Praź niekalki tydniaŭ paśla apieracyi ZŠA, jakaja pakłała kaniec 13‑hadovamu praŭleńniu Nikałasa Madura, Vieniesueła pieražyvaje rezki i supiarečlivy pierachodny pieryjad. Žychary krainy adčuli pieršyja prykmiety palapšeńnia ekanomiki, adnak palityčnyja pierśpiektyvy zastajucca tumannymi.
Jak piša The Wall Street Journal, ciapierašniaja situacyja ŭ krainie bolš nahadvaje ekanamičnuju transfarmacyju pad źniešnim kantrolem, čym «śvitanak demakratyi». Choć Madura bolš niama, jahony režym šmat u čym zachavaŭsia: krainaj kiruje jaho paplečnica i vice-prezidentka Dełsi Radryhies. Na vulicach Karakasa ŭsio jašče možna pabačyć uzbrojenych ahientaŭ śpiecsłužbaŭ u maskach, što źjaŭlajecca napaminam pra represiŭnuju spadčynu minułaha kiraŭnika.
Źmieny ŭ ekanomicy
Ekanamičnyja zruchi, jakija adbylisia za karotki čas, vyhladajuć sapraŭdy ŭražliva i dajuć ludziam nadzieju ŭpieršyniu za apošniaje dziesiacihodździe.
Jak piša WSJ, amierykanski bok užo realizavaŭ vieniesuelskuju naftu na sumu 500 miljonaŭ dalaraŭ, i 300 miljonaŭ z hetych srodkaŭ byli apieratyŭna nakiravanyja ŭ miascovyja banki dla padtrymki nacyjanalnaj valuty — balivara. U najbližejšyja dni čakajecca pastupleńnie jašče adnaho tranšu ŭ pamiery 200 miljonaŭ dalaraŭ.
Valutny rynak imhnienna adreahavaŭ na źmieny: na kryptabiržy Binance balivar umacavaŭsia z 800 da 450 za dalar, nabliziŭšysia da aficyjnaha kursu ŭ 360 balivaraŭ.
Razam z tym valutnyja prablemy nikudy nie źnikli. Pastaŭščyki impartnych tavaraŭ, naprykład aŭtazapčastak, patrabujuć apłaty ŭ dalarach, jakija ciažka zdabyć. U Karakasie ceny časta paznačajucca ŭ dalarach abo jeŭra, a ŭ pamiežnych rajonach chadavyja kałumbijskija piesa i brazilskija reały.
Umacavańnie miascovaj valuty pryviało da istotnaj karekcyi cen na pradukty. Tak, cana na miasa źniziłasia amal na 60%: kali jašče ŭ śniežni funt (heta paŭkiło) jałavičyny kaštavaŭ bolš za 10 dalaraŭ, to ciapier jaho možna nabyć prykładna za 5 dalaraŭ.
Pa słovach Itała Atensia, jaki ŭznačalvaje nacyjanalnuju asacyjacyju supiermarkietaŭ, takoje źnižeńnie cen spačatku zakranuła tavary, jakija chutka psujucca, — miasa, kurycu i jajki, — adnak nieŭzabavie pazityŭnaja dynamika pavinna pašyrycca i na bazavyja pradukty, takija jak rys i kukuruznaja muka.
Urad Radryhies dziejničaje chutka, namahajučysia reanimavać ekanomiku, jakaja z 2013 hoda skaraciłasia na 70%. Na biahučym tydni rychtujecca pryniaćcie pakieta novych zakonaŭ, jakija pavinny radykalna źmianić praviły hulni.
Hetyja reformy praduhledžvajuć poŭnuju likvidacyju biurakratyčnych pieraškod u enierhietyčnym siektary i značnaje pasłableńnie dziaržaŭnaha kantrolu nad naftavaj pramysłovaściu, što nieabchodna dla pryciahnieńnia bujnoha zamiežnaha kapitału. Akramia taho, urad płanuje admovicca ad advolnaha kantrolu nad cenami, jaki raniej tolki dušyŭ pryvatnuju inicyjatyvu.
Amierykanski biznes užo rychtujecca da viartańnia. U Karakas źbirajucca pryjechać kiraŭniki naftavych kampanij ZŠA, a ministr enierhietyki Krys Rajt płanuje asabisty vizit. Akramia taho, rychtujecca adkryćcio ambasady ZŠA, jakaja była zakrytaja z 2019 hoda. Heta ŭžo vyklikała bum na rynku nieruchomaści i spravakavała imklivy rost kacirovak vieniesuelskich dziaržaŭnych ablihacyj na mižnarodnych placoŭkach.
Ci budzie demakratyja?
Niahledziačy na ekanamičny aptymizm, pytańnie ŭłady zastajecca adkrytym. Krytyki, na jakich spasyłajecca WSJ, śćviardžajuć, što Radryhies nie biare na siabie nijakich realnych abaviazkaŭ nakont praviadzieńnia svabodnych i sumlennych vybaraŭ.
