Amal paŭtary tysiačy hiektaraŭ na Homielščynie bolš nie buduć ličycca radyjacyjna niebiaśpiečnymi
Urad Biełarusi pryniaŭ rašeńnie źmianić status častki ziamiel u Homielskaj vobłaści, jakija raniej ličylisia radyjacyjna niebiaśpiečnymi paśla nastupstvaŭ Čarnobylskaj katastrofy. Heta, jak zajaŭlajecca, zroblena dla taho, kab viarnuć častku terytoryj u haspadarčaje vykarystańnie, ale z ulikam kantrolu biaśpieki.

U pryvatnaści, ziemli ŭ 10‑ci rajonach (Brahinskim, Vietkaŭskim, Žłobinskim, Kalinkavickim, Karmianskim, Lelčyckim, Łojeŭskim, Mazyrskim, Rečyckim i Čačerskim) pierastali ličycca zonaj adčužeńnia. Heta kala 940 hiektaraŭ — ciapier ich možna vykarystoŭvać dla sielskaj haspadarki abo inšych patreb.
Jašče kala 378,7 hiektara nie stali całkam «čystymi», ale ich status źmiakčyli: z poŭnaj zabarony jany pierajšli ŭ katehoryju ziamiel z abmiežavanym vykarystańniem. Heta značyć, što tam možna vieści haspadarku, ale z peŭnymi abmiežavańniami i pastajannym kantrolem.
U sumie ŭ haspadarčy abarot viernuć 1318,8 hiektara. Raniej hetyja terytoryi nie vykarystoŭvalisia z-za ryzyki radyjacyjnaha zabrudžvańnia.
Ułady padkreślivajuć, što vykarystańnie hetych ziamiel budzie stroha kantralavacca. Heta tyčycca i samich učastkaŭ, i pradukcyi, jakaja tam budzie vyroščvacca abo vyrablacca, kab jana adpaviadała normam biaśpieki.
Kamientary
Kohda eta siemiejstvo nažriotsia?
Ja čuŭ, što u Biełhidramieta jość 41 mieteastancyja. Na śpiecyjalna abstalavanych placoŭkach hetych mieteastancyj mahčymyja zabory abrazcoŭ vady i pavietra, jakija prapuskajucca praź filtry. Voś hetyja filtry potym i analizujucca śpiecyjalistami pa izatopam.
Što tyčycca hleby, nietraŭ, to ciažkija, doŭhažyvučyja izatopy ( prykładam urana, płutonija), lažać, pakul ich nie čapajuć. Jany mihrujuć tolki z razčynam. Tamu ad miesca, dzie lažyć čarnobylski płutonij, jon moža pajści z hadami tolki troški ušyrki i uhłyb. Pakul jaho nie čapajuć.
Uran Bałotnickaha rudnaha pola niebiaśpieki nie ujaŭlaje, pakul jaho nie zdabyvajuć. Mihracyja pačniecca u pracesie i paśla zdabyčy. Ad palihona z sotami vyščałačvańnia jon moža mihryravać na 2-4 kiłamietry. Vadu kałodziežnuju brać budzie nielha na pryblizna takoj adlehłaści ad palihona.
Ja čuŭ, što jość pryncypova adroznyja ad abstalavanych placovak mieteastancyj punkty dazimietryčnaha kantrolu. Tam prosta niama abstalavańnia, kab haniać pavietra i vodu praź filtry.
Ci nie ŭ najbolš zabrudžanych miescach hetyja punkty dazimietryčnaha kantrolu znachodziacca?
Dzie ubačyć mapu, na jakoj paznačany abstalavanyja dla filtracyi placoŭki mietyjastancyj i prosta punkty dazimietryčnaha kantrolu?
Niešta vyroščvać u Lelčyckim rajonie, mienavita na płoščach Bałotnickaha i Lelčyckaha rudnych paloŭ, dzie znachodziacca hodnyja dla vyščałačvańnia depazity urana, moža apynucca pamyłkovym rašeńniem. Zabałansavymi ich ličyli raniej.
A što datyčycca ankałohii, to tut patrebna statystyka. Moža vyśvietlicca, što nie čarnobylskija izatopy zaraz dajuć asnoŭny uniosak u ankałohiju, a bienzapiren, prykładam. AZS, vychłapy dyzielaŭ, kureńnie, kolkaść aŭtamabilej u Minsku, chimičnyja pradpryjemstvy, dzie voziacca z kamienna-vuhalnymi smołami, adstavańnie u časie z vakcynacyjaj ad papiłomavirusa...
Dzie uziać takuju statystyku u Biełarusi, dzie šmat dzie patrabujecca "administratar baz dadzienych", jakich ani Rasija, ani Biełaruś nikoli nie vyrablała?
Tut pryjemniej zajmacca jerundoj, ciahnučy dadzienyja z hetych baz, tam dzie jany jość, čym apynucca "administrataram baz dadzienych" u miedustanovie, dzie...5 kamputaraŭ nie złučanych u łakalnuju sietku, albo puskacca na chitryki, kab abyjści abaronu vytvorcy pry ekspłuatacyi nielicenzijavanaha pradukta.
Kali vaš "piervyj" nie moža advažycca źjeździć u ZŠA, to...nikoli nie mieć vam anijakaj stytystyki.