Hieafizik acaniŭ pierśpiektyvy zdabyčy redkaziamielnych mietałaŭ pad Maładziečnam, Žytkavičami i Lachavičami

U hrupu redkaziamielnych mietałaŭ (RZM) uvachodzić 17 chimičnych elemientaŭ III hrupy pieryjadyčnaj sistemy: skandyj, itryj i 15 łantanoidaŭ. Čystych radoviščaŭ hetych elemientaŭ nie isnuje — jany prysutničajuć u kancentravanym vyhladzie ŭ asobnych minierałach hornych parod.

Niahledziačy na nazvu, redkaziamielnyja mietały nie źjaŭlajucca nadzvyčaj redkimi: mnohija ź ich raspaŭsiudžanyja ŭ ziamnoj kary nie mienš za miedź ci śviniec, ale sustrakajucca ŭ raśsiejanaj formie, što ŭskładniaje ich zdabyču i ačyščeńnie.

Hetyja mietały majuć unikalnyja mahnitnyja, elektrapravodnyja i fłuarescentnyja ŭłaścivaści, dziakujučy čamu šyroka vykarystoŭvajucca ŭ sučasnych technałohijach — ad smartfonaŭ i akumulataraŭ elektrakaraŭ da łaziernaj optyki i sistem navihacyi.

U haziecie «Navuka» zahadčyk łabaratoryi hieatektoniki i hieafiziki Instytuta pryrodakarystańnia Jarasłaŭ Hrybik acaniŭ pierśpiektyvy zdabyčy RZM u našaj krainie. Uvahu na publikacyju źviarnuŭ telehram-kanał «De facto. Biełaruskaja navuka».

Pa jaho słovach, jašče ŭ saviecki čas było adkryta Dyjabazavaje radovišča ŭ Žytkavickim rajonie — tam znojdzieny zapasy bieryliju i redkaziamielnych elemientaŭ. Hieołahi praviali padrabiaznyja daśledavańni, bo karysnyja vykapni zalahajuć adnosna niehłyboka — na hłybini 25—40 mietraŭ. Jany źviazanyja z žyłami dyjabazaŭ (typ mahmatyčnaj parody), jakija ciahnucca pad ziamloj prykładna na 15 kiłamietraŭ.

Karysnyja kampanienty redkaziamielnych mietałaŭ u hetym radoviščy raźmieščany nieraŭnamierna i raśsiejany pa roznych parodach. Kab ich zdabyć, treba pravieści šerah składanych daśledavańniaŭ. U vyniku ŭ minułym nie ŭdałosia raspracavać technałahičnaje rašeńnie dla zdabyčy hetych elemientaŭ z Dyjabazavaha radovišča — jak z-za techničnych ciažkaściaŭ, tak i z-za patrabavańniaŭ pa achovie navakolnaha asiarodździa.

U jakaści prykładu vučony pryvioŭ Kitaj, jaki źjaŭlajecca lidaram pa pastaŭkach na suśvietny rynak RZM. Pry vytvorčaści 1 tony RZM z rudy pa standartnaj kitajskaj technałohii ŭtvarajecca 1 tona radyjeaktyŭnych adchodaŭ, 12 tysiač kubamietraŭ hazavaj sumiesi z pyłam, ftoravadarodnaj i siernaj kisłotami, dyjaksidam siery, a taksama 75 kubamietraŭ kisłotnaha rastvoru. Usio heta pryvodzić da zabrudžvańnia ściokavych vodaŭ, a ŭśled za hetym — i vornych ziemlaŭ i rek.

Da taho ž pry zapusku prajektaŭ pa zdabyčy RZM nieabchodny vialikija startavyja kapitały.

Akramia Dyjabazavaha, biełaruskija vučonyja vyznačyli pierśpiektyŭnyja ŭčastki dla pošuku radoviščaŭ RZM. Siarod ich — Navasiołkaŭskaje redkamietalnaje prajaŭleńnie ŭ Maładziečanskim rajonie i ŭ rajonie vioski Karanieŭščyna ŭ Lachavickim rajonie.

Akramia hetaha, jak adznačaje Jarasłaŭ Hrybik, u Biełarusi isnujuć technahiennyja «radoviščy» — heta značyć, miescy, dzie nazapasilisia pramysłovyja adchody z utrymańniem karysnych rečyvaŭ.

Naprykład, kala Homielskaha chimičnaha zavoda zachoŭvajucca adkidy apatytu (minierału, jaki vykarystoŭvajecca dla atrymańnia ŭhnajeńniaŭ). U hetych adkidach taksama jość redkaziamielnyja mietały. Tamu jany ŭjaŭlajuć cikavaść jak dla navukoŭcaŭ, tak i dla vytvorčaści — ź ich možna sprabavać zdabyvać asobnyja RZM.

Biełaruskija hieołahi ličać, što daśledavańni nietraŭ treba praciahvać i pahłyblać — asabliva ŭ tym, što datyčycca pošuku novych vidaŭ karysnych vykapniaŭ, u tym liku redkaziamielnych mietałaŭ. Heta važna dla pašyreńnia minieralna-syravinnaj bazy krainy.

Što da zdabyčy redkaziamielnych mietałaŭ, to pakul havorka idzie tolki pra mahčymaści ŭ siarednie– i doŭhaterminovaj budučyni.

Navukoviec uzhadaŭ paradu svajho nastaŭnika: «Nie mitusisia». Pa słovach Hrybika, ciapier usie havorać pra redkaziamielnyja mietały, ale praz 5—10 hadoŭ moža pačacca novy etap, kali patrebnymi i zapatrabavanymi stanuć inšyja redkija chimičnyja elemienty — naprykład, rtuć i jašče niekatoryja, jakija, pavodle prahnozaŭ, jość u nietrach Biełarusi. Tamu važna dumać nie tolki pra siońniašnija patreby, ale i pra budučyniu.

• 9
• 0
• 7
• 2
• 2
• 0
• 0
• 0