Беларусы за 10 гадоў аб'ехалі ўсе раёны краіны. А цяпер яны падзяліліся парадамі, памылкамі і склалі шэсць маршрутаў для пачаткоўцаў
Алёна працуе SMM-спецыялістам, а Вова — айцішнікам. Але героямі гэтага тэксту іх зрабіла не прафесійная дзейнасць, а саліднае дасягненне: пара пабывала ва ўсіх 118 раёнах краіны. На вялікае падарожжа пайшло цэлых 10 гадоў, затое выраз «ёсць што ўспомніць» максімальна падыходзіць гэтай гісторыі. Чаму Ельня асабліва цудоўная пасля навальніцы, дзе знайсці сафары ў Магілёве, як паездку могуць сарваць насякомыя і якія месцы вартыя таго, каб сабрацца ў падарожжа проста цяпер — яны склалі для выдання «Анлайнер» вялікі правераны гайд для цёплага сезону.
Рамантыка цягнікоў, дэдлайны і (ня)важнасць навігатара: з чаго ўсё пачалося
Гісторыя падарожжаў, расказваюць Вова і Алёна, пачалася яшчэ ў 2015 годзе. Тады абодва пераехалі ў сталіцу з Мар'інай Горкі. Варыянт проста зганяць дадому на кожныя выхадныя хутка надакучыў, таму і з'явілася думка вывучыць краіну.
У той момант усё ўпіралася ў фінансавыя магчымасці — бо яны былі звычайнымі студэнтамі. Таму вырашылі падарожнічаць з флёрам рамантыкі: начныя пераезды на цягніках з Мінска ў абласныя гарады, дзень там, а следам — дарога дадому.
«У асноўным мы падарожнічалі ўдвох, але часам далучаліся нашы сябры. Як, у прынцыпе, бывае і цяпер. Але наш пастаянны склад — гэта два чалавекі», — расказвае Вова.
Праўда, у той момант амбіцыйнай мэты — наведаць усе раёны краіны — яшчэ не было. Ды і самі паездкі выдаваліся не вельмі часта — некалькі разоў у цёплы сезон.
Набіраць тэмп пара пачала пасля з'яўлення машыны. Але сур'ёзна ўсё закруцілася праз скрэтч-карту. Па сутнасці, гэта звычайная геаграфічная карта, толькі пакрытая спецыяльнай плёнкай — па ўмове трэба заціраць участкі, куды падарожнік змог дабрацца. Канкрэтна ў той, што аказалася ў пары, мэтай было адзначэнне ў кожным са 118 раёнаў Беларусі.
«Мы падумалі: а чаму б не паставіць сабе такую мэту — без дэдлайнаў? Хоць потым усё ж вырашылі ўстанавіць тэрміны і падціснуць, каб усё закрыць хутка і прыгожа. Шэрыя плямы пачалі раздражняць», — смяецца Алёна.
Усё гэта здарылася ўжо ў 2019 годзе. Менавіта з гэтага моманту падарожжы пераарыентаваліся з паездак па славутасцях на наведванне раёнаў. Для сумленнасці месцы, якія пара паспела наведаць да чэленджу, «сцерліся» загадзя. Напрыклад, гэта шматлікія лакацыі ў Мінскай вобласці і абласных цэнтрах. І ўсё ж паездзіць для дасягнення мэты трэба было прыстойна.
«Думаю, што ў Instagram рэзка пачалі расказваць пра падарожжы па краіне пасля закрыцця межаў. Шмат хто, дарэчы, на гэтым з нуля вырасціў блогі. Але калі мы пачыналі, усяго гэтага яшчэ не было. У нас дагэтуль часта пытаюцца, дзе мы знайшлі столькі цікавых месцаў — пашанцавала выпадкова знайсці вельмі круты старэнькі сайт «Глобус.бай». Там размешчана вялікая карта Беларусі са славутасцямі і іх рэйтынгам ад 1 да 4 з пункту гледжання архітэктурнай спадчыны. У нас, дарэчы, практычна закрытыя ўсе адзіначкі і двоечкі — гэта вышэйшыя адзнакі».
На старце ўсе маршруты складаў Вова — у ход ішлі і карты, і падказкі «Гугла» і таго самага сайта. Навігатара ў той час у пары яшчэ не было, таму карта раздрукоўвалася на прынтары, а часам патрэбныя месцы пазначаліся ўручную.
«Я ж больш была натхняльнікам: прапаноўвала розныя варыянты, куды паехаць, што дакінуць, і прасіла Вову сабраць усё ў адзіны маршрут. Хацелася зрабіць так, каб за адну паездку нам удавалася паглядзець максімальна шмат», — расказвае Алена.
Камары, руіны і расчараванні: да чаго варта падрыхтавацца пачаткоўцам
На старце, шчыра прызнаюцца героі, ехаць на далёкія адлегласці ім было лянота. Таму спярша ўдалося закрыць усе раёны Мінскай вобласці. Але раз ужо мэта была пастаўленая, паступова маршруты станавіліся ўсё больш аддаленымі.
«Вельмі доўга непазнаным для нас заставаўся поўдзень, мы закрывалі яго апошнія два гады. Калі на старце паездкі здараліся некалькі разоў за сезон, то пад канец мы маглі ездзіць кожныя выхадныя — навучыліся падладжвацца пад надвор'е», — расказвае Алена.
«Што цікава: не было дзён, калі б на тэрыторыі ўсёй краіны было дрэннае надвор'е. Заўсёды знаходзілася «цёмная плямка» на нашай карце, дзе ў гэты дзень не было дажджу, — туды мы і адпраўляліся».
Што тычыцца саміх лакацый, то асабліва Вову і Алене падабаюцца закінутыя месцы, руіны і разваліны. Таму на сабе адчуць эфект «чаканне — рэальнасць» з-за ўбачанага не давялося за ўсе 10 гадоў паездак.
«Але былі пару месцаў, калі ты прыязджаеш, а там наогул нічога няма! Ці магло быць так: каб знайсці рэшткі, якія ты бачыў на фатаграфіі, трэба лезці ў нейкія кусты. Глядзіш, прыкідваеш і разумееш: ну, і ладна. Улічваючы, што наш маршрут мог складацца з 10—15—20 пунктаў, расчаравацца, што які-небудзь адзін вылецеў, не даводзілася. Проста ехалі далей», — тлумачыць логіку Вова.
І ўсё ж у нейкія месцы даехаць так і не атрымлівалася. Напрыклад, так здаралася, калі маршрут пралягаў па вельмі дрэннай дарозе. Часам нават даводзілася выбіраць: кідаць машыну і ісці пешшу альбо ж развярнуцца назад. Рашэнне залежала ад двух фактараў: адлегласці, якую трэба было прайсці на сваіх дваіх, і жадання ўбачыць канкрэтнае месца.
«Напрыклад, каля Хойнікаў — у Рудакове — знаходзіцца сядзіба, якую мы вельмі хацелі паглядзець. Але камары настолькі сапсавалі вайб гэтага месца! Нават спыніцца было нерэальна, так што мы зрабілі пару фатаграфій і ўцяклі».
Самы час абмеркаваць лайфхакі. Пачынаем са збораў — тут усё аказваецца максімальна проста. Вова з усмешкай тлумачыць: дабрацца практычна ў любое месца нашай краіны можна хоць у тапачках.
«Вядома, варта прыхапіць з сабой парасоны. Але самае важнае — перакус. Мы не распешчаныя падарожнікі, якія чакаюць паркоўкі, туалетаў і кавярняў, так што ежа з сабой — абавязкова. Яшчэ нядрэнна было б мець камплект зменнага адзення».
«Неяк на Іслачы мы вырашылі перайсці ўсю раку па цудоўным тонкім бервяне. Спачатку ўпаў я, але ўсяго толькі замачыў адну нагу, а потым Алёна — пагрузілася ўжо па вушы! Мы прынялі дрэннае рашэнне высушыць усё на вогнішчы, а яно чамусьці не сохла. Так што трошкі пагулялі і паехалі дадому».
Дарэчы, пра вяртанне. Алёна і Вова расказваюць, што ў асноўным маршруты разлічвалі ў фармаце падарожжа аднаго дня. Іншае пытанне, што спачатку ўдавалася наведаць максімум адну лакацыю, а вось пазней пісьменнае планаванне зрабіла кожную паездку больш эфектыўнай. Напрыклад, задумваеш прыехаць у пункт А, па дарозе заязджаеш у пункт Б, а перакусіць і выпіць гарбаты з тэрмаса можна ў пункце В — і вось за дзень атрымліваецца ўбачыць ужо тры лакацыі.
«З асабістага вопыту: раю ўсё ж драбніць маршруты даўжэй за 500 кіламетраў. Асабліва гэта актуальна для тых, хто толькі пачынае падарожнічаць. Інакш можа пачацца гонка», — перасцерагае Вова.
