Pačobut płanuje viarnucca ŭ Biełaruś paśla pajezdki ŭ ZŠA, ale nie viedaje, jak paviaduć siabie ŭłady
Były palitźniavoleny žurnalist Andrej Pačobut paśla pajezdki ŭ Złučanyja Štaty płanuje viarnucca ŭ Biełaruś, dzie choča zasiarodzicca na napisańni knihi pra ŭłasnuju historyju. Pry hetym jon nie viedaje, jak na jaho viartańnie adreahujuć biełaruskija ŭłady i ci dazvolać jamu ŭjechać u krainu, piša «Biełsat».

Pačobut u intervju TVP rastłumačyŭ, što raniej vyjechaŭ u Varšavu praz arhanizacyjnyja pytańni, źviazanyja z pajezdkaj u ZŠA. Paśla viartańnia z Amieryki jon źbirajecca praciahnuć pracu nad knihaj. Pavodle jaho, navat samaje doŭhaje intervju nie dazvalaje raskazać pra ŭsie padziei piaci hadoŭ źniavoleńnia, a kniha daść mahčymaść vykłaści hetu historyju ad pačatku da kanca.
Žurnalist pryznaŭ, što jahonaja ideja viarnucca ŭ Biełaruś nie vyklikała entuzijazmu ŭ siamji. Adnak blizkija ŭ vyniku pryniali jaho rašeńnie. Pačobut adznačyŭ, što nichto nie choča, kab rodny čałaviek apynuŭsia pad pahrozaj, ale ŭ padobnaj situacyi ŭ Biełarusi praciahvajuć znachodzicca sotni tysiač palakaŭ i aktyvisty Sajuza palakaŭ.
Jon ličyć, što navat biełaruskija ŭłady da kanca nie viedajuć, jak buduć dziejničać, pakolki situacyja ŭ rehijonie źmianiajecca. Na jaje ŭpłyvajuć vajna va Ukrainie i pieramovy administracyi prezidenta ZŠA Donalda Trampa z režymam Alaksandra Łukašenki, u vyniku jakich 16 vieraśnia byli vyzvalenyja čarhovyja 25 palityčnych źniavolenych. Pačobut padkreśliŭ, što isnujuć roznyja sihnały i viersii adnosna dalejšaha raźvićcia padziej u Biełarusi.
Pa słovach žurnalista, kolkaść palityčnych źniavolenych u Biełarusi značna bolšaja za 800—900 čałaviek, jakija traplajuć u pravaabarončyja śpisy. Jon raskazaŭ, što padčas znachodžańnia ŭ łahiery bačyŭ dziasiatki ludziej, pra jakich nie było infarmacyi ŭ śpisach pravaabaroncaŭ. Niekatoryja siemji bajalisia publičnaści, bo ličyli, što heta moža pahoršyć stanovišča źniavolenych abo stvaryć dadatkovyja prablemy dla ich rodnych.
Pačobut stanoŭča acaniŭ vyzvaleńnie palitviaźniaŭ u vyniku amierykanskich namahańniaŭ, ale źviarnuŭ uvahu, što adnačasova z vyzvaleńniami ŭ Biełarusi praciahvajucca aryšty. Pa jaho słovach, adnych ludziej vypuskajuć, a inšych sadžajuć, padtrymlivajučy ŭ hramadstvie atmaśfieru strachu. Jon ličyć, što dla dypłamataŭ, jakija viaduć dyjałoh z Łukašenkam, važna damahacca palapšeńnia situacyi nie tolki ŭ pytańni vyzvaleńnia asobnych źniavolenych, ale i ŭnutry Biełarusi.
Były palitviazień nie vyklučaje mahčymaści novaha źniavoleńnia paśla viartańnia, bo nastupstvy turemnaha dośviedu pa-raniejšamu zastajucca ŭ im. Adnak jon adznačaje, što nie abaviazkova ŭsio pavinna raźvivacca pavodle scenaru novych represij.
Pačobut zajaviŭ, što režym Łukašenki raniej demanstravaŭ cykličnaść: kali ŭłady adčuvali pahrozu, represii ŭzmacnialisia, ludziej čaściej adpraŭlali ŭ turmy, a mierkavańnie Zachadu nie mieła dla ich istotnaha značeńnia. Ciapier ža, na jaho dumku, važnuju rolu adyhryvaje ekanomika, pakolki biełaruskija ŭłady zacikaŭlenyja ŭ ekanamičnym supracoŭnictvie z Zachadam.
Jon taksama raskazaŭ pra svaje adčuvańni paśla niadaŭniaha ŭjezdu ŭ Biełaruś. Kali paśla pierasiačeńnia miažy jon apynuŭsia ŭ pakoi z tryma supracoŭnikami, jamu na imhnieńnie padałosia, što bolš za 130 dzion na voli byli tolki snom i jon pa-raniejšamu znachodzicca ŭ miescy źniavoleńnia. Pačobut padkreśliŭ, što ŭnutrany stan viaźnia, u jakim jon žyŭ na praciahu niekalkich hadoŭ, usio jašče zastajecca ŭ im.
Asobna Pačobut zakranuŭ pytańnie praviadzieńnia źjezda niezarehistravanaha Sajuza palakaŭ u Biełarusi. Pavodle jaho, arhanizacyja była pierakananaja, što pravodzić źjezd u ciapierašnich umovach niebiaśpiečna. Pry hetym biełaruskija ŭłady, jak ličyć Pačobut, ubačyli, što jahony pryjezd nie ŭjaŭlaje pahrozy dla isnaj sistemy ŭłady.
Jon padkreśliŭ, što dziejnaść Sajuza palakaŭ nie źviazanaja z palityčnaj baraćboj. Arhanizacyja zajmajecca zachavańniem polskaj identyčnaści, vyvučeńniem polskaj movy, raźvićciom kultury i apiekaj nad miescami nacyjanalnaj pamiaci. Pavodle Pačobuta, prastora svabody, jakuju Sajuz palakaŭ zmoh zachavać prykładna z 2022—2023 hadoŭ, pakul zastajecca stabilnaj i nie zvužajecca.
Palaki ŭ Biełarusi ŭspryniali jahony pryjezd jak stanoŭčy sihnał, jaki moža śviedčyć pra mahčymaść palapšeńnia situacyi. Pačobut nazvaŭ nastroj polskaj mienšaści ŭmierana aptymistyčnym. Jon ličyć, što jahony pryjezd nie adbyŭsia b, kali b biełaruskija ŭłady rychtavali rezkija dziejańni suprać polskaj mienšaści.
Razam z tym situacyja moža źmianicca pad upłyvam novych faktaraŭ, siarod jakich Pačobut nazvaŭ mabilizacyju ŭ Rasii, mahčymaje vykarystańnie biełaruskaj terytoryi ŭ vajnie suprać Ukrainy abo dla pravakacyj u dačynieńni da susiednich krain. Jon padkreśliŭ, što nieviadomych zastajecca šmat, ale polskaja mienšaść nie ihnaruje stanoŭčyja sihnały.
Novych dat praviadzieńnia źjezdu Sajuzu palakaŭ Pačobut nie nazvaŭ. Raniej kiraŭnica SPB Anžalika Borys atrymała paŭnamoctvy vieści pieramovy ź biełaruskimi ŭładami ab lehalizacyi arhanizacyi pry ŭmovie ŭdziełu Polščy. 8 vieraśnia stała viadoma, što biełaruskija ŭłady prapanavali lehalizavać dziejnaść Sajuza palakaŭ. Adnak dla hetaha ciapierašniuju arhanizacyju, mahčyma, daviadziecca raspuścić i stvaryć novuju, u tym liku pad inšaj nazvaj. Źjezd pakul adkładzieny i pavinien adbycca na praciahu šaści miesiacaŭ.
Anžalika Borys: Pačobuta paŭsiul prymali jak hieroja
Andrej Pačobut naviedaŭ u Hrodnie ofis Sajuza palakaŭ FOTY
«I zaharelisia ŭsie čyrvonyja lampački, jakija tolki jość». Pačobut raspavioŭ, jak jaho praviarali na miažy pry ŭjeździe ŭ Biełaruś
«Znajomy pahladzieŭ na mianie jak na NŁA». Jakim Andžej Pačobut pabačyŭ Hrodna FOTY
Andrej Pačobut adkryŭ u Lublinie Kamień pamiaci Jana Karskaha
Kamientary