Palitołahi nazyvajuć jaje chitrym i daśviedčanym hulcom, jaki zdoleŭ spadabacca Trampu (jon nazvaŭ jaje pracu «fantastyčnaj»), adnačasova kansalidujučy ŭłasnuju ŭładu.
Jak paviedamlaje AP sa spasyłkaj na vieniesuelskuju pravaabarončuju arhanizacyju Foro Penal, z 8 studzienia, kali ŭłady paabiacali vyzvalić «značnuju kolkaść» źniavolenych u miežach palityki nacyjanalnaha prymireńnia, z turmaŭ vyjšli 266 palityčnych viaźniaŭ, pryčym kala 100 čałaviek byli vyzvalenyja na minułych vychadnych.
Ułady zajaŭlajuć pra značna bolšyja ličby. Dełsi Radryhies zajaŭlaje, što jaje administracyja ŭžo adpuściła bolš za 620 čałaviek, i jana navat hatovaja zaprasić viarchoŭnaha kamisara AAN pa pravach čałavieka dla pravierki śpisaŭ. Ministr unutranych spraŭ Dyjasdada Kabielja apieruje ličbaj u 808 čałaviek, choć pry hetym cynična zajaŭlaje, što palitviaźniaŭ u krainie nikoli nie było, a vyzvalajuć nibyta zvyčajnych kryminalnikaŭ.
Pravaabaroncy ž ličać hetyja ličby zavyšanymi i nahadvajuć, što za kratami zastajucca jašče jak minimum 600 dysidentaŭ. Siarod ich — aktyvisty partyi Vente Venezuela, jakuju ŭznačalvaje nobieleŭskaja łaŭreatka Maryja Karyna Mačada. Pakul ułady i hramadskija arhanizacyi spračajucca pra statystyku, svajaki źniavolenych praciahvajuć rehularnyja pikiety kala turmaŭ, patrabujučy ich vyzvaleńnia.
Jak raskazvaje lidarka vieniesuelskaj apazicyi Maryja Karyna Mačada ŭ intervju The New York Post, paśla aryštu Nikałasa Madura represii nie źnikli, a tolki źmianili formu. Ciapier, jak śćviardžaje Mačada, krainaj kirujuć praz strach.
Pavodle jaje słoŭ, mienavita Dełsi Radryhies vybudavała sistemu katavańniaŭ, jakaja i siońnia zastajecca asnovaj ułady. «Teror — adzinaje, što ŭtrymlivaje hety režym», — ličyć apazicyjanierka.
Razam z tym, jak adznačaje Mačada, situacyja pačała mianiacca: studenty pa ŭsioj Vieniesuele vychodziać na adkrytyja pratesty, pierakryvajuć aŭtadarohi i patrabujuć vyzvaleńnia palityčnych źniavolenych. Jana padkreślivaje, što jašče niadaŭna takija dziejańni byli «prosta niemahčymyja».
Jak adznačaje WSJ, dla mnohich prostych ludziej čas sapraŭdnych palityčnych źmien usio jašče zdajecca čymści bieznadziejna dalokim. Pavodle acenki vydańnia, situacyja ŭ Vieniesuele stała praktyčnym užyvańniem «papraŭki Trampa» da daktryny Manro — pryncypu, zhodna ź jakim ZŠA dyktujuć praviły hulni ŭ Zachodnim paŭšarji.
Dla vieniesuelcaŭ heta aznačaje svojeasablivuju ździełku: palapšeńnie štodzionnaha žyćcia i ekanamičnaja stabilizacyja ŭ abmien na adkładzienuju na niavyznačany termin demakratyju i abmiežavanyja palityčnyja pravy. Jak adznačaje WSJ, padobny kampramis užo daŭno isnuje ŭ aŭtarytarnych dziaržavach — ad Saudaŭskaj Aravii da Kitaja.
Tym nie mienš, jak raskazaŭ žurnalistam były hramadski aktyvist Rafael Arteha, jon baicca, što Radryhies nie zdoleje kantralavać vojska i vajenizavanyja hrupoŭki. U toj ža čas mužčyna spadziajecca, što da lipienia kraina zdoleje pačać ruch da demakratyčnych vybaraŭ, a zaklatamu vorahu režymu, lidaru apazicyi Maryi Karynie Mačada, dazvolać viarnucca z vyhnańnia i bałatavacca ŭ jakaści kandydata.
Ciapier čytajuć
23‑hadovy achoŭnik z Astraŭca zahinuŭ za Rasiju na vajnie. Pavajavaŭ jon, vidać, kala miesiaca16
23‑hadovy achoŭnik z Astraŭca zahinuŭ za Rasiju na vajnie. Pavajavaŭ jon, vidać, kala miesiaca
«Uśviedamlaju, što mahu stać pieršaj biełaruskaj, jakaja naviedaje ŭsie krainy śvietu». Padarožnica ź Minska razmaŭlaje na 8 movach i maryć pražyć 200 hadoŭ88
Kamientary