Сезоннасць, маст-візіт і месцы, куды часта не дабіраюцца турысты
Калі лепш планаваць паездкі? Са свайго вопыту пара раіць выбіраць цёплы сезон — прыкладна з сакавіка-красавіка па кастрычнік. Яшчэ адзін момант, які варта ўлічваць, — насякомыя. Так у Алёны з Вовай было з паездкай у Налібоцкую пушчу — вайб ад 40‑кіламетровай прагулкі пешшу сапсавала нашэсце аленевай крывасмочкі. Не будзем заглыбляцца, але наўрад ці прыемна выцягваць лятаючую «дробязь» з валасоў і нават кішэняў.
«А вось зімой мы адпачываем і пілім фотачкі. Бо і кантэнту шмат — трэба прыдумляць, што з ім рабіць».
За кантэнт па-ранейшаму адказвае Алена. Дзяўчына расказвае, што мэты развіваць тэматычны блог у іх няма. Акаўнт у тым жа Instagram пара хутчэй вядзе ў фармаце сямейнага альбома. Пад настрой могуць быць крыху больш падрабязныя апісанні канкрэтных лакацый, але часцей паказаныя дата і каардынаты.
Неяк Алёна і Вова спрабавалі весці блог на YouTube. Але патраціць час спярша на здымку, а затым на мантаж і ў выніку атрымаць усяго некалькі праглядаў — мякка кажучы, так сабе гісторыя для матывацыі.
«Так, мы спрабавалі залезці ва ўсё гэта блогерства. Але вырашылі, што мы ўсё ж больш пра задавальненне. Нам падабаецца ездзіць і быць у нейкіх месцах, чым пра іх расказваць».
Дарэчы, нават за 10 гадоў Вова і Алёна не змаглі наведаць абсалютна ўсе лакацыі, якія хацелася б. Напрыклад, бывала, прыязджалі, а славутасці зачынены на рэстаўрацыю. Затое, запэўнівае пара, ёсць падстава вярнуцца.
«Напрыклад, так было з палацам у Жылічах. Першы раз прыехалі і паглядзелі — ну так, цікава. Але калі вярнуліся і ўбачылі сядзібу ўжо з экспазіцыяй — было значна лепш».
«А вось на кар'ер у Мікашэвічах мы не дабраліся дагэтуль! Рэч у тым, што туды вядзецца запіс у пэўны дзень і гадзіны, прычым менавіта для экскурсійных груп складам не менш за пяць чалавек. Мы сабраліся ў мінулым годзе з сябрамі, але ў выніку не паехалі — па прагнозе надвор'я перадавалі залевы. Словам, збіраемся не першы год — і ўсё ніяк. Бо гэта нешта накшталт Гранд Каньёна — там пабывалі ўсе топавыя трэвел-блогеры Беларусі».
Яшчэ з такіх месцаў — востраў Ду, ён жа самы вялікі ў Беларусі. Знаходзіцца ў Віцебскай вобласці, а дабрацца туды можна толькі на лодцы.
Дарэчы, са свайго вопыту Вова і Алёна заўважылі: менавіта крайнія раёны — поўнач і поўдзень краіны — часта застаюцца недаацэненымі турыстамі. Напрыклад, у Віцебскую вобласць варта адправіцца фанатам прыроды і сплаваў на байдарках. Праўда, паўстае пытанне з транспартам — грамадскі не заўсёды вядзе ў патрэбнае месца.
«Вядома, калі разглядаць карту помнікаў архітэктуры, то бачна: на захадзе іх больш. І гэта сапраўды так. Напрыклад, у мінулым годзе мы заязджалі ў крайнія пункты на ўсходзе — ехаць доўга, але эпічных руін ці замкаў там практычна няма, а тыя лакацыі, што ёсць, раскіданыя адзін ад аднаго.
У той жа час на поўдні ёсць маленькія гарады накшталт Турава, дзе няма мноства забаў, але сам горад і археалагічны музей — проста супер!»
«Яшчэ ў 2023 годзе мы пабывалі ў Пінску, але правялі там вельмі мала часу — усяго 4 гадзіны. Так што дакладна варта туды вярнуцца і затрымацца даўжэй».
Цяпер — тэма маст-візіт для кожнага беларуса. Спіс у Алены і Вовы атрымліваецца прыкладна такім: усе абласныя цэнтры, Мірскі і Нясвіжскі замкі, Пінск, Мазыр, Полацк, Мсціслаў і Ельня. Абодва акцэнтуюць: па частцы апошняга пункта ёсць важнае ўмова.
«Мы ўпершыню пабывалі там пасля навальніцы — і Ельня больш не была такой прыгожай, як у той дзень. Уявіце: фарбы захаду сонца, вясёлка, вельмі цёмнае неба, яркая трава, дыхаецца асабліва чыста, узровень вады як трэба. Гэта неверагодна!»
Ідэальны горад для прапановы, фірмовыя фота з пацалункам і сафары
Улічваючы салідны бэкграўнд, Алёна і Вова прызнаюцца: куды камфортней ім спыняцца менавіта ў невялікіх мястэчках. Бо і падарожжы калісьці сталі магчымасцю вынырнуць з працоўнай руціны і шумнага рытму вялікага горада.
Але ёсць і выключэнне — Магілёў. Менавіта сюды падарожнікі вяртаюцца часцей за ўсё, а прычын адразу дзве: практычная і рамантычная.
«Па-першае, гэта самы блізкі ад Мінска абласны цэнтр, так ці інакш туды зручна заехаць падчас падарожжаў па вобласці. Па-другое — тут я зрабіў Алёне прапанову. Наогул, спачатку думаў пра крэйдавыя кар'еры, але туды мы на той момант так і не змаглі даехаць. А чакаць не хацелася», — усміхаецца Вова.
«Магілёў — вельмі прыгожы горад. Дарэчы, магчыма, таксама крыху недаацэнены. Там ёсць класны заасад і сафары — шмат зуброў, можна пакарміць рыбу і пракаціцца ў экспрэс-паравозіку. Неверагоднае месца!»
Дарэчы, там жа зарадзілася сімвалічная традыцыя пары — рабіць каля славутасці фірмовае фота з пацалункам.
Што далей? Спыняцца ў падарожжах Вова і Алёна дакладна не плануюць, таму зараз шукаюць новы фармат. Тым больш што нядаўна ў пары з'явіўся сабака, пудзель па мянушцы Штрудзель — ёсць думкі прыдумаць нешта ў гэтым кірунку.
«Яшчэ ў нас ёсць вялікая мара — выдаць фотакнігу пра нашы падарожжы па Беларусі. Уявіце, што толькі ў сацсетках апублікаваных фатаграфій каля 12 тысяч! Але якія ж гэта будуць пакуты выбару, бо захочацца паказаць занадта многае».
— Калі хтосьці задасца пытаннем: а навошта вам усё гэта было патрэбна? Можна было б проста спакойна ездзіць, не ставіць перад сабой канкрэтныя мэты і тэрміны.
— Нам падабаецца цікава праводзіць час. Ходзіш у школу ці ўніверсітэт, думаеш, што ведаеш усё пра нашыя месцы. А тут едзеш і разумееш: класна! Хочацца, каб беларусы часцей ездзілі па краіне і даведваліся пра яе — яно дакладна таго вартае.
Падарожнічаем па Беларусі: 6 незвычайных маршрутаў ад герояў артыкула
Перад інтэрв'ю журналісты папрасілі Вову і Алёну скласці некалькі маршрутаў для тых, хто гатовы сарвацца ў падарожжа. Запыт быў прыкладна такім: незаезджаныя месцы, дзе дакладна будзе цікава.
«Як мы будавалі і нашы маршруты: грунтуючыся на адным месцы, у якое хочацца паехаць, глядзім цікавае вакол — так шлях можна закальцаваць. Таксама мы ўлічылі варыятыўнасць, каб можна было паехаць у любую вобласць і ва ўсе бакі. Дарэчы, кожны маршрут можна падзяліць на кавалачкі».
Маршрут №1. Лепель — Полымя — Смаляны — Орша — Шклоў — Княжыцы — Багушэвічы
Маршрут №2. Будслаў — Мосар — Парыж — Лучай — Паставы — Вілейка — Краснае
Маршрут №3. Юравічы — Мазыр — Нароўля — Тураў
Маршрут №4. Скідзель — Свяцк — Аўгустоўскі канал
Маршрут №5. Мёры — Верхнядзвінск — Сар'я — Асвея
Маршрут №6. Флер'янова — Грушаўка — Савейкі — Мядзведзічы — Ястрамбель — Паўлінава
P.S. Калі па нейкіх маршрутах застануцца пытанні, Вова і Алена гатовыя расказаць падрабязней у Instagram. А яшчэ там жа можна знайсці сотні фота з іншых цікавых месцаў, дакладныя лакацыі і шмат натхнення.
«Веславаць не трэба, але эмоцый не менш». Як выглядае прагулка па пойменных дубровах Прыпяці
«Шмат бландзінаў і смачны шакалад». Дзяўчына пералічыла стэрэатыпы пра Беларусь — вось што ёй адказалі
Пасля некалькі гадоў скарачэння ў Беларусі зноў стала расці колькасць аграсядзіб
Беларускія дранікі будуць прэтэндаваць на спіс культурнай спадчыны ЮНЕСКА
Каментары