Navuka i technałohii11

Čamu ŭ Vieniery niama takoha spadarožnika jak Miesiac? Bo sutyknieńnie ź inšaj płanietaj pajšło nie pa scenary Ziamli

Vieniera pryciahvaje ŭvahu niezvyčajna pavolnym kručeńniem vakoł svajoj vosi ŭ procilehłym kirunku da zvyčajnaha dla płaniet Soniečnaj sistemy i tym, što nie maje naturalnaha spadarožnika, jak u Ziamli ci Marsa. Na dumku navukoŭcaŭ, heta moža tłumačycca hihanckim sutyknieńniem ź inšaj płanietaj, jakoje adbyłosia prykładna ŭ toj ža čas, kali Ziamla sutyknułasia ź ciełam pamieram z Mars, ale vyniki dla Vieniery byli supraćlehłymi.

Vieniera na zdymku z borta zonda Akatsuki u 2016 hodzie. Fota: JAXA/ISAS/DARTS/Kevin M. Gill

Pavodle najbolš raspaŭsiudžanaj hipotezy, bolš za čatyry miljardy hadoŭ tamu Ziamla sutyknułasia z płanietaj pamieram prykładna z Mars. Miarkujecca, što ŭ vyniku hetaja płanieta całkam razburyłasia, a ŭ navakolnuju prastoru było vykinuta šmat rečyva. Zhodna z hetaj viersijaj, mienavita ź jaho paźniej sfarmavaŭsia Miesiac.

Ciapier navukoŭcy zapadozryli, što padobnaja dramatyčnaja padzieja prykładna ŭ toj ža čas adbyłasia i ź Vienieraj, tolki ŭ hetym vypadku jana nie pryviała da źjaŭleńnia naturalnaha spadarožnika, a naadvarot, zrabiła płanietu biezspadarožnikavaj.

Hetuju viersiju navukoŭcy sa Šviejcaryi vykłali ŭ niadaŭnim artykule, apublikavanym na sierviery prepryntaŭ arXiv.org, piša vydańnie Naked Science.

Navukoŭcy tłumačać, što na hetuju dumku ich naviali dva fakty. Pa-pieršaje, dobra viadomaje vielmi svojeasablivaje kručeńnie Vieniery vakoł svajoj vosi: jana robić adzin abarot za cełyja 243 ziamnyja dni. Cikava, što navat svoj hadavy abarot vakoł Sonca jana ździajśniaje chutčej — mienš čym za 225 ziamnych sutak. Takim čynam uźnikaje ŭnikalnaja ŭ Soniečnaj sistemie, amal absurdnaja situacyja, kali sutki na płaniecie doŭžacca daŭžej, čym hod. Pry hetym Vieniera krucicca nie ŭ tym napramku, što i ŭsie astatnija płaniety, a ŭ procilehłym.

Druhaja asablivaść Vieniery, jakaja patrabuje tłumačeńnia, — toje, što, u adroźnieńnie ad praktyčna identyčnaj pa pamierach Ziamli i navat značna mienšaha Marsa, jana nie maje nivodnaha naturalnaha spadarožnika. Navukoŭcy vyrašyli vyśvietlić, ci moža pryvieści da takich nastupstvaŭ udar pa Vieniery inšaha bujnaha niabiesnaha cieła, i pryjšli da vysnovy: tak, heta całkam mahčyma.

Daśledčyki pramadelavali bolš za 80 roznych varyjantaŭ takoha sutyknieńnia. Vyśvietliłasia, što lepš za ŭsio situacyju tłumačać dva scenary: łabavy ŭdar i «zakranańnie» płaniety pa datyčnaj. U abodvuch vypadkach, pavodle raźlikaŭ, rola ŭdarnika pavinna naležać ciełu masaj nie bolšaj za pryblizna adnu dziasiatuju Ziamli, heta značyć, supastaŭnaj z Marsam — jon sapraŭdy važyć amal u 10 razoŭ mienš za našu płanietu.

Zdavałasia b, pry łabavym sutyknieńni ŭ kosmas pavinna być vykinuta šmat materyjału. Ale, jak pakazvaje madelavańnie dla Vieniery i mierkavanaj nievialikaj płaniety, takaja sustreča ŭ asnoŭnym zakančvajecca amal poŭnym źlićciom — na dosyć vysokaj arbicie amal nie zastajecca askołkaŭ. Pry ŭdary pa datyčnaj utvarajecca doŭhi šlejf, ale šancaŭ na źjaŭleńnie spadarožnika heta, iznoŭ ža, nie daje: askołki pieravažna adlatajuć u kosmas abo padajuć na Vienieru.

Chranałohija zmadelavanaha sutyknieńnia Vieniery z hipatetyčnaj płanietaj, jakaja prachodzić pa datyčnaj. Fota: M. Bussmann et al., 2025

Pry hetym da ciapierašniaha retrahradnaha kručeńnia płaniety pryvodziać tolki niekalki razhledžanych scenaryjaŭ, i ŭsie jany praduhledžvajuć sutyknieńnie pa datyčnaj. Jak patłumačyli navukoŭcy, kali hipatetyčny ŭdarnik lacieŭ nasustrač pieršapačatkovamu «narmalnamu» napramku kručeńnia Vieniery, jon moh raźviarnuć heta kručeńnie ŭ procilehły bok.

Kamientary1

  • Žvir
    18.08.2025
    Cikava.

Ciapier čytajuć

Fienomien miedycynskaha ŭniviersiteta: kabała z raźmierkavańniem, nievialikija zarobki, ale ad abituryjentaŭ adboju niama4

Fienomien miedycynskaha ŭniviersiteta: kabała z raźmierkavańniem, nievialikija zarobki, ale ad abituryjentaŭ adboju niama

Usie naviny →
Usie naviny

Źnikły Kotaŭ vyjechaŭ z Turcyi moram — mahčyma, u bok Rasii23

Ivan Dorn praśpiavaŭ u Varšavie pa-ŭkrainsku ź biełaruskim vuličnym muzykam

Nad Homielskaj vobłaściu ŭčora zaŭvažyli rasijskija drony1

Fon der Lajen vystupiła z ekstrannaj zajavaj z nahody rasijskaj ataki na Kijeŭ: rychtujucca novyja sankcyi19

Murały, interaktyŭnyja łaŭki i rycary. Jak Lida pieraŭtvarajecca da Dnia biełaruskaha piśmienstva5

Biełaruskija sanatoryi raskuplajuć za paŭhoda, ceny na vosień vyraśli1

Kolkaść vieryfikavanych rasijan, jakija zahinuli na vajnie z Ukrainaj, dasiahnuła 130 tysiač čałaviek7

Pinčanka, što rassyłała pa pošcie makułaturu nakładnym płaciažom, atrymała realny termin

Paśla papiaredžańnia MARH «Apłaci» admoviłasia ad uviadzieńnia abanpłaty za prajezd2

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Fienomien miedycynskaha ŭniviersiteta: kabała z raźmierkavańniem, nievialikija zarobki, ale ad abituryjentaŭ adboju niama4

Fienomien miedycynskaha ŭniviersiteta: kabała z raźmierkavańniem, nievialikija zarobki, ale ad abituryjentaŭ adboju niama

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić