Historyja11

Vializnyja mohiłki kamiennaha vieku kala palarnaha kruha ździvili archieołahaŭ

Mohiłki, jakim 6500 hadoŭ, mohuć być u piać razoŭ bolšyja, čym mierkavałasia — heta kardynalna pierazahružaje ŭjaŭleńni daśledčykaŭ ab paŭnočnym dahistaryčnym žyćci.

Adna ź jam kamiennaha vieku, znojdzienaja ŭ Tainiaro / Fota: Tuija Laurén

Hleba na adnych z najbujniejšych mohiłkach kamiennaha vieku ŭ Jeŭropie nastolki kisłaja, što ŭsie čałaviečyja pareštki tam raskłalisia jašče tysiačy hadoŭ tamu. Mohiłkam, raźmieščanym u Tainjara ŭ finskaj Łapłandyi, 6500 hadoŭ. Jany znachodziacca prykładna za 80 kiłamietraŭ na poŭdzień ad Palarnaha kruha. 

Raskopki, što pravodzilisia jašče ŭ 1980-90-ych hadach, vyjavili tam kala saraka mahił. Ale ŭ vyniku raskopak, praviedzienych u 2018 hodzie, vyjaviłasia, što niekali tam byli pachavanyja nie mienš za 120 čałaviek, što ŭtraja pieravyšaje papiarednija acenki (a pa niekatorych acenkach pachavańniaŭ było bolš za 200). Daśledavańnie kamandy było apublikavana ŭ kancy listapada ŭ archieałahičnym vydańni Antiquity i na sajcie Cambridge University Press.

«Mahiły kamiennaha vieku pakidajuć paśla siabie tolki formy jam i čyrvonuju vochru, jakoj u Tainjara mała», — cytuje finskaha archieołaha i viadučaha aŭtara daśledavańnia Aki Chakaniena Gizmodo. — «Dokazy davoli niaŭłoŭnyja».

Miesca mierkavanych mohiłak na mapie / Vyjava: Cambridge University Press

Čyrvonaja vochra była zvyčajnaj farbaj u pieryjad niealitu i vykarystoŭvałasia ŭ niekatorych cyrymonijach, takich jak, naprykład, pachavańni. Tak, niadaŭnija śviedčańni z adnaho z samych viadomych niealityčnych pasieliščaŭ u Turcyi havorać ab tym, što miortvych ekshumavali, a potym razmaloŭvali z dapamohaj čyrvonaj vochry i kinavary.

Chacia kamanda ličyć, što Tainjara było miescam pachavańnia, heta tolki hipoteza. Adnak daśledčyki kažuć, što na hety momant mierkavańnie ab tym, što vialikija mohiłki, padobna, isnavali pablizu palarnaha kruha, pavinna prymusić nas pierahledzieć našy ŭjaŭleńni ab poŭnačy i jaje miescy ŭ dahistaryčny pieryjad.

Choć jamy ŭ Tainjara majuć formu mahił, čyrvonaja vochra była znojdziena tolki ŭ 23 ź ich. Niekatoryja ź jamaŭ utrymlivali popieł i draŭniany vuhal, što pryviało aŭtaraŭ da dumki, što prynamsi niekatoryja ź jam u Tainjara byli vohniščami.

Daśledčyki kažuć, što analiz novych uzoraŭ hleby na najaŭnaść skamianiełych vałasoŭ, zbor staražytnaj DNK niepasredna z hleby padčas raskopak na astatniaj terytoryi (čatyry piatyja jakoj jašče nie daśledavanyja) całkam mohuć prajaśnić karcinu.

Kamientary1

  • Dzynk
    22.12.2023
    A mianie nie ździviła hetaja navina. Viadoma ž ludzi prasoŭvalisia na Poŭnač pa miery adychodu ledavika. Na terytoryi Łatvii byli znojdzieny fakty prysutnaści čałavieka, jakim uzrost kala 9 tys.hadoŭ, dyk čamu znachodki ŭ Finlandyi niekamu padajucca nievierahodna dzivosnaj navinoj ?

Ciapier čytajuć

Masavyja aryšty aficeraŭ prajšli na avijabazie ŭ Mačuliščach — abvinavačvajuć u suviaziach z apazicyjaj43

Masavyja aryšty aficeraŭ prajšli na avijabazie ŭ Mačuliščach — abvinavačvajuć u suviaziach z apazicyjaj

Usie naviny →
Usie naviny

Kadyraŭ nabraŭ 99,85% na vybarach kiraŭnika Čačni7

Tramp padčas telefonnaj razmovy ź Zialenskim nastojliva patrabavaŭ spynić udary pa rasijskich NPZ31

Chto taki Siarhiej Alisiejenka, jaki stvaryŭ ŠI-čat-bot, što trapiŭ u top-10 śvietu razam z ChatGPT i Claude10

Udar pa Zaparožžy: hareli damy, handlovy centr i najstarejšy korpus univiersiteta1

«Štoranku tazik pamidoraŭ». Što za biełaruski sort «Zorka», jaki tak chvalać4

«Katastrofa». Partyja Mierca nie prajšła ŭ parłamient u Piaredniaj Pamieranii21

Kolki rys našaha charaktaru abumoŭleny hienami? Novaje daśledavańnie kaža, što nie tak i šmat1

Jakoje małako lepšaje: karovina, sojevaje, aŭsianaje, mindalnaje, rysavaje? A moža, kakosavaje?1

Simulatar biełarusa. Chutka vyjdzie hulnia, u jakoj treba čyścić bulbu3

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Masavyja aryšty aficeraŭ prajšli na avijabazie ŭ Mačuliščach — abvinavačvajuć u suviaziach z apazicyjaj43

Masavyja aryšty aficeraŭ prajšli na avijabazie ŭ Mačuliščach — abvinavačvajuć u suviaziach z apazicyjaj

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić