolu moža adyhryvać i toje, kamu pryniasie karyść abo škodu padman.

Daśledčyk ličyć, što takija pracy majuć nie tolki navukovuju, ale i praktyčnuju kaštoŭnaść. U sučasnym śviecie ludzi ŭsio čaściej ździajśniajuć finansavyja apieracyi i ŭzajemadziejničajuć ź nieznajomcami, viedajučy pra ich zusim niašmat. Tamu razumieńnie taho, jak u roznych abstavinach ludzi prymajuć maralnyja rašeńni, stanovicca ŭsio bolš važnym.

• 18
• 0
• 2
• 3
• 0
• 0
• 0
• 0