Navuka i technałohii11

Čamu ŭ Vieniery niama takoha spadarožnika jak Miesiac? Bo sutyknieńnie ź inšaj płanietaj pajšło nie pa scenary Ziamli

Vieniera pryciahvaje ŭvahu niezvyčajna pavolnym kručeńniem vakoł svajoj vosi ŭ procilehłym kirunku da zvyčajnaha dla płaniet Soniečnaj sistemy i tym, što nie maje naturalnaha spadarožnika, jak u Ziamli ci Marsa. Na dumku navukoŭcaŭ, heta moža tłumačycca hihanckim sutyknieńniem ź inšaj płanietaj, jakoje adbyłosia prykładna ŭ toj ža čas, kali Ziamla sutyknułasia ź ciełam pamieram z Mars, ale vyniki dla Vieniery byli supraćlehłymi.

Vieniera na zdymku z borta zonda Akatsuki u 2016 hodzie. Fota: JAXA/ISAS/DARTS/Kevin M. Gill

Pavodle najbolš raspaŭsiudžanaj hipotezy, bolš za čatyry miljardy hadoŭ tamu Ziamla sutyknułasia z płanietaj pamieram prykładna z Mars. Miarkujecca, što ŭ vyniku hetaja płanieta całkam razburyłasia, a ŭ navakolnuju prastoru było vykinuta šmat rečyva. Zhodna z hetaj viersijaj, mienavita ź jaho paźniej sfarmavaŭsia Miesiac.

Ciapier navukoŭcy zapadozryli, što padobnaja dramatyčnaja padzieja prykładna ŭ toj ža čas adbyłasia i ź Vienieraj, tolki ŭ hetym vypadku jana nie pryviała da źjaŭleńnia naturalnaha spadarožnika, a naadvarot, zrabiła płanietu biezspadarožnikavaj.

Hetuju viersiju navukoŭcy sa Šviejcaryi vykłali ŭ niadaŭnim artykule, apublikavanym na sierviery prepryntaŭ arXiv.org, piša vydańnie Naked Science.

Navukoŭcy tłumačać, što na hetuju dumku ich naviali dva fakty. Pa-pieršaje, dobra viadomaje vielmi svojeasablivaje kručeńnie Vieniery vakoł svajoj vosi: jana robić adzin abarot za cełyja 243 ziamnyja dni. Cikava, što navat svoj hadavy abarot vakoł Sonca jana ździajśniaje chutčej — mienš čym za 225 ziamnych sutak. Takim čynam uźnikaje ŭnikalnaja ŭ Soniečnaj sistemie, amal absurdnaja situacyja, kali sutki na płaniecie doŭžacca daŭžej, čym hod. Pry hetym Vieniera krucicca nie ŭ tym napramku, što i ŭsie astatnija płaniety, a ŭ procilehłym.

Druhaja asablivaść Vieniery, jakaja patrabuje tłumačeńnia, — toje, što, u adroźnieńnie ad praktyčna identyčnaj pa pamierach Ziamli i navat značna mienšaha Marsa, jana nie maje nivodnaha naturalnaha spadarožnika. Navukoŭcy vyrašyli vyśvietlić, ci moža pryvieści da takich nastupstvaŭ udar pa Vieniery inšaha bujnaha niabiesnaha cieła, i pryjšli da vysnovy: tak, heta całkam mahčyma.

Daśledčyki pramadelavali bolš za 80 roznych varyjantaŭ takoha sutyknieńnia. Vyśvietliłasia, što lepš za ŭsio situacyju tłumačać dva scenary: łabavy ŭdar i «zakranańnie» płaniety pa datyčnaj. U abodvuch vypadkach, pavodle raźlikaŭ, rola ŭdarnika pavinna naležać ciełu masaj nie bolšaj za pryblizna adnu dziasiatuju Ziamli, heta značyć, supastaŭnaj z Marsam — jon sapraŭdy važyć amal u 10 razoŭ mienš za našu płanietu.

Zdavałasia b, pry łabavym sutyknieńni ŭ kosmas pavinna być vykinuta šmat materyjału. Ale, jak pakazvaje madelavańnie dla Vieniery i mierkavanaj nievialikaj płaniety, takaja sustreča ŭ asnoŭnym zakančvajecca amal poŭnym źlićciom — na dosyć vysokaj arbicie amal nie zastajecca askołkaŭ. Pry ŭdary pa datyčnaj utvarajecca doŭhi šlejf, ale šancaŭ na źjaŭleńnie spadarožnika heta, iznoŭ ža, nie daje: askołki pieravažna adlatajuć u kosmas abo padajuć na Vienieru.

Chranałohija zmadelavanaha sutyknieńnia Vieniery z hipatetyčnaj płanietaj, jakaja prachodzić pa datyčnaj. Fota: M. Bussmann et al., 2025

Pry hetym da ciapierašniaha retrahradnaha kručeńnia płaniety pryvodziać tolki niekalki razhledžanych scenaryjaŭ, i ŭsie jany praduhledžvajuć sutyknieńnie pa datyčnaj. Jak patłumačyli navukoŭcy, kali hipatetyčny ŭdarnik lacieŭ nasustrač pieršapačatkovamu «narmalnamu» napramku kručeńnia Vieniery, jon moh raźviarnuć heta kručeńnie ŭ procilehły bok.

Kamientary1

  • Žvir
    18.08.2025
    Cikava.

Ciapier čytajuć

Masavyja aryšty aficeraŭ prajšli na avijabazie ŭ Mačuliščach — abvinavačvajuć u suviaziach z apazicyjaj30

Masavyja aryšty aficeraŭ prajšli na avijabazie ŭ Mačuliščach — abvinavačvajuć u suviaziach z apazicyjaj

Usie naviny →
Usie naviny

Były hulec zbornaj Anhlii pa futbole trapiŭ pad katok prosta padčas matča VIDEA

88‑hadovy kiroŭca spravakavaŭ avaryju ŭ centry Minska1

Minčuk źniaŭ rolik pra čarhu ŭ paliklinicy, dzie było bolš za 150 čałaviek. Za heta na jaho napisali zajavu ŭ milicyju21

«Alternatyva dla Hiermanii» papiarednie vyjhraje vybary ŭ druhim rehijonie46

Pamior bard i piśmieńnik Anatol Kudłasievič4

Try najbujniejšyja mietałurhičnyja zavody Ukrainy spynili pracu paśla rasijskich atak. Cełaja halina pramysłovaści akazałasia pad pahrozaj 10

Julijana Šamietaviec z «Kibierpartyzanaŭ» stała maci — raskazvaje pra dekretny adpačynak u ZŠA i toje, ci sapraŭdy možna sumiaščać pracu z maciarynstvam18

Kavieryn vybačyŭsia za prapanovu eratyčnaj fotasiesii dla Cichanoŭskaj66

Dron ci balistyka? Što heta za «Pielikan», jakim siońnia ŭkraincy atakavali Maskvu6

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Masavyja aryšty aficeraŭ prajšli na avijabazie ŭ Mačuliščach — abvinavačvajuć u suviaziach z apazicyjaj30

Masavyja aryšty aficeraŭ prajšli na avijabazie ŭ Mačuliščach — abvinavačvajuć u suviaziach z apazicyjaj

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić