Heta robiać ludzi, małpy i navat biełyja miadźviedzi. Ciapier daśledčyki rekanstrujavali evalucyjnaje pachodžańnie pacałunkaŭ, piša Bi-bi-si.
Ichniaje daśledavańnie śviedčyć, što pacałunki ŭ vusny źjavilisia bolš za 21 miljon hod tamu. Upieršyniu heta zrabiŭ ahulny prodak ludziej i inšych vialikich małpaŭ.
Vučonyja pryjšli da vysnovy, što nieandertalcy taksama mahli całavacca, i što niekatoryja nieandertalcy całavalisia ź ludźmi.
Navukoŭcy vyvučajuć pacałunki, tamu što jany ŭjaŭlajuć peŭnuju evalucyjnuju zahadku. Pacałunak nie maje vidavočnych pieravah dla vyžyvańnia ci repraduktyŭnaj funkcyi.
I ŭsio ž pacałunki isnujuć nie tolki va mnohich čałaviečych supolnaściach, ale i va ŭsim žyviolnym śviecie. Znajšoŭšy dokazy taho, što inšyja žyvioły taksama całujucca, vučonyja zmahli pabudavać «evalucyjnaje hienieałahičnaje dreva» i vyznačyć, kali adbyŭsia pieršy pacałunak.
Kab pierakanacca, što jany paraŭnoŭvajuć adnolkavyja pavodziny ŭ roznych vidaŭ, daśledčykam daviałosia dać vielmi dakładnaje — i nie nadta ramantyčnaje — vyznačeńnie pacałunku.
U svaim daśledavańni, apublikavanym u časopisie «Evalucyja i pavodziny čałavieka», jany vyznačyli pacałunak jak nieabraziŭny, metavy aralny kantakt «z peŭnym rucham vusnaŭ abo rotavaha aparata i bieź pieradačy ježy». «Całujucca ludzi, šympanze i banoba», — patłumačyła viadučaja daśledčyca doktar Matylda Brindł, evalucyjny bijołah z Oksfardskaha ŭniviersiteta.
Z hetaha jana zrabiła vysnovu, što «całavacca pačaŭ, vierahodna, ich ahulny prodak».
«My ličym, što pacałunak, vidać, evalucyjanavaŭ kala 21,5 miljona hadoŭ tamu ŭ vialikich małpaŭ». Choć heta daśledavańnie dakładna vyznačyła, kali evalucyjanavali pacałunki, jano nie zmahło adkazać na pytańnie, čamu jany naohuł źjavilisia.
Adnak navuka ŭžo maje niekalki teoryj. Adna ź ich źviazvaje hetyja pavodziny z zalacańniami ŭ našych prodkaŭ-małpaŭ. Pacałunak taksama moža być sposabam acanić zdaroŭje i navat sumiaščalnaść partniora.
Doktar Bryndł spadziajecca, što daśledavańnie prakładzie šlach da bolš dakładnaha adkazu na hetaje pytańnie.
«My chacieli zrazumieć, što hetyja pavodziny pryjšli da nas ad našych prodkaŭ-małpaŭ», — skazała jana.
«Heta vielmi važnaje daśledavańnie, choć kamuści moža padacca, što vyvučać pacałunki — niesurjozna», — dadała jana.
-
«Lutaja, abraźlivaja krytyka ŭsiaho biełaruskaha. Ale ź minułaha ŭ budučyniu niemahčyma prajści mima sučasnaści». Nasievič hruntoŭna adkazaŭ Alesiu Biełamu
-
Śvirski zvon akazaŭsia žyrovickim «Kanstanciusam». Historyk vyśvietliŭ pachodžańnie pomnika biełaruskaha lićcia z katalickim hierbam i kiryličnaj malitvaj
-
«Kava z historykam» zaprašaje na kruhły stoł pra sud i prava ŭ Vialikim Kniastvie Litoŭskim
Pieraściarohi pierad «novymi Žytkavičami». Kijeŭ darma bačyć pahrozu ŭ budaŭnictvie mastoŭ cieraz Prypiać i Muchaviec31
Pieraściarohi pierad «novymi Žytkavičami». Kijeŭ darma bačyć pahrozu ŭ budaŭnictvie mastoŭ cieraz Prypiać i Muchaviec
«Nas u hrupie było 240. U pałonie — siamiora. Astatnija dvuchsotyja». Andrej ź Viciebska, toj samy čałaviek-adkryvačka staŭ adnym ź siami ščaśliŭcaŭ1818
Kamientary