La ŭźbiarežža Danii znajšli karabiel uzrostam bolš za 600 hadoŭ. Raniej takija bačyli tolki na malunkach
Kala ŭźbiarežža Danii archieołahi znajšli reštki ŭnikalnaha siaredniaviečnaha karabla, jakomu kala 600 hadoŭ. Heta handlovaje sudna typu «koh» — najbolšaje z usich padobnych karabloŭ, viadomych navucy na siońniašni dzień, paviedamlaje vydańnie Daily Mail.
Daŭžynia sudna składała prykładna 28 mietraŭ, šyrynia — kala 9 mietraŭ, a vyšynia — da 6 mietraŭ. Jano mahło pieravozić kala 300 ton hruzu.
Takija pamiery robiać znachodku vyklučna važnaj dla razumieńnia marskoha žyćcia i handlu XV stahodździa. Karabiel atrymaŭ nazvu «Śviełhiet 2» — pa naźvie praliva, dzie jaho znajšli.
Sudna vielmi dobra zachavałasia, bo lažała na hłybini kala 13 mietraŭ i było zasypana piaskom, jaki abaraniaŭ jaho ad razbureńnia. Navukoŭcy znajšli elemienty takiełažu, a taksama mnostva bytavych rečaŭ: razmalavany draŭlany posud, abutak, hrabiani, ružancy. Usio heta dazvalaje ŭjavić štodzionnaje žyćcio marakoŭ.
Asablivuju kaštoŭnaść maje zachavany karmavy «zamak» — draŭlanaja nadbudova, dzie kamanda mahła chavacca ad drennaha nadvorja. Da hetaha času takija kanstrukcyi byli viadomyja tolki z malunkaŭ, ale archieałahičnych dokazaŭ ich isnavańnia nie znachodzili.
Jašče adnoj siensacyjaj stała znachodka kambuzu, składzienaha z cehły, — samaha rańniaha prykładu takoha typu ŭ dackich vodach. Tam maraki mahli hatavać haračuju ježu na adkrytym ahni. Pobač znajšli bronzavy posud, kieramičnyja miski i reštki ryby i miasa, što śviedčyć pra značna lepšyja ŭmovy žyćcia na borcie, čym ličyłasia raniej.
Choć hruz karabla nie zachavaŭsia, archieołahi nie sumniavajucca, što «Śviełhiet 2» byŭ mienavita handlovym sudnam. Adsutnaść bałastu pakazvaje, što karabiel, chutčej za ŭsio, byŭ zahružany ciažkimi tavarami. Śladoŭ jaho vajskovaha vykarystańnia nie znojdziena.
Ciapier detali karabla kansiervujucca ŭ Nacyjanalnym muziei Danii. Pa słovach daśledčykaŭ, hetaja znachodka źjaŭlajecca sapraŭdnaj viachoj u marskoj archieałohii i daje mahčymaść lepš zrazumieć, jak raźvivalisia technałohii i hramadstva ŭ epochu, kali marski handal byŭ asnovaj mižnarodnych suviaziaŭ.
U Vialikim Jehipieckim muziei na vačach naviedvalnikaŭ źbirajuć karabiel faraona Chieopsa
U Jehipcie znajšli antyčnaje sudna, jakoje raniej bačyli tolki na mazaikach
Na plažy ŭ Aŭstralii znajšli butelku ź listami sałdat Pieršaj suśvietnaj vajny
U Hrecyi padniali na pavierchniu rečy z karabla — «brata» «Tytanika»
Ciapier čytajuć
«Siadzieŭ užo 50 sutak, zatrymali jaho dziaŭčynu i brata». Sukamiernik raskazaŭ pra radyjoamatara, aryštavanaha za zdradu dziaržavie1
Kamientary