Aleksijevič: Usie materyjały dla knihi pra kachańnie zastalisia ŭ Minsku
Nobieleŭskaja łaŭreatka zapisała dla jaje 300 intervju.
Śviatłana Aleksijevič dała vialikaje intervju, što vyjšła ŭ The Paris Review, dzie padrabiazna raskazała pra svajo žyćcio, dziacinstva, šlach u litaraturu. Taksama jana raskazała, čym zajmajecca apošnim časam. «Mieduza» apublikavała jaho pierakład.
«Ja ŭsio ž chaču dasačyć historyju savieckaj cyvilizacyi. Patrebna kniha pra vajnu va Ukrainie, pra biełaruskuju revalucyju. Pra toje, čamu strašna žyć. Pra toje, jak za hrošy ruski čałaviek jedzie zabivać ukraincaŭ. Jak usio heta ŭmiaścić u siabie, u knihu? Nie viedaju, pakul da kanca nie viedaju. Mnie stali cikavyja inšyja rečy, takija ekzistencyjalnyja: abaviazak, śmierć, staraść. Ale ciapier ža ludzi žyvuć jašče daŭžej, tak, i ŭsio bolš buduć žyć. Užo 86 hadoŭ, 89 — ničoha asablivaha, a jašče niadaŭna 80 hadoŭ byli ŭžo niejkaj niabiesnaj miažoj. Patrebnaja fiłasofija hetaj častki žyćcia», — raskazała jana.
Žurnalistka spytała, a što z anansavanaj raniej knihaj pra kachańnie?
«Ja zapisała trysta intervju. Chtości, napeŭna, skaža: «Oj, jak dobra, što ty pišaš knihu pra kachańnie, heta budzie tak radasna! Nie pra vajnu ŭžo». A kachańnie — heta taksama vajna, tolki z samim saboj, uvohule z mnohimi. Heta taksama nie takaja prostaja historyja.
Voś adna žančyna mnie kazała: «Ja navat nie viedaju, što takoje kachańnie. A što heta takoje?» — u čałavieka dvoje dziaciej, muž.
Tamu ja da hetaj pracy to padychodžu, to adstupaju. I materyjały dla knihi zastalisia ŭ toj kvatery, u Minsku, i na leciščy. Tut užo ničoha nie zrobiš», — adkazała Śviatłana Aleksijevič.
Jana była vymušanaja źjechać ź Biełarusi ŭvosień 2020 hoda z-za mahčymaj pahrozy aryštu. Jana była ŭ pieršym składzie Kaardynacyjnaj rady.
«Dypłamaty pa čarzie načavali ŭ mianie, ich žonki prychodzili, ceły dzień byli ŭ mianie. Čornyja mikraaŭtobusy kružyli pa vulicach, stajali kala padjezda. Kali pačali telefanavać niejkija niezrazumiełyja ludzi, stała jasna, što treba źjazdžać. I voś mnie dapamoh niamiecki pasoł.
Ja nie zabudu, jak mnie źnizu telefanavaŭ kanśjerž i supakojvaŭ: «Śviatłana, ja vyviedu vas praz haražy». Prybiralščyca telefanavała: «Nie vychodźcie. Kala lifta čužyja ludzi. Napeŭna, vas čakajuć».
U ciomnyja časy dobryja ludzi taksama jość, my navat nie zdahadvajemsia, jak ich šmat. Oj, časam bieź śloz nie mahu pra heta ŭspaminać», — raskazała Śviatłana Aleksijevič.
Kamientary
Dobra skazała pra "vysokuju tempieraturu boli" i što šukaje ŭ słovach "prostych" ludziej: "My obŝajemsia druh s druhom: eto ili banalnosť, ili sistiema kodov. A u prostych — nie tak, u nich sovieršienno piervozdannyj tiekst." I prykłady, jakija nie prydumaješ.
Trochi začapiła i praŭdu pra partyzanski byt žančyn.
Čamu hetaha ŭsiaho niama ŭ biełaruskich ŚMI (prahladzieŭ 5-6): a fih vas viedaje. Chaj amierykancy i ruskija čytajuć, biełarusam nie treba. Usiaho ž nobieleŭskaja łaŭreatka, nie śvieckaje žyćcio čarhovaj instahramnaj niečyści. Nie daść tych prahladaŭ.
I taksama ździviŭsia pra materyjały, jakija zastalisia ŭ Biełarusi. Niaŭžo znajomyja nie mahli ich vyvieźci? Kryminałki za heta niama, tym bolš kniha pra kachańnie. A kali nie žadali navat ryzykavać, jašče zastajecca mietad aličbvać (sfotkać) zapisy i pierasłać praź internet. Praca nie chutkaja, ale mahčymaja i važnaja.