Грамадства66

У Магілёве праз 30 гадоў вярнулі на старое месца савецкі танк Т-34

У сярэдзіне 1990‑х гадоў з-за будаўніцтва транспартнай развязкі ліквідавалі плошчу Перамогі і прыбралі помнік-танк. Праз трыццаць гадоў баявую машыну пасля рэстаўрацыі вяртаюць на гістарычнае месца.

Устаноўка танка Т-34 на новым пастаменце. Фота: mogilevnews.by

Танк Т-34‑85 з'явіўся ў Магілёве ў 1967 годзе ў гонар савецкіх воінаў 2‑га Беларускага фронту. Яго ўсталявалі ў цэнтры горада, на тагачаснай плошчы Перамогі, на скрыжаванні праспекта Міру і вуліцы Касманаўтаў.

Цікава, што тады машына была яшчэ на хаду: на пастамент яе па земляным насыпе самастойна заганяў мясцовы зваршчык Васіль Буга, які пасля прыварыў гусеніцы да п'едэстала.

У сярэдзіне 1990‑х гадоў, калі горад пачаў маштабную рэканструкцыю транспартнага вузла і ўзвядзенне новай эстакады, плошча Перамогі фактычна знікла. У 1995 годзе танк знялі. Пасля кароткага знаходжання «на складзе» ў вайсковай часці ў Пашкаве машыну перанеслі на 600 метраў на паўночны захад — на скрыжаванне вуліц Якубоўскага і Сурганава. Там помнік і прастаяў амаль трыццаць гадоў, стаўшы вядомым арыенцірам для магілёўцаў: усім было зразумелае «сустрэнемся ля танка».

Плошча Перамогі з танкам-помнікам на паштоўцы 1976 года. 
Плошча Перамогі з танкам-помнікам у савецкі час.
Устаноўка танка на новым месцы на рагу вуліц Якубоўскага і Сурганава ў 1990‑я гг. Фота: Могилев Live

На пачатку чэрвеня 2026 года гарадскія ўлады вырашылі вярнуць помнік на гістарычнае месца. Нагодай для гэтага стала чарговая маштабная перабудова скрыжавання праспекта Міру з вуліцамі Касманаўтаў і Якубоўскага. На гэтым месцы цяпер узводзіцца ўнутрыгарадская кальцавая магістраль, якую плануюць скончыць да 2028 года. Яна наўпрост злучыць вуліцу Каралёва з вуліцай Касманаўтаў і стане аб'язной дарогай для цэнтра горада. У межах праекта будуецца новая транспартная развязка з двума пуцеправодамі і падземнымі пераходамі, куды вырашылі арганічна ўпісаць стары помнік.

Апусцелы пастамент на рагу вуліц Якубоўскага і Сурганава. Фота: Яндэкс Карты
Рэстаўрацыя танка. Фота: Тэлерадыёкампанія «Магілёў»

Танк знялі з пастамента і адправілі на маштабную рэстаўрацыю ў вайсковую частку 63615. Вайскоўцы ачысцілі корпус ад старой фарбы і карозіі, аднавілі гусенічную стужку і часткова гумовы бандаж.

Кансультантамі выступілі гісторыкі з пошукавага клуба «Віккру». Яны прапанавалі нанесці на вежу новы бартавы нумар — «7». Менавіта пад такім нумарам ішоў у бой рэальны танк 43‑й асобнай гвардзейскай танкавай брыгады, якая ўдзельнічала ў вызваленні Магілёва ў чэрвені 1944 года.

Пры гэтым краязнаўцы адзначаюць гістарычны парадокс: сам магілёўскі помнік фізічна не мог вызваляць горад летам 1944-га. Гэтая канкрэтная машына была выпушчаная ў Ніжнім Тагіле ўжо пасля заканчэння вайны ў Еўропе — у другой палове 1945 года.

19 чэрвеня адноўлены Т-34 усталявалі на новым пастаменце на гістарычным месцы. Амаль. Уважлівыя гараджане ўжо заўважылі, што месца пастамента трохі змясцілася на поўнач, як і арыентацыя баявой машыны. Калі да 1995 года ствол танка глядзеў на паўночны захад (на «гарбаты» мост), то цяпер гармата накіравана строга на захад.

Афіцыйнае адкрыццё новай транспартнай развязкі з вернутым помнікам запланавана на канец чэрвеня.

«Наша Нiва» — бастыён беларушчыны

ПАДТРЫМАЦЬ

Каментары6

  • Day
    22.06.2026
    Ўсе савецкае лахмоцце з часам павінна прыбрацца як і ўсе тое што нам навязана пад час акупацыі, русіфікацыі і каланіялізацыі.
  • Сяржук
    22.06.2026
    Братам-оркам лепш бы аддалі на фронт, ў іх бракуе танкаў. Можа б згарэла бы пара-тройка оркаў разам з ім ад дрона
  • дзе помнікі бальшавікам імперыялістам заўсёды - галеча
    22.06.2026
    Day, там дзе помнікі бальшавікам імперыялістам заўсёды - галеча, і дэспатызм няма выключэнняў

Цяпер чытаюць

Яму выбілі чатыры зубы, а пасля выкінулі з краіны. Цяпер былога палітвязня арыштавалі ў Латвіі з шасцю мігрантамі ў машыне19

Яму выбілі чатыры зубы, а пасля выкінулі з краіны. Цяпер былога палітвязня арыштавалі ў Латвіі з шасцю мігрантамі ў машыне

Усе навіны →
Усе навіны

Ашуканцы дураць школьнікаў праз фальшывыя сайты з гатовымі хатнімі заданнямі2

«Робіцца гэта за грошы расіян». «Белпол» расказаў, як Беларусь рыхтуецца да вайны33

У Мінску роўпджампер упаў з вышыні праз памылку пры мацаванні страхоўкі

Пасля здзелкі Трампа з Пуціным ЕС пачаў рыхтаваць новыя санкцыі супраць расійскай нафты1

У Эстоніі судзяць беларускага мянялу — за тры месяцы праз яго пракруцілі 861 тысячу еўра

Сусветная эканоміка ўсё больш падобная да літары К. Дзе на ёй знаходзіцца Беларусь?2

Гамельчука судзілі за вялікі хабар. Самае цікавае, як ён яго патраціў1

У Мінску з машыны выпалі тры скрынкі цукерак1

Сібіга: Менш чым за два гады Украіна прайшла шлях ад «у вас няма карт» да «не гуляйце сваімі картамі»4

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Яму выбілі чатыры зубы, а пасля выкінулі з краіны. Цяпер былога палітвязня арыштавалі ў Латвіі з шасцю мігрантамі ў машыне19

Яму выбілі чатыры зубы, а пасля выкінулі з краіны. Цяпер былога палітвязня арыштавалі ў Латвіі з шасцю мігрантамі ў машыне

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць