Arktyka, jakaja doŭhi čas ličyłasia pieryfieryjaj suśvietnaj biaśpieki, pastupova stanovicca adnym z klučavych rehijonaŭ dla NATA. Rost cikavaści ZŠA da Hrenłandyi padšturchoŭvaje krainy Aljansu surjozna zaniacca rehijonam, u jakim Rasija hadami sistemna naroščvała svaju prysutnaść. Z padrabiaznaściami znajomić Financial Times.
Paśla zakančeńnia Chałodnaj vajny amal usie arktyčnyja dziaržavy, uklučajučy Rasiju, skaracili svaju vajennuju prysutnaść i zakryli bazy. Adnak Maskva pad kiraŭnictvam Uładzimira Pucina pačała adnaŭlać svoj patencyjał u rehijonie jašče ŭ 2000-ch.
Jak piša FT, siońnia Rasija kantraluje kala pałovy arktyčnaj sušy i vodnych resursaŭ, što zabiaśpiečvaje joj najbujniejšuju prysutnaść siarod usich vaśmi krain rehijona (kudy ŭvachodziać ZŠA, Kanada i piać paŭnočnajeŭrapiejskich dziaržaŭ). Na siońnia Maskva maje bolš za 40 vajennych abjektaŭ uzdoŭž arktyčnaha ŭźbiarežža, u tym liku vajennyja bazy, aeradromy, radarnyja stancyi i party.
Klučavuju rolu ŭ jadziernaj daktrynie Rasii adyhryvaje Paŭnočny fłot u Sievieramorsku. Pavodle źviestak Mižnarodnaha instytuta stratehičnych daśledavańniaŭ, jakija pryvodzić vydańnie, tam bazujucca 6 z 12 rasijskich atamnych padvodnych łodak ź jadziernaj zbrojaj. Akramia taho, Maskva aktyŭna vykarystoŭvaje palihon na Novaj Ziamli dla vyprabavańniaŭ (naprykład, rakiety «Buravieśnik») i prasoŭvaje Paŭnočny marski šlach jak alternatyvu tradycyjnym handlovym maršrutam.
Da rasijskaj pahrozy dadajucca i intaresy Piekina. Kitaj, jaki abviaściŭ siabie «kalaarktyčnaj dziaržavaj», stanovicca rehijanalnym hiehiemonam z hłabalnymi ambicyjami, što jašče bolš uskładniaje situacyju.
Ministr abarony Narviehii Ture Sandvik akcentuje ŭvahu na hieahrafičnaj blizkaści Kolskaha paŭvostrava. Najkaraciejšy šlach dla mižkantynientalnych rakiet, zapuščanych adtul u bok amierykanskich haradoŭ, pralahaje mienavita praz Arktyku.
Pry chutkaści 7 km za siekundu takaja rakieta moža dasiahnuć terytoryi ZŠA ŭsiaho za 18 chvilin. Mienavita tamu biaśpieka Arktyki — heta nie łakalnaje pytańnie, a pramaja abarona Vašynhtona, Łondana, Paryža i Bierlina.
Faktar Trampa
Doŭhi čas paŭnočnyja susiedzi Rasii, jakija nazirali za pracesami naroščvańnia jaje mahutnaściej u Arktycy, biezvynikova zaklikali NATA da bolš aktyŭnych dziejańniaŭ. Častkova pryčynaj takoj pasiŭnaści była pazicyja bujnych sajuźnikaŭ, u pryvatnaści, ZŠA, jakija nie žadali abvastrać stanovišča ŭ rehijonie.
Situacyja źmianiłasia, kali Donald Tramp zrabiŭ Arktyku častkaj svajoj stratehii «abarony Radzimy». Jaho nastojlivaja cikavaść da Hrenłandyi, jakuju mnohija ŭsprymali ź ironijaj, nasamreč zrušyła fokus usioj kaalicyi. Pahadnieńnie pa Hrenłandyi, dasiahnutaje z hiensiekam NATA Markam Rute, faktyčna lehitymizavała arktyčnuju biaśpieku jak pryjarytet dla ŭsiaho Aljansu.
Jak padkreślivaje vydańnie, ciapier krainy NATA pačynajuć dziejničać bolš aktyŭna. U sakaviku ŭ Narviehii projduć maštabnyja vučeńni «Cold Response», u jakich prymuć udzieł 25 000 vajskoŭcaŭ, u tym liku 4 000 z ZŠA. Ich meta — adpracoŭka viadzieńnia vajny ŭ pavietry, na mory i sušy ŭ surovych zimovych umovach.
Žurnalisty FT źviartajuć uvahu, što ŭ vypadku kanfliktu asnoŭnaje supraćstajańnie razhorniecca nie na sušy, a na mory i ŭ pavietry. Asabliva važnymi ličacca dva «vuzkija miescy»: praliŭ pamiž Hrenłandyjaj, Isłandyjaj i Vialikabrytanijaj i «Miadźviedžy prachod» pamiž narviežskim archipiełaham Špicbierhien i macierykovaj častkaj krainy, jaki zakančvajecca kala Kolskaha paŭvostrava.
Pavodle FT, Narviehija ŭžo adyhryvaje klučavuju rolu ŭ manitorynhu hetych rajonaŭ, vykarystoŭvajučy samaloty-raźviedčyki P8, spadarožniki i bieśpiłotniki dalokaha radyusa dziejańnia, padvodnyja łodki i frehaty. Heta vyhadna i Vašynhtonu: amierykancy zaležać ad raźvieddanych paŭnočnych sajuźnikaŭ i vykarystoŭvajuć ich pavietranuju prastoru dla nazirańnia za Rasijaj.
Jak piša Financial Times, bolšaja častka intaresaŭ u Arktycy zasiarodžana na manitorynhu pahroz u pavietry ci pad vadoj, a nie na padrychtoŭcy da naziemnych apieracyj. Naziemnaje ŭvarvańnie ŭ Hrenłandyju vyhladaje małavierahodnym: bolšaja častka vostrava pakryta lodam i praktyčna nieprydatnaja dla kantrolu.
Dla Trampa Hrenłandyja — heta kluč da budučaj sistemy supraćrakietnaj abarony «Załaty kupał». Na paŭnočnym zachadzie vostrava ŭžo pracuje baza Pitufik z radarami rańniaha papiaredžańnia.
Mnohija ŭ Paŭnočnaj Jeŭropie, adnak, niepakojacca, što militaryzacyja Arktyki pieratvarajecca ŭ niezvarotny praces. Da hetaha času rehijon ličyŭsia adnym ź niešmatlikich miescaŭ u śviecie ź nizkaj napružanaściu. Surazmoŭcy FT nahadvajuć, što tut žyvuć miljony ludziej, u tym liku karennyja narody, a klimatyčnyja i sacyjalnyja prablemy adychodziać na druhi płan z-za daminavańnia pytańniaŭ biaśpieki.
Financial Times piša, što vajna va Ukrainie časova asłabiła rasijskuju vajskovuju prysutnaść u Arktycy: niekatoryja padraździaleńni byli pierakinutyja na front i panieśli tam ciažkija straty. Adnak, jak padkreślivajuć aŭtary artykuła, Rasija i Kitaj hatovyja hulać udoŭhuju, bo rastavańnie ldoŭ źmianiaje jak ekanamičnyja, tak i vajennyja mahčymaści rehijona.
Ciapier čytajuć
Fiaduta rezka adkazaŭ Kaleśnikavaj: Za što vy zmahalisia ŭ 2020 hodzie, nie cikavić nikoha, akramia miadźviedziaŭ ź bierlinskaha zaaparka, jakija vas atačajuć4848
Kamientary