На месцы галоўнага будынка афіцыйнай рэзідэнцыі Уладзіміра Пуціна «Бачароў ручай» у Сочы завяршаецца маштабнае будаўніцтва. Паводле расследавання Рускай службы Бі-бі-сі, работы вядуцца ў рамках дзяржаўнага абароннага заказу Федэральнай службы аховы Расіі. Журналісты таксама высветлілі, якая кампанія стала генеральным падрадчыкам, і знайшлі аб’явы аб наборы будаўнікоў на закрыты аб’ект.
Старыя будынкі «Бачаровага ручая» пачалі зносіць у 2024 годзе, а да верасня 2025 года на іх месцы ўжо ўтварыўся вялікі катлаван. Публічна расійскія ўлады не паведамлялі ні пра знос, ні пра прычыны такіх работ. Пры гэтым частка комплексу захавалася: на поўдні тэрыторыі застаўся корпус «Бачароў ручай-2», пабудаваны да Алімпіяды 2014 года. Там Пуцін прымаў высокапастаўленых гасцей, у тым ліку кіраўніка МАГАТЭ Рафаэля Гросі.
Пасля пачатку вайны Пуцін стаў значна радзей наведваць Сочы. Паводле падлікаў Financial Times, да вайны ён прыязджаў у горад 24 разы, у 2022 годзе — 13 разоў, а ў 2024 і 2025 гадах — толькі па два разы. Скарачэнне паездак супала з тым, што Чорнага мора сталі часцей дасягаць украінскія беспілотнікі. У 2026 годзе Федэральная служба бяспекі вырашыла дадаткова ўзмацніць ахову рэзідэнцыі і стварыць вакол яе ахоўную зону плошчай больш за тры квадратныя кіламетры.
Нягледзячы на гэта, на тэрыторыі рэзідэнцыі працягваецца новая будоўля. На спадарожнікавых здымках, якія вывучыла Бі-бі-сі, да восені 2026 года ўжо бачныя дахі новых будынкаў. Яны займаюць значна большую плошчу, чым ранейшы комплекс. Прызначэнне і колькасць паверхаў гэтых будынкаў па здымках вызначыць немагчыма.
Бі-бі-сі знайшла дакументальныя сляды будаўніцтва ў матэрыялах адной з судовых спрэчак паміж падрадчыкамі. У судовым рашэнні згадваецца дзяржаўны кантракт «Будаўніцтва і рэканструкцыя будынкаў і збудаванняў ФСА Расіі «Бачароў ручай» з 25‑значным нумарам.
Такія нумары выкарыстоўваюцца для кантрактаў па дзяржаўным абаронным заказе. Падобныя кантракты не публікуюцца ў звычайных рэестрах закупак. Аднак з нумара кантракту можна вызначыць, што ён разлічаны на перыяд з 2023 да 2027 года, а заказчыкам выступае ФСА. Такім чынам, пагадненне на будаўнічыя работы ў «Бачаровым ручаі» заключылі яшчэ да зносу старой рэзідэнцыі. Кошт самога кантракту па яго нумары вызначыць немагчыма.
Генеральным падрадчыкам, паводле расследавання, стала зарэгістраваная ў анексаваным Крыме кампанія «Група кампаній Трансбудінвест». Яе назва фігуруе ў некалькіх судовых спрэчках з субпадрадчыкамі, якія працавалі на тэрыторыі рэзідэнцыі.
Будаўніцтва актыўна разгарнулася ў 2025 годзе. Адзін з лізінгавых цэнтраў паведамляў пра перадачу будаўнічай кампаніі з Крыма экскаватараў для «рэканструкцыі дачы Бачароў ручай». У «Трансбудінвеста» сапраўды былі адпаведныя дамовы з гэтай кампаніяй.
Значную частку работ генеральны падрадчык перадаваў іншым арганізацыям. Некаторыя з іх не выканалі работы ў вызначаныя тэрміны або дапусцілі парушэнні, што прывяло да судовых разбораў. Сярод іншага, праблемы ўзніклі пры будаўніцтве сцен галоўнага дома, а таксама пры дэмантажы ліўневай каналізацыі і вадаправода каля камендатуры і пральні з прыбудовай для спецыяльнай кухні.
Рабочых для закрытай будоўлі шукалі праз сацыяльныя сеткі і сэрвісы вакансій. Бі-бі-сі знайшла аб’явы аб наборы маналітчыкаў, бетоншчыкаў, муляраў і арматуршчыкаў. У некаторых аб’явах «Бачароў ручай» называўся непасрэдна, у іншых на сувязь з прэзідэнцкай будоўляй паказвалі ўмовы працы.
У студзені 2025 года будаўнікоў запрашалі ў Сочы на двухпавярховы будынак на тэрыторыі з прапускным рэжымам. Прапаноўвалася здзельная аплата наяўнымі. У іншых аб’явах гаварылася пра чатырохпавярховы будынак, праверку пашпартных даных і доступ на закрытую тэрыторыю.
Адзін з рэкруцёраў адкрыта пісаў, што на «Бачаровым ручаі» будуецца рэзідэнцыя. Іншы называў аб’ект «стратэгічным».
Спачатку патрабаванні да работнікаў былі больш строгімі. Увесну 2025 года на будоўлю бралі толькі грамадзян Расіі без судзімасцяў, паколькі аб’ект ФСА патрабаваў праверкі даных. Пазней да працы сталі дапускаць таксама грамадзян Беларусі, Казахстана і Кыргызстана. Перавагу аддавалі цэлым брыгадам са сваім інжынерам і прарабам, але набіралі і асобных вахтавых работнікаў.
Акрамя заробку, ім прапаноўвалі жыллё, у тым ліку ў хостэле з басейнам або кватэры, трохразовае харчаванне, бясплатныя інструменты і спецадзенне. Увосень 2025 года ў аб’явах гаварылася, што частка работ ужо выкананая і трэба спачатку дабудаваць два паверхі, а затым узводзіць яшчэ адзін будынак з нуля. Аплату зноў абяцалі наяўнымі.
У 2026 годзе характар вакансій змяніўся: цяпер на аб’екце шукалі спецыялістаў для ўнутраных работ — усталявання свяцільняў, сантэхнікі і дзвярэй. Адзін з рэкруцёраў пісаў, што аб’ёмы вельмі вялікія, патрэбна шмат спецыялістаў, а сам аб’ект мае закрыты характар і ўсе работнікі праходзяць праверку службы бяспекі.
На тых участках, дзе «Трансбудінвест» выконваў закрытыя работы пад грыфам «сакрэтна», у кампаніі была ліцэнзія ФСБ на дзейнасць, звязаную з дзяржаўнай таямніцай. У субпадрадчыкаў такіх ліцэнзій не было.
Адкрытага праекта новай рэзідэнцыі Бі-бі-сі не знайшла. Са спадарожнікавых здымкаў відаць некалькі буйных будынкаў, якія ўзводзяцца, але іх прызначэнне і паверхавасць вызначыць толькі па здымках нельга.
Памілаваныя 15 чалавек, сярод якіх 13 палітвязняў15
Каментары