Навука і тэхналогіі

Навукоўцы вызначылі 45 падобных да Зямлі планет, дзе можа існаваць жыццё

Пытанне аб тым, ці існуе жыццё па-за межамі Зямлі, застаецца адным з найважнейшых у сучаснай навуцы. Новае даследаванне істотна звужае кола пошуку і прапануе канкрэтныя «адрасы», дзе могуць хавацца пазазямныя арганізмы.

Карцінка паказвае залежнасць паміж колькасцю зорнага святла (па гарызанталі) і тэмпературай зоркі (па вертыкалі); зялёная зона — вобласць, дзе магчыма вадкая вада і, адпаведна, жыццё. Фота: Gillis Lowry, Pablo Carlos Budassi / Cornell University via Daily Mail

На сёння астраномам вядома больш за шэсць тысяч экзапланет — планет, якія верцяцца вакол іншых зорак. Аднак да гэтага часу заставалася загадкай, якія менавіта з іх сапраўды здольныя падтрымліваць жыццё. Як паведамляе выданне Daily Mail, спецыялісты з Інстытута імя Карла Сагана пры Карнельскім універсітэце, што ў Злучаных Штатах Амерыкі, правялі маштабную працу. Яны вылучылі з агульнага спіса 45 планет, прыродныя ўмовы на якіх максімальна набліжаныя да зямных.

Галоўным крытэрыем адбору стала знаходжанне гэтых аб’ектаў у так званай заселенай зоне. Гэта вобласць касмічнай прасторы вакол зоркі, дзе тэмпературны рэжым не з’яўляецца занадта гарачым ці занадта халодным. Менавіта такое становішча дазваляе вадзе захоўвацца ў вадкім стане на паверхні планеты, што навукоўцы лічаць ключавым элементам для ўзнікнення і развіцця біялагічных арганізмаў.

Даследчыкі падкрэсліваюць: жыццё можа быць значна больш разнастайным, чым мы звыклі ўяўляць, таму дакладнае вызначэнне каардынат для далейшага назірання з’яўляецца крытычна важным крокам для будучых адкрыццяў.

Акрамя асноўнага спіса, навукоўцы адабралі яшчэ 24 планеты, якія трапілі ў больш вузкую, трохмерную мадэль гэтай зоны. Такі падыход дазваляе яшчэ больш дакладна ацаніць іх патэнцыяльную прыдатнасць для існавання жывых істот.

Сярод вылучаных аб’ектаў ёсць як даўно вядомыя астраномам светы, так і тыя, што былі адкрыты зусім нядаўна. Да першай групы адносяцца, напрыклад, Проксіма Цэнтаўра b і Кеплер-186f. Сярод новых і менш даследаваных аб’ектаў асаблівую цікавасць уяўляе планета TOI-715 b. Яна была выяўлена ўсяго некалькі гадоў таму з дапамогай касмічнага спадарожніка TESS і размяшчаецца на адлегласці 137 светлавых гадоў ад Зямлі.

Асаблівую ўвагу навукоўцы надаюць чатыром планетам у сістэме TRAPPIST-1, якія пазначаны літарамі d, e, f і g. Па касмічных мерках яны знаходзяцца зусім побач — прыкладна за 40 светлавых гадоў ад нас.

Усе сем планет, што абарочваюцца вакол чырвонага карліка TRAPPIST-1, лёгка змясціліся б у межах арбіты Меркурыя — самай унутранай планеты Сонечнай сістэмы (унізе). Фактычна прапорцыі сістэмы TRAPPIST-1 больш падобныя да прапорцый Юпітэра і яго спадарожнікаў (уверсе). Крыніца: NASA / JLP-Caltech

Тым не менш нават гэтая адлегласць пакуль застаецца непераадольнай: паводле ацэнак Нацыянальнага кіравання па аэранаўтыцы і даследаванні касмічнай прасторы (НАСА), пры выкарыстанні сучасных тэхналогій палёт туды заняў бы каля 800 тысяч гадоў. У перспектыве, з развіццём новых спосабаў перамяшчэння, такіх як ядзерна-імпульсныя рухавікі, гэты тэрмін можа скараціцца да некалькіх стагоддзяў.

Даследчыкі таксама сфарміравалі асобную групу планет, якія атрымліваюць ад сваіх зорак колькасць светлавой энергіі, супастаўную з той, што Зямля атрымлівае ад Сонца. У гэты пералік увайшлі TRAPPIST-1 e, TOI-715 b, Кеплер-1652 b, Кеплер-442 b, Кеплер-1544 b, а таксама Проксіма Цэнтаўра b, GJ 1061 d, GJ 1002 b і Вольф 1069 b. Менавіта такое падабенства энергетычных патокаў лічыцца найбольш спрыяльным фактарам для развіцця жыцця зямнога тыпу.

Пры гэтым навукоўцы заўважаюць, што важна вывучаць не толькі «ідэальныя» светы, але і тыя планеты, якія размяшчаюцца на самых межах заселенай зоны. Аналіз такіх аб’ектаў дапаможа навуцы дакладна зразумець, дзе менавіта пралягае мяжа прыдатнасці асяроддзя для жыцця.

Нягледзячы на маштабныя пошукі ў далёкім космасе навукоўцы не выключаюць, што жыццё можа існаваць і значна бліжэй — у межах нашай уласнай Сонечнай сістэмы. Найбольш імавернымі месцамі для такіх адкрыццяў лічацца спадарожнікі планет-гігантаў Юпітэра і Сатурна, якія маюць падпаверхневыя акіяны.

Асаблівыя надзеі ўскладаюцца на Энцэлад — спадарожнік Сатурна, з паўднёвага полюса якога ў касмічную прастору пастаянна выкідваюцца магутныя струмені вадкай вады. Яшчэ адным перспектыўным кандыдатам з’яўляецца Тытан, які валодае складаным хімічным складам атмасферы і ўмовамі, што могуць спрыяць існаванню незвычайных форм жыцця.

Каментары

Цяпер чытаюць

Пратасевіч зноў жэніцца — цяпер з таролагам Настассяй, якая працавала ў элітным медцэнтры «Мерсі»34

Пратасевіч зноў жэніцца — цяпер з таролагам Настассяй, якая працавала ў элітным медцэнтры «Мерсі»

Усе навіны →
Усе навіны

За мінулы год насельніцтва Беларусі скарацілася яшчэ на 53 тысячы чалавек21

У Мінску адкрылі кавярню, дзе за каву можна плаціць колькі хочаш1

Былому топ-менеджару ProStore і IT-кампаніі далі тры гады калоніі па палітычным артыкуле

У Празе закідалі кактэйлямі Молатава Рускі дом7

Кім Чэн Ын зладзіў раскошны прыём у гонар Лукашэнкі10

«Гэта стала адным з найлепшых рашэнняў». Расіянка, якая год таму пераехала з Масквы ў Мінск, падзялілася сваімі ўражаннямі17

Пуцін на закрытай сустрэчы з буйнымі бізнэсменамі прапанаваў ім добраахвотна прафінансаваць вайну з Украінай8

У ЗША збіраюцца выпускаць даляры з подпісам Трампа4

У Беларусі больш не будуць прымаць платнікаў у медуніверсітэты. Што пра гэта кажуць дактары?5

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Пратасевіч зноў жэніцца — цяпер з таролагам Настассяй, якая працавала ў элітным медцэнтры «Мерсі»34

Пратасевіч зноў жэніцца — цяпер з таролагам Настассяй, якая працавала ў элітным медцэнтры «Мерсі»

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць