Вось як еўрапейцы і Канада будуць дзейнічаць, калі ЗША выйдуць з НАТА

Запасны план, які абмяркоўваецца неафіцыйна ў межах структур Арганізацыі Паўночнаатлантычнай дамовы, прадугледжвае выпрацоўку мер, якія павінны гарантаваць здольнасць Еўропы абараніць сябе з выкарыстаннем існуючых вайсковых структур нават у выпадку поўнага выхаду Злучаных Штатаў Амерыкі з альянсу або іх адмовы выконваць саюзніцкія абавязацельствы.

Галоўным рухавіком гэтых змяненняў, як адзначае WSJ, стала змена ў пазіцыі Нямеччыны. Дзесяцігоддзямі Берлін быў асноўным праціўнікам ідэй стварэння еўрапейскіх абарончых структур, ён аддаваў перавагу еўраатлантычнай структуры, каб амерыканцы захоўвалі прысутнасць у Еўропе. Берлін лічыць гэта найлепшай гарантыяй міру і балансу сілаў на кантыненце.

Аднак цяпер нямецкі канцлер Фрыдрых Мерц змяніў пазіцыю з-за глыбокіх сумневаў у надзейнасці Злучаных Штатаў Амерыкі як саюзніка. Паводле інфармацыі крыніц, Мерц прыйшоў да высновы, што Дональд Трамп гатовы спыніць падтрымку Украіны, а яго палітыка ў межах альянсу больш не грунтуецца на супольных каштоўнасцях.

Змена пазіцыі Германіі адкрыла шлях да змены пазіцыі і іншых краін, уключаючы Вялікабрытанію, Францыю, Польшчу, краіны Паўночнай Еўропы і Канаду. Цяпер гэтыя краіны разглядаюць план на выпадак непрадбачаных абставін як «кааліцыю ахвотных» унутры альянсу.

Намеры стварэння «Еўрапейскага НАТА», па інфармацыі выдання, упершыню былі сфармуляваны летась. Працэс паскорыўся пасля пагроз Дональда Трампа адабраць Грэнландыю ў Даніі, якая з’яўляецца членам альянсу. Цяпер пытанне набыло асаблівую актуальнасць на фоне супрацьстаяння, выкліканага адмовай Еўропы падтрымаць ваенныя дзеянні Амерыкі ў Іране.

За апошнія дні Дональд Трамп паспеў назваць еўрапейскіх саюзнікаў «баязліўцамі», а сам альянс — «папяровым тыграм», дадаўшы пры гэтым, што прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін «таксама пра гэта ведае». Еўрапейцы, у сваю чаргу, катэгарычна адмовіліся ўцягвацца ў вайну, якую ЗША пачалі без кансультацыі з саюзнікамі, без санкцыі ААН і без планавання на ўзроўні НАТА.

Павялічыць

Планы і выклікі

Цяпер еўрапейскія лідары спрабуюць перафарматаваць структуру Арганізацыі Паўночнаатлантычнага дагавора такім чынам, каб яна магла функцыянаваць без амерыканскага кіраўніцтва. Генеральны сакратар Марк Рутэ нядаўна заявіў, што альянсам будзе «ў большай ступені кіраваць Еўропа».

Пераходны працэс ужо пачаўся. Колькасць ключавых камандных пастоў у альянсе, якія занятыя еўрапейцамі, няўхільна павялічваецца, а вялікія вайсковыя вучэнні — асабліва ў Паўночным рэгіёне каля межаў Расійскай Федэрацыі — усё часцей праходзяць пад непасрэдным кіраўніцтвам еўрапейцаў.

Аднак выклікі застаюцца вялізныя. Пасаду Вярхоўнага галоўнакамандуючага аб’яднанымі ўзброенымі сіламі ў Еўропе заўсёды займае прадстаўнік Злучаных Штатаў Амерыкі, і Вашынгтон пакуль не мае намеру саступаць гэты пост.

Сярод практычных пытанняў, якія патрабуюць вырашэння: хто будзе кіраваць сістэмамі супрацьпаветранай і супрацьракетнай абароны, хто будзе абраняць лагістычныя калідоры ў Польшчу і краіны Балтыі, а таксама курыраваць разведвальныя сеткі. Службовыя асобы прызнаюць, што без амерыканскіх спадарожнікаў і сістэм папярэджання аб ракетных нападах у еўрапейскай абароне застаюцца моцныя ўразлівасці.

Удзельнікі працэсу хочуць паскорыць вытворчасць жыццёва важнага абсталявання ў тых галінах, дзе Еўропа адстае ад Злучаных Штатаў Амерыкі, уключаючы барацьбу з падводнымі лодкамі, касмічныя і разведвальныя магчымасці, дазапраўку ў паветры і транспартную авіяцыю. У ранейшай мадэлі гэтыя сферы былі задачай ЗША.

У якасці прыкладу новай ініцыятывы афіцыйныя асобы прыводзяць нядаўна анансаваны сумесны праект Германіі і Вялікабрытаніі па распрацоўцы малапрыкметных крылатых ракет і гіпергукавой зброі, здольных біць углыб Расіі.

Павялічыць

Акрамя тэхнічнага аснашчэння, еўрапейскія краіны задумаліся аб памеры сваіх узброеных сілаў. Прэзідэнт Фінляндыі Аляксандр Стуб адзначыў, што «для нацыянальнага адзінства і бяспекі няма нічога больш эфектыўнага за абавязковую вайсковую службу, таму вяртанне прызыву разглядаецца як адзін з ключавых элементаў новага плана». Фінляндыя, якая мае самую працяглую мяжу з Расійскай Федэрацыяй, не адмаўлялася ад прызыўнога камплектавання арміі.

Аднак самай складанай праблемай з’яўляецца ядзерны шчыт. Толькі Злучаныя Штаты Амерыкі валодаюць магутнасцямі, здольнымі забяспечыць ядзернае стрымліванне для ўсяго кантынента. На фоне пагроз Дональда Трампа Германія і Францыя пачалі беспрэцэдэнтныя перамовы аб магчымасці распаўсюджвання французскага ядзернага парасона на іншыя краіны Еўропы. Гэта азначае фундаментальны зрух у разуменні еўрапейскай бяспекі.

Міністр абароны Германіі Барыс Пісторыус прызнае, што дыскусіі ўнутры альянсу праходзяць складана, але яны неабходныя, каб арганізацыя стала больш еўрапейскай і пры гэтым захавала сваю трансатлантычную сутнасць.

Фактычна, у выпадку, калі трампісты будуць выходзіць з НАТА ці аслабляць НАТА, еўрапейцы будуць дзейнічаць па аналогіі з «кааліцыяй ахвотных», якая ўтварылася для падтрымкі Украіны пасля спынення дапамогі ЗША. Свае дзеянні з еўрапейцамі хоча каардынаваць і Канада, на суверэнітэт якой Трамп замахваўся. 

• 18
• 0
• 3
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0