Arktyka, jakaja doŭhi čas ličyłasia pieryfieryjaj suśvietnaj biaśpieki, pastupova stanovicca adnym z klučavych rehijonaŭ dla NATA. Rost cikavaści ZŠA da Hrenłandyi padšturchoŭvaje krainy Aljansu surjozna zaniacca rehijonam, u jakim Rasija hadami sistemna naroščvała svaju prysutnaść. Z padrabiaznaściami znajomić Financial Times.
Paśla zakančeńnia Chałodnaj vajny amal usie arktyčnyja dziaržavy, uklučajučy Rasiju, skaracili svaju vajennuju prysutnaść i zakryli bazy. Adnak Maskva pad kiraŭnictvam Uładzimira Pucina pačała adnaŭlać svoj patencyjał u rehijonie jašče ŭ 2000-ch.
Jak piša FT, siońnia Rasija kantraluje kala pałovy arktyčnaj sušy i vodnych resursaŭ, što zabiaśpiečvaje joj najbujniejšuju prysutnaść siarod usich vaśmi krain rehijona (kudy ŭvachodziać ZŠA, Kanada i piać paŭnočnajeŭrapiejskich dziaržaŭ). Na siońnia Maskva maje bolš za 40 vajennych abjektaŭ uzdoŭž arktyčnaha ŭźbiarežža, u tym liku vajennyja bazy, aeradromy, radarnyja stancyi i party.
Klučavuju rolu ŭ jadziernaj daktrynie Rasii adyhryvaje Paŭnočny fłot u Sievieramorsku. Pavodle źviestak Mižnarodnaha instytuta stratehičnych daśledavańniaŭ, jakija pryvodzić vydańnie, tam bazujucca 6 z 12 rasijskich atamnych padvodnych łodak ź jadziernaj zbrojaj. Akramia taho, Maskva aktyŭna vykarystoŭvaje palihon na Novaj Ziamli dla vyprabavańniaŭ (naprykład, rakiety «Buravieśnik») i prasoŭvaje Paŭnočny marski šlach jak alternatyvu tradycyjnym handlovym maršrutam.
Da rasijskaj pahrozy dadajucca i intaresy Piekina. Kitaj, jaki abviaściŭ siabie «kalaarktyčnaj dziaržavaj», stanovicca rehijanalnym hiehiemonam z hłabalnymi ambicyjami, što jašče bolš uskładniaje situacyju.
Ministr abarony Narviehii Ture Sandvik akcentuje ŭvahu na hieahrafičnaj blizkaści Kolskaha paŭvostrava. Najkaraciejšy šlach dla mižkantynientalnych rakiet, zapuščanych adtul u bok amierykanskich haradoŭ, pralahaje mienavita praz Arktyku.
Pry chutkaści 7 km za siekundu takaja rakieta moža dasiahnuć terytoryi ZŠA ŭsiaho za 18 chvilin. Mienavita tamu biaśpieka Arktyki — heta nie łakalnaje pytańnie, a pramaja abarona Vašynhtona, Łondana, Paryža i Bierlina.
Faktar Trampa
Doŭhi čas paŭnočnyja susiedzi Rasii, jakija nazirali za pracesami naroščvańnia jaje mahutnaściej u Arktycy, biezvynikova zaklikali NATA da bolš aktyŭnych dziejańniaŭ. Častkova pryčynaj takoj pasiŭnaści była pazicyja bujnych sajuźnikaŭ, u pryvatnaści, ZŠA, jakija nie žadali abvastrać stanovišča ŭ rehijonie.
Situacyja źmianiłasia, kali Donald Tramp zrabiŭ Arktyku častkaj svajoj stratehii «abarony Radzimy». Jaho nastojlivaja cikavaść da Hrenłandyi, jakuju mnohija ŭsprymali ź ironijaj, nasamreč zrušyła fokus usioj kaalicyi. Pahadnieńnie pa Hrenłandyi, dasiahnutaje z hiensiekam NATA Markam Rute, faktyčna lehitymizavała arktyčnuju biaśpieku jak pryjarytet dla ŭsiaho Aljansu.
Jak padkreślivaje vydańnie, ciapier krainy NATA pačynajuć dziejničać bolš aktyŭna. U sakaviku ŭ Narviehii projduć maštabnyja vučeńni «Cold Response», u jakich prymuć udzieł 25 000 vajskoŭcaŭ, u tym liku 4 000 z ZŠA. Ich meta — adpracoŭka viadzieńnia vajny ŭ pavietry, na mory i sušy ŭ surovych zimovych umovach.
