Navukoŭcy daviedalisia, z čym źviazana chutkaje zasvajeńnie rodnaj movy niemaŭlatami
Francuzskija navukoŭcy apublikavali ŭ časopisie PNAS daśledčy artykuł, u jakim apisali pryncyp chutkaha zasvajeńnia rodnaj movy maleńkimi dziećmi va ŭzroście ad 1 da 2 hadoŭ.
«Niemaŭlaty pačynajuć vučyć słovy ź nievierahodnaj chutkaściu ŭžo na druhim hodzie svajho žyćcia. Zhodna z teoryjaj «sintaksičnaj zahruzki», dla takoha efiektyŭnaha vyvučeńnia słoŭ jany vykarystoŭvajuć padkazki, schavanyja ŭ hramatycy rodnaj movy.
Dakładna nieviadoma, jak u niemaŭlat ź biednym słoŭnikavym zapasam atrymlivajecca zasvojvać składanyja ŭzajemasuviazi pamiž słovami i hramatykaj. Adnak, dziakujučy vykarystańniu sistemy adsočvańnia matoryki vačej i prahladu karcinak z karotkimi videarolikami, vyśvietliłasia, što dzieci va ŭzroście ad 1 da 2 hadoŭ sapraŭdy mohuć nie tolki chutka zasvojvać novyja ŭzajemasuviazi pamiž słovami i hramatyčnyja kanstrukcyi, ale i vykarystoŭvać hetyja suviazi dla vyvučeńnia bolšaj kolkaści novych słoŭ.
Heta aznačaje, što dzieci jasielnaha ŭzrostu, jakija tolki pačynajuć vyvučać rodnuju movu, užo majuć zdolnaść na latu vykarystoŭvać suviazi pamiž moŭnymi elemientami i samastojna kantralavać praces samanavučańnia z dapamohaj sistemy efiektyŭnych moŭnych skaračeńniaŭ», — raskazali navukoŭcy.
Vyśvietlić heta daśledčykam dapamoh ekśpierymient, jaki jany praviali z udziełam zvyš 20 dziaciej uzrostam kala 20 miesiacaŭ.
Pačatkovy etap ekśpierymientu zaklučaŭsia ŭ prahladzie karcinak i karotkich videarolikaŭ, na jakich byli namalavanyja adušaŭlonyja i nieadušaŭlonyja pradmiety razam z ahučvańniem i napisańniem ich nazvaŭ. Taksama byli asobnyja i sumiesnyja ŭžyvańni hetych nazvaŭ u roznych prostych skazach i kanstrukcyjach (navat hučali nazvy takich istot i pradmietaŭ, jakich nie było ani na videa, ani na karcinkach).
Zatym dzieciam pakazali inšyja karcinki i videa, adnak na ich źjavilisia ŭžo novyja pradmiety i istoty (nazvy jakich hučali ŭpieršyniu, ale biez pakazu ich samich), a vyhlad pieršapačatkovych paniaćciaŭ byŭ krychu źmienieny. I ŭsio heta ŭžo nie supravadžałasia napisańniem i ahučvańniem nazvaŭ, jak było raniej.
Zadačaj dziaciej było jakraz vyznačyć suviaź pamiž słovami i ich vyjavami, a metaj ekśpierymientu było pry dapamozie sistemy adsočvańnia matoryki vačej vyznačyć, jak chutka niemaŭlaty vybudoŭvajuć padobnuju suviaź, jak doŭha hladziać na peŭnyja rečy i jak časta dajuć pravilnyja adkazy.
«My vyjavili, što niemaŭlaty mohuć vyvučać i vykarystoŭvać sintaksična-siemantyčnuju suviaź u svajoj rodnaj movie mienš čym za 30 chvilin. Padobnaja chutkaść śviedčyć, što čym bolš padobnych suviaziaŭ budujuć maleńkija dzieci, tym jašče chutčej jany vyvučajuć rodnuju movu. Heta faktyčna paćviardžaje teoryju «sintaksičnaj nahruzki», jakaja da hetaha dakazvałasia tolki kampjutarnym madelavańniem», — padviali vyniki navukoŭcy.
Ciapier čytajuć
«Na takuju ch**niu paviałasia». Rasijanka pryjechała ź Sibiry ŭ Biełaruś i ciapier z maciukami raskazvaje, jak tut składana žyć32
Kamientary