Mova55

Junak raskazaŭ, jak kanśpiektavaŭ ruskamoŭnyja lekcyi biełaruskaj łacinkaj. Heta vyklikała damino ŭspaminaŭ z BNTU, BDTU i BDU

«Da taho ž heta vydatna raźvivaje mazhi — usim raju».

Ilustracyjnaje fota: Naša Niva

«U Biełarusi niama biełaruskamoŭnaj vyšejšaj adukacyi, zvyčajna ŭsie pradmiety pa-rasiejsku. Heta značyć, što, kab vieści kanśpiekty na svajoj movie, treba padčas lekcyi paśpiavać imhnienna pierakładać u hałavie lektara i adrazu zapisvać. Ale ja pajšoŭ dalej i staŭ kanśpiektavać rasiejskamoŭnyja lekcyi… biełaruskaj łacinkaj) Lublu pryvatnaść, — nichto nie stanie čytać. I raźvivaje mazgi — usim raju))», — zaŭvažyŭ Illa Siŭcoŭ u svaim paście ŭ treds.

Historyja Illi nie tolki sabrała paŭtysiačy łajkaŭ, ale i vyklikała chvalu ŭspaminaŭ siarod karystalnikaŭ. Mnohija pačali dzialicca ŭłasnym dośviedam vykarystańnia biełaruskaj movy va ŭniviersiteckich aŭdytoryjach.

«Kali vučyŭsia ŭ BNTU, taksama amal usie lekcyi kanśpiektavaŭ na biełaruskaj movie (ale nie łacinkaj:)). Pa vyniku ani ŭ kaho nie było sumnievaŭ ab prynaležnaści kanśpiektu», — zhadvaje adzin z kamientataraŭ. Inšy dadaje: «Ja taksama)) i nie ŭsie brali śpisać))».

Byli i tyja, chto vykarystoŭvaŭ movu dla napisańnia šparhałak:

«Ja pisała biełaruskamoŭnyja «bomby» pa pilazopii, — žartaŭliva raskazvaje dziaŭčyna. — Na ekzamienie pilozap ich zacaniŭ. Pažaliŭsia, što kali chacieŭ pierakłaści svoj kurs, to nie znajšłosia žadajučych, pastaviŭ 9».

Niekatoryja kamientatary z nastalhijaj zhadali časy, kali biełaruskaja mova ŭ vyšejšaj škole była normaj: «Skončyła fiłfak BDU ŭ 2011-m. Usie pradmiety, akramia ruskaj movy/litaratury i roznych tam palitałohij (ale takich pradmietaŭ mała było), vykładali pa-biełarusku. Dypłom taksama pisali i abaraniali pa-biełarusku. Dobryja byli časy».

Zhadvali i vykładčykaŭ, jakija zapomnilisia: «Hienadź Michajłavič Chviaśko ŭ BDTU tearetyčnuju miechaniku vykładaŭ pa-biełarusku. Padručniki taksama pisaŭ na movie».

Adzin z karystalnikaŭ adznačyŭ, što sinchronny pierakład składanych dyscyplin patrabuje vysokaha ŭzroŭniu vałodańnia movaj, i vykazaŭ svajo zachapleńnie aŭtaram tredsa:

«Va ŭniviersitecie kultury častka pradmietaŭ vykładałasia pa-biełarusku: mifałohija, etnahrafija, koleraznaŭstva i inšaje. Ale kali b mnie daviałosia pierakładać kanśpiekt pa fiłasofii na biełaruskuju, ja b zvarjacieła, uličvajučy, što lektar tupa nadyktoŭvaŭ niezrazumiełyja tezisy. Voś heta ŭ vas impet, maja pavaha!»

Praŭda, nie dla ŭsich šlach da movy byŭ prostym. Adzin z udzielnikaŭ dyskusii padzialiŭsia ščyraj historyjaj pra toje, jak sprabavaŭ całkam pierajści na biełaruskuju ŭ škole:

«A ja ŭ hetym [hodzie] pačaŭ całkam razmaŭlać pa-biełarusku ŭ škole, na ŭsich urokach i z usimi. Biełaruskuju, na ščaście, viedaju vielmi dobra, tamu nie ciažka było. Ale, na vializny žal, zdaŭsia. Zrazumieŭ, što ciažka kamunikavać pa-biełarusku, kali ŭsie pa-rasiejsku. Spadziajusia, što ŭsio ž chopić maralnaj mocy i ja zmahu znoŭ pačać rabić usio pa-biełarusku, ale ŭžo va ŭsim žyćci». Jaho dopis sabraŭ haru padabajek.

Kamientary5

  • Inžynier
    09.04.2026
    70-ja hady. Kanspaktavaŭ techničnyja dyscypliny pa-biełarusku.
  • kaniec 90-ch
    09.04.2026
    Byli pradmiety i pa-rusku, i pa-biełarusku. Adnamu z vykładčykaŭ asablivy reśpiekt, lekcyi pa historyi Rasiei čytaŭ na biełaruskaj. Proźvišča nie dam, časy takija, što chto jaho viedaje, jak adhukniecca.
  • Dziakuj, Pani Hudzień
    09.04.2026
    3-ja kafiedra vyšejšaj matematyki BNTU ŭ 90-je amal usia vykładała vyšejšuju matematyku na biełaruskaj. Spačatku drukavali słoŭnik usim žadajučym, a potym vykładali.

Ciapier čytajuć

«Ja bolš nie anarchist». Mikoła Dziadok — pra turmu, Boha i rasčaravańnie ŭ ideałohijach28

«Ja bolš nie anarchist». Mikoła Dziadok — pra turmu, Boha i rasčaravańnie ŭ ideałohijach

Usie naviny →
Usie naviny

Chutka ludzi zmohuć razmnažacca biez seksu. Bolš za toje — navat bieź ciažarnaści i tradycyjnych baćkoŭ12

Rasijski futbalist pamianiaŭ hramadzianstva, kab zhulać na čempijanacie śvietu. Ale nie fartanuła

Stała viadoma, što z budaŭnictvam akvaparka ŭ Viciebsku

U ZŠA pačali publikavać rassakrečanyja dakumienty pra NŁA2

Zbornaja Ukrainy ŭpieršyniu za 20 hadoŭ vyjšła ŭ chakiejnuju elitu śvietu

Łukašenka abmierkavaŭ z Pucinym u Kramli «paŭtara pytańnia»5

Try turysty zahinuli ŭ Indaniezii padčas vyviaržeńnia vułkana, 20 prapali bieź viestak

Kali pakiety dla ŭpakoŭki ŭ kramie biaspłatnyja, to ich možna brać u luboj kolkaści? Tłumačyć juryst2

Zialenski aficyjna dazvoliŭ Pucinu pravieści parad — ukaz51

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

«Ja bolš nie anarchist». Mikoła Dziadok — pra turmu, Boha i rasčaravańnie ŭ ideałohijach28

«Ja bolš nie anarchist». Mikoła Dziadok — pra turmu, Boha i rasčaravańnie ŭ ideałohijach

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić