Ваша хранічная стомленасць можа быць закладзена ў генах. Навукоўцы спадзяюцца знайсці лячэнне
Хранічная стомленасць, якая не праходзіць нават пасля адпачынку, можа мець генетычныя прычыны. Навукоўцы ідэнтыфікавалі значна больш генаў, звязаных з гэтым сіндромам, чым было вядома раней, што дае новую надзею на лепшае разуменне і лячэнне хваробы.
Навукоўцы ідэнтыфікавалі 259 генаў, звязаных з сіндромам хранічнай стомленасці, што ў шэсць разоў больш, чым было вядома раней. Такое адкрыццё істотна пашырае разуменне біялагічных каранёў захворвання і стварае аснову для распрацоўкі новых лекаў. Адначасова вынікі дапамагаюць лепш адрозніваць СХС ад «доўгага кавіду». На даследаванне звярнуў увагу тэлеграм-канал cybulinka.
Ключавой прыкметай сіндрому хранічнай стомленасці з'яўляецца постнагрузачнае недамаганне, калі нават нязначная фізічная або разумовая актыўнасць выклікае працяглую і глыбокую стомленасць. Звычайна такі паталагічны стан развіваецца пасля інфекцыі, але толькі ў часткі людзей, што дагэтуль не знаходзіла тлумачэнняў.
Каб разабрацца ў генетычных фактарах рызыкі, даследчыкі прааналізавалі геномныя даныя больш як 10 500 чалавек з сіндромам, сабраныя ў межах праекта DecodeME, і параўналі іх з кантрольнай выбаркай з UK Biobank. Замест традыцыйнага падыходу, калі аналізуюць асобныя генетычныя змены, каманда засяродзілася на генетычных варыянтах, якія называюцца аднануклеатыднымі полімарфізмамі (па сутнасці, змены адной «літары» ў паслядоўнасці ДНК), і іх узаемадзеяннях. Такі падыход лепш адлюстроўвае складаную біялогію хваробы.
У выніку было выяўлена 22 411 груп аднануклеатыдных полімарфізмаў, складзеных з 7 555 асобных генетычных варыянтаў. Чым больш такіх груп было ў чалавека, тым вышэйшай аказвалася рызыка развіцця згаданага сіндрому. Такім чынам, спіс ключавых для СХС генаў пашырыўся з 43 да 259, што стала сур'ёзным крокам наперад у параўнанні з папярэднімі публікацыямі.
Асобна навукоўцы параўналі сіндром хранічнай стомленасці з «доўгім кавідам». Аказалася, што каля 42% генаў, звязаных з доўгатэрміновымі наступствамі COVID-19, супадаюць з генамі СХС. Гэта сведчыць пра тое, што хваробы часткова перакрываюцца, але не з'яўляюцца ідэнтычнымі. У гэтым кірунку, як адзначаюць навукоўцы, яшчэ шмат працы.
Аўтары даследавання падкрэсліваюць, што яго маштаб мае вялікае значэнне, бо раней даследаванні з малымі выбаркамі давалі даволі супярэчлівыя вынікі. Цяпер можна ўпэўнена сказаць, што сіндром хранічнай стомленасці — гэта складанае, шматфактарнае захворванне з выразнай генетычнай асновай.
Каментары