Zapusk Tehieranam balistyčnych rakiet vialikaj dalokaści pa amierykana-brytanskaj vajskovaj bazie na vostravie Dyjeha-Harsija ŭ Indyjskim akijanie źjaŭlajecca vidavočnaj eskałacyjaj kanfliktu na Blizkim Uschodzie, piša Bi-bi-si.
Celi dla ŭdaru nie byli dasiahnutyja, ale, jak padkreślili pradstaŭniki izrailskaj armii, Iran upieršyniu z pačatku vajny prymianiŭ rakiety vialikaj dalokaści.
Tehieran pakul aficyjna nie paćvierdziŭ fakt zapusku rakiet, a iranskija ŚMI ŭ svaich repartažach u asnoŭnym