Больш за ўсё за апошнія гады выраслі жанчыны ў Паўднёвай Карэі — на 20 см. Чаму?
Сёння маладыя людзі ў сярэднім на 10 см вышэйшыя за сваіх продкаў стагоддзе таму, расказвае Бі-бі-сі.
Даследаванне 2016 года, у якім параўноўваліся людзі, народжаныя ў 1896 і 1996 гадах, паказала, што больш за ўсё выраслі паўднёвакарэйскія жанчыны і іранскія мужчыны — на 20 см і 17 см адпаведна. Гэта звязана з паляпшэннем харчавання, зніжэннем захворвальнасці, вакцынацыяй і многімі іншымі фактарамі, кажа доктар Аравінда Гунтупалі, старэйшы выкладчык па глабальнай ахове здароўя ва Універсітэце Абердзіна ў Шатландыі.
Не ўсё залежыць ад генетыкі. Генетыка вызначае 80—90% росту, астатняе — роля харчавання, хвароб, умоў дзяцінства і медыцыны. Таму сярэдні рост вялікіх груп людзей паказвае ўзровень жыцця нават тады, калі іншых даных няма.
У гісторыі чалавецтва былі два пераломныя моманты, звязаныя з ростам.
Першы — пераход да земляробства (10—12 тысяч гадоў таму). Пасля гэтага людзі сталі ніжэйшымі, у сярэднім на 2,8 см. Паляўнічыя-збіральнікі елі больш жывёльнай ежы, а фермеры жылі ў антысанітарыі побач з жывёламі, больш хварэлі і цяжэй працавалі.
Другі момант — прамысловая рэвалюцыя. Яна спачатку таксама пагоршыла сітуацыю: цеснае жыллё, бруд, знясільваючая праца. Толькі пазней, калі выраслі даходы і з'явіліся санітарыя, лепшае жыллё і медыцына, рост людзей пачаў імкліва павялічвацца.
Хаця Паўднёвая Карэя прайшла працэс індустрыялізацыі пазней, яе імклівае эканамічнае развіццё суправаджалася адным з самых уражлівых прыростаў сярэдняга росту, зафіксаваных у мінулым стагоддзі, — 15 см у мужчын і 20 см у жанчын, згодна з аналізам 2016 года.
Але быў і нечаканы паварот. Пасля пандэміі чумы ў XIV стагоддзі сярэдні рост у Англіі вырас прыкладна з 170 да 174 см. Магчымая прычына ў тым, што з-за недахопу рабочых рук павысіліся заробкі — і людзі сталі жыць лепш.
Цяпер сярэдні рост тых, хто нарадзіўся ў 1996 годзе, складае 171 см у мужчын і 159 см у жанчын.
У багатых краінах рост, падобна, спыніўся. Магчыма, дасягнута генетычная мяжа або на рост уплываюць фастфуд і сядзячы лад жыцця.
Даследчыкі мяркуюць, што розніца ў росце паміж багатымі і беднымі, як паміж краінамі, так і ўнутры іх, хутчэй за ўсё, будзе павялічвацца.
Цяпер чытаюць
Затрымалі чарговага чалавека года Віцебшчыны, дэпутата Віцебскага аблсавета Дзмітрыя Калягу7
Затрымалі чарговага чалавека года Віцебшчыны, дэпутата Віцебскага аблсавета Дзмітрыя Калягу
«Дзіма, мой мікраскоп за паўмільёна еўра стаіць у тваёй клініцы. Абсталяванне скраў ты». Заснавальнік «Новага зроку» расказаў пра адносіны з сям'ёй Абельскіх1919
«Дзіма, мой мікраскоп за паўмільёна еўра стаіць у тваёй клініцы. Абсталяванне скраў ты». Заснавальнік «Новага зроку» расказаў пра адносіны з сям'ёй Абельскіх19
«Да лейтэнанта прыехала маладая жонка, пабачыла, што адбываецца ў зоне, і застрэлілася». Выйшла заключная частка ўспамінаў Рыгора Бярозкіна пра ГУЛАГ і савецкі Мінск1818
Каментары