Jak vyhladaje stylovy dom novaj rektarki Akademii mastactvaŭ koštam paŭmiljona dalaraŭ
Biełaruskaja dziaržaŭnaja akademija mastactvaŭ atrymała novuju kiraŭnicu — architektarku Anastasiju Kałasoŭskuju. Pra jaje žyćcio mała što viadoma, ale «Naša Niva» adšukała ich z mužam siadzibu pad Minskam. Katedž koštam amal paŭmiljona dalaraŭ, z ułasnym spa-kompleksam, chvajovym lesam i kaminam vyšynioj 7 mietraŭ.

Anastasija Kałasoŭskaja šmat hadoŭ rabiła akademičnuju karjeru ŭ Biełaruskim nacyjanalnym techničnym univiersitecie, dzie darasła da pasady namieśnicy dekana architekturnaha fakulteta. Jaje muž, Andrej Zajcaŭ — viadomy architektar-praktyk, jaki prajšoŭ škołu ŭ dziaržaŭnym instytucie «Vajenprajekt», paśla čaho syšoŭ u pryvatny biznes i zasnavaŭ ułasnuju studyju.
Vierahodna, paznajomilisia jany jašče ŭ studenckija hady, bo vučylisia prykładna ŭ adzin čas na architekturnym fakultecie Biełaruskaj dziaržaŭnaj politechničnaj akademii (jak tady nazyvaŭsia BNTU) i skončyli jaje ŭ kancy 1990‑ch hadoŭ.

Pravierany kadr na miescy pryncypovych ludziej
Jak adznačajuć u architekturnaj supolnaści, vosieńniu 2020 hoda, u samy razhar pratestaŭ, Kałasoŭskaja vyjšła z dekretnaha adpačynku. Adnym ź pieršych jaje pasyłaŭ na kafiedry była žorstkaja ŭstanoŭka: kali vy pracujecie ŭ dziaržaŭnaj VNU, to abaviazany padtrymlivać dziaržaŭnuju palityku.

U 2024 hodzie, kali Kałasoŭskaja pierajšła z BNTU ŭ Akademiju mastactvaŭ, jana zaniała pasadu prarektarki pa vučebnaj rabocie, jakaja da 2021 hoda naležała Alenie Bochan. Taja padčas pratestaŭ pryncypova admoviłasia padpisvać zahady ab adličeńni moładzi i zapatrabavała spynić pieraśled, za što ŭ vyniku papłaciłasia pasadaj padčas maštabnaj kadravaj čystki.
Pryčym naŭrad ci pazicyja Kałasoŭskaj była pradyktavana stracham zastacca biez srodkaŭ da isnavańnia: strata pasady ŭ VNU nie adbiłasia b krytyčna na dabrabycie siamji.
Premijalnyja zamiežnyja materyjały i biełaruskaja aŭtentyka
Ułasnaja siadziba ŭ vioscy Šubniki, što za 18 kiłamietraŭ ad MKAD u ekałahična čystym Zasłaŭskim kirunku, stała dla muža Kałasoŭskaj, architektara Andreja Zajcava, sapraŭdnym manifiestam jaho razumieńnia kamfortu.

Dom Zajcava i Kałasoŭskaj u Šubnikach pad Zasłaŭjem. Fota: Tut.by
Sam Zajcaŭ tak apisvaje svaju evalucyju: «Pa miery svajho ruchu ja pryjšoŭ da prajektaŭ pryvatnaha domabudavańnia jak najbolš maštabnaj i čałaviečnaj formy razumieńnia asiarodździa».
Dom budavaŭsia ŭ kancy nulavych. Sam Zajcaŭ u adnym ź intervju raskazvaŭ pra hety praces ź liryčnaj notkaj, zhadvajučy, što pačynaŭ budoŭlu biez kapiejki ŭ kišeniach, uziaŭšy kredyt na 30 tysiač dalaraŭ, jaki skončyŭsia jašče na etapie zaliŭki padmurka.




Srodkaŭ spatrebiłasia niamała. Pieršapačatkovaja ideja ścipłaha karkaśnika chutka transfarmavałasia. Psichałahična architektar nie zmoh źmirycca z adčuvańniem «lohkich ścien», tamu ŭnutry draŭlanaj abałonki byŭ zbudavany manalitny žalezabietonny karkas sa ścienami z kieramzitabietonu.
U vyniku atrymałasia maštabnaja siadziba. Na ŭčastku na 18 sotak paŭstaŭ trochpaviarchovy katedž ahulnaj płoščaj 246 kvadratnych mietraŭ. Pobač — haściavy dom, altanka-barbiekiu z poŭnapamiernaj ruskaj piečkaj i vuličnaj kuchniaj, a taksama haraž-navies na dva aŭtamabili.



Łandšaft pradumany da milimietra: unutrany dvor-pacia z kałanadaj, zabrukavany kołatym kamieniem, ułasny pładovy sad i štučna vysadžany chvajovy les z drevami vyšynioj da 14 mietraŭ. Kab chatnija hadavancy nie adčuvali dyskamfortu, praduhledžany aciepleny pakoj dla sabak z valjeram.

Unutranaja prastora doma siamji architektaraŭ vyrašana pa pryncypie anfiłady — biez kalidoraŭ, dzie pamiaškańni płaŭna pieraciakajuć adno ŭ adnaho.


Sercam doma źjaŭlajecca dvuchśvietłavaja haścioŭnia sa stollu vyšynioj 7,4 mietra i panaramnymi vitražnymi voknami. Kamin u haścioŭni taksama niestandartny: ačah šyrynioj 1,4 mietra adlity ź bietonu «ŭručnuju».
Na druhi pavierch, dzie raźmiaścilisia spalni i nievialikaja kinazała, viadzie adkrytaja manalitnaja leśvica.



Rełaksavać haspadary taksama mohuć va ŭłasnym spa-kompleksie, jaki ŭklučaje łaźniu na drovach, azdoblenuju dubam i naturalnym kamieniem, i mini-basiejn.
Techničnaje načyńnie adpaviadaje sučasnym standartam: klimat-kantrol, sistema ciopłych padłoh.

Pry ŭsioj maštabnaści inžyniernych rašeńniaŭ architektar zrabiŭ staŭku na spałučeńnie premijalnych impartnych elemientaŭ z padkreślena łakalnymi materyjałami. Tak, na kuchni ŭstalavanyja darahija fasady z kołataha bielhijskaha duba. Ale ŭ piarednim pakoi zamiest italjanskaj plitki padłohu zalili šlifavanym bietonam ź vialikimi śpiłami vałunoŭ — heta sučasnaja adsyłka da tradycyjnaj biełaruskaj razynkavaj muroŭki.


Ścieny i stol u domie abklejeny zvyčajnym ilnianym pałatnom ajčynnaj vytvorčaści, jakoje kaštavała kapiejki, a kieramzitabietonnyja błoki ŭ haścioŭni prosta pieraciortyja klejem i pafarbavanyja.


Asobny honar haspadara — sabranyja pa krupinkach histaryčnyja artefakty: aŭtentyčnyja zbany z paleskaj Haradnoj, darevalucyjnaje škło, vyratavanaje sa śmietnika pry rekanstrukcyi histaryčnaha centra Minska, i staraja kanapa z baćkoŭskaj chaty. Usio heta stvaraje vobraz dychtoŭnaha šlachieckaha majontka z ułasnaj historyjaj.


Stylovy budynak pryciahvaje ŭvahu nie tolki žurnalistaŭ, ale i kinošnikaŭ. Mienavita ŭ katedžy Zajcava i Kałasoŭskaj zdymalisia pačatkovyja sceny rasijska-biełaruskaha trylera «Dziŭny dom» (2023). U hetym ža filmie zaśviaciłasia, naprykład, i siadziba ŭ Krasnym Bierazie.



Cana pytańnia
U 2022 hodzie dom niečakana byŭ vystaŭleny na prodaž. Za całkam hatovuju da pražyvańnia siadzibu z basiejnam prasili kala 450 tysiač dalaraŭ (amal 1,3 miljona rubloŭ). Adnak pakupnikoŭ, vidać, nie znajšłosia. Abjava na sajcie pierastała być aktyŭnaj, a miarkujučy pa sacsietkach architektara, jaki, darečy, lubić padpisvać svaje pasty pa-biełarusku, siamja praciahvaje žyć u svaim hniaździe pad Zasłaŭjem.

Razvažajučy pra ŭłasnuju prafiesiju, Andrej Zajcaŭ adnojčy vielmi trapna zaŭvažyŭ, što architekturu možna razhladać jak sposab vykazvańnia i vychavańnia čałavieka. Pavodle jaho słoŭ, estetyka druhasnaja, a hałoŭnaje — heta etyka i farmiravańnie takich paniaćciaŭ, jak hodnaść, samapavaha i ŭnutranaja svaboda.
Praŭda, jość niebiespadstaŭnyja sumnieńni, što farmiravańnie takoj etyki — heta toje, čym budzie zajmacca jaho žonka na pasadzie rektarki Akademii mastactvaŭ. U sistemie, častkaj jakoj jana stała, na pieršym miescy siarod jakaściaŭ studentaŭ i supracoŭnikaŭ staić nie hodnaść, a biezahavoračnaja łajalnaść da režymu.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ
Kamientary
Na úschodzie jon vychavany úžo daúno , u nas ad pačatku akupacyi z 1794 hodu