Žurnalisty FT źviartajuć uvahu, što ŭ vypadku kanfliktu asnoŭnaje supraćstajańnie razhorniecca nie na sušy, a na mory i ŭ pavietry. Asabliva važnymi ličacca dva «vuzkija miescy»: praliŭ pamiž Hrenłandyjaj, Isłandyjaj i Vialikabrytanijaj i «Miadźviedžy prachod» pamiž narviežskim archipiełaham Špicbierhien i macierykovaj častkaj krainy, jaki zakančvajecca kala Kolskaha paŭvostrava.
Pavodle FT, Narviehija ŭžo adyhryvaje klučavuju rolu ŭ manitorynhu hetych rajonaŭ, vykarystoŭvajučy samaloty-raźviedčyki P8, spadarožniki i bieśpiłotniki dalokaha radyusa dziejańnia, padvodnyja łodki i frehaty. Heta vyhadna i Vašynhtonu: amierykancy zaležać ad raźvieddanych paŭnočnych sajuźnikaŭ i vykarystoŭvajuć ich pavietranuju prastoru dla nazirańnia za Rasijaj.
Jak piša Financial Times, bolšaja častka intaresaŭ u Arktycy zasiarodžana na manitorynhu pahroz u pavietry ci pad vadoj, a nie na padrychtoŭcy da naziemnych apieracyj. Naziemnaje ŭvarvańnie ŭ Hrenłandyju vyhladaje małavierahodnym: bolšaja častka vostrava pakryta lodam i praktyčna nieprydatnaja dla kantrolu.
Dla Trampa Hrenłandyja — heta kluč da budučaj sistemy supraćrakietnaj abarony «Załaty kupał». Na paŭnočnym zachadzie vostrava ŭžo pracuje baza Pitufik z radarami rańniaha papiaredžańnia.
Mnohija ŭ Paŭnočnaj Jeŭropie, adnak, niepakojacca, što militaryzacyja Arktyki pieratvarajecca ŭ niezvarotny praces. Da hetaha času rehijon ličyŭsia adnym ź niešmatlikich miescaŭ u śviecie ź nizkaj napružanaściu. Surazmoŭcy FT nahadvajuć, što tut žyvuć miljony ludziej, u tym liku karennyja narody, a klimatyčnyja i sacyjalnyja prablemy adychodziać na druhi płan z-za daminavańnia pytańniaŭ biaśpieki.
Financial Times piša, što vajna va Ukrainie časova asłabiła rasijskuju vajskovuju prysutnaść u Arktycy: niekatoryja padraździaleńni byli pierakinutyja na front i panieśli tam ciažkija straty. Adnak, jak padkreślivajuć aŭtary artykuła, Rasija i Kitaj hatovyja hulać udoŭhuju, bo rastavańnie ldoŭ źmianiaje jak ekanamičnyja, tak i vajennyja mahčymaści rehijona.
Ciapier čytajuć
Biełarus, jaki vajavaŭ za Ukrainu, raspavioŭ, čym jaho začaravała kachanka Ina Kardaš, ahientka KDB3
Biełarus, jaki vajavaŭ za Ukrainu, raspavioŭ, čym jaho začaravała kachanka Ina Kardaš, ahientka KDB
Ahientka Kardaš vykarystoŭvała seks, kab źbirać infarmacyju pra kalinoŭcaŭ i zavierbavać ukrainskaha kamandzira. A kurataru KDB pisała pra jaho: «Moj łoch»2929
Ahientka Kardaš vykarystoŭvała seks, kab źbirać infarmacyju pra kalinoŭcaŭ i zavierbavać ukrainskaha kamandzira. A kurataru KDB pisała pra jaho: «Moj łoch»29
Učora — u łukašenkaŭskaj turmie, siońnia — u Kijevie dapamahaje ŭkraincam vyžyć. Były palitviazień i svajak Cichanoŭskaj staŭ vałancioram u Punkcie niazłomnaści66
Učora — u łukašenkaŭskaj turmie, siońnia — u Kijevie dapamahaje ŭkraincam vyžyć. Były palitviazień i svajak Cichanoŭskaj staŭ vałancioram u Punkcie niazłomnaści6
Chočacie žyć doŭha — šukajcie rajon z narmalnymi drevami. Navukoŭcy vyśvietlili, što drevy ratujuć ad infarktaŭ, a hazony mohuć navat naškodzić zdaroŭju44
Kamientary