Historyja44

Najviadomiejšaja histaryčnaja vyjava Novaha zamka ŭ Hrodnie akazałasia niesapraŭdnaj

Joj nie dva z pałovaj stahodździ, jak mnohija ličyli dahetul, a trochi bolš za try dziesiacihodździ. 

Malunak Novaha zamku ŭ Hrodnie, jaki časta prymajecca za sapraŭdnuju vyjavu XVIII stahodździa. Fota: Hrodzienski dziaržaŭny historyka-archieałahičny muziej.

Cikavaj znachodkaj padzialiŭsia telehram-kanał «Spadčyna». 

Vyjava karaleŭskaha pałaca ŭ Hrodnie, jakuju časta vydajuć za malunak XVIII stahodździa i vykarystoŭvajuć pry ilustravańni publikacyj pra hety pomnik i ŭvohule horad časoŭ Vialikaha Kniastva Litoŭskaha, u tym liku ŭ surjoznych vydańniach, stvorana zusim niadaŭna. 

Vydańnie Hrodna.life zaŭvažaje, što vyjava šyroka tyražujecca na paštoŭkach, jaje možna znajści na staronkach histaryčnaha časopisa Arche jak byccam redkuju, a taksama ŭ aficyjnym vydańni pra polski Krakaŭ, dzie paznačana, što aŭtar nieviadomy.

Jak tłumačyć telehram-kanał «Spadčyna», nasamreč malunak «Karaleŭski pałac u Hrodnie» byŭ stvorany ŭ 1994 hodzie hrodzienskim mastakom Česłavam Rojem (1942-2004). Miarkujučy pa tym, što akvarelny malunak zachoŭvajecca ŭ Hrodzienskim dziaržaŭnym historyka-archieałahičnym muziei, dzie pracavaŭ i sam Roj, mastak stvaryŭ jaho śpiecyjalna dla muziejnaj ekspazicyi. 

Haradžanie XVII stahodździa na malunku Česłava Roja ŭ ekspazicyi Hrodzienskaha dziaržaŭnaha historyka-archieałahičnaha muzieja. Fota: Wikimedia Commons

Česłaŭ Roj stvaryŭ i inšyja tvory dla ekspazicyi muzieja, naprykład, sieryju malunkaŭ z vyjavami strojaŭ haradžan XVII stahodździa.

Artykuł pra malunak «Karaleŭski pałac u Hrodnie» z ekspazicyi HDHAM u Biełaruskim histaryčnym časopisie. Skrynšot źmiestu numara

Infarmacyja pra aŭtarstva malunka ŭžo źjaŭlałasia ŭ druku raniej. U 12-m numary Biełaruskaha histaryčnaha časopisa za 2022 hod, całkam pryśviečanym Hrodna, byŭ apublikavany artykuł dyrektara muzieja Juryja Kiturki pra historyju stvareńnia najbolš viadomaha malunka karaleŭskaha Novaha zamka ŭ Hrodnie. Ale, mahčyma, praz mały nakład vydańnia artykuł zastaŭsia niezaŭvažany šyrokimi kołami.

Hałoŭny fasad pałacy ŭ časy pierabudovy 1780-ch hh. Fota: Wikimedia Commons

Novy pałac u Hrodnie zbudavali ŭ 1737—1742 hadach u časy vaładarańnia karala Aŭhusta Saksonskaha, jak letniuju karaleŭskuju rezidencyju pavodle prajekta Karala Piopielmana. U 1789 hodzie rekanstrukcyju pałaca pravodziŭ Džuzepe Saka. U 1793 hodzie tut adbyŭsia apošni sojm Rečy Paspalitaj, dzie ratyfikavali druhi padzieł krainy.

Dobra viadomyja čarciažy siaredziny i kanca XVIII stahodździa, heta značyć pieryjadaŭ pabudovy i pierabudovy, u tym liku płany, fasady i razrezy, jakija dajuć dobraje ŭjaŭleńnie pra toje, jakim zadumvaŭsia pałac. Ale dziŭnym čynam całkam adsutničaje choć jakaja mastackaja hrafika pałaca taho času.

Pieršyja vyjavy pałaca — zvyčajna nierazborlivyja namioki ŭ ahulnych panaramach vysokaha bieraha Niomana, — datujucca XIX stahodździem, kali rasijskija ŭłady pierarabili karaleŭskuju rezidencyju ŭ vajskovy špital. 

Novy i Stary zamki ŭ Hrodnie na malunku Pieški, zroblenym u pačatku XIX stahodździa. Fota: Wikimedia Commons

U samym pačatku XIX stahodździa Juzaf Pieška zrabiŭ malunak mosta, jaki złučaŭ pahorki Staroha i Novaha zamkaŭ, zachapiŭšy, ale tolki častkova, karaleŭskuju rezidencyju. Na malunku Pieški pałac jašče maje vysoki łamany dach, jak na prajektnych čarciažach, ale inšyja detali nie bačnyja.

Novy zamak na malunku Napaleona Ordy, zroblenym u 1860-1870-ja hh., užo paśla pierabudovy rezidencyi ŭ špital. Fota: Wikimedia Commons

Nastupny malunak pałaca zblizku zrobić Napaleon Orda ŭžo ŭ druhoj pałovie XIX stahodździa. Na im taksama amal ničoha nielha razhledzieć praz pyšnuju raślinnaść, za vyniatkam taho, što zamiest vysokaha łamanaha dachu zrabili kazionny pakacisty. 

Niahledziačy na toje, što vyjava akazałasia niesapraŭdnaj, jak piša kanał, treba addać naležnaje majsterstvu mastaka, kali amal nichto za doŭhija hady nie zaŭvažyŭ padvochu. 

«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny

PADTRYMAĆ

Kamientary4

  • Žvir
    09.04.2025
    Ja skazaū by, što na maliunku Rundaļski zamak. Duža vialikaje padabienstva.
  • Jo
    09.04.2025
    Novaja vyjava, nie novaja - nie tak važna. Važna, što jana zasnavanaja na čarciažach.
  • Łoł
    09.04.2025
    Darečy, nijakoj siensacyi NN nie adkrała. Vyjava, jaje aŭtar i hod lohka huhlilisia, prosta treba było trochu pacikavicca. Ale vyjava całkam dobra adlustroŭvaje pałac i zasnavanaja na čarciažach. Prosta čarciažy pieraniesienyja ŭ mastacki malunak.

Ciapier čytajuć

U Minsku budujuć novaje «Akreścina» ŭ hłuchoj pramzonie. A što budzie sa starym?5

U Minsku budujuć novaje «Akreścina» ŭ hłuchoj pramzonie. A što budzie sa starym?

Usie naviny →
Usie naviny

«Aburajucca tolki biełarusy». Bolšaja častka 100‑tysiačnaha polskaha horada ŭ marazy zastałasia biez aciapleńnia11

U Zasłaŭi tratuary pieratvarylisia ŭ koŭzanku. Kamunalniki razvodziać rukami4

Hanna Huśkova niezadavolenaja, jak jaje sudzili na Alimpijadzie. Kazieka: Usio narmalna4

Enierhietyki pakazali, jak vyhladajuć stvoranyja imi damy dla busłoŭ FOTAFAKT

Pradstaŭniki Ukrainy i Rasii sustrelisia asobna paśla zaviaršeńnia trochbakovych pieramoŭ u Ženievie1

U Polščy chočuć uskładnić atrymańnie karty palaka. Što pamianiajecca?12

Čamu Ukraina idzie na abvastreńnie adnosin z Łukašenkam? Zapytali ŭ Ihara Kizima5

Śpievaka z «Marafonu adzinstva» asudzili za palityku — pryhadali kamientary 2020-ha. Baranić u sud jaho chadzili siostry Hruździevy19

«Skažycie, u jakoj Biełarusi siaredni zarobak 886 dalaraŭ?» — «Na małakazavodzie!»14

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

U Minsku budujuć novaje «Akreścina» ŭ hłuchoj pramzonie. A što budzie sa starym?5

U Minsku budujuć novaje «Akreścina» ŭ hłuchoj pramzonie. A što budzie sa starym?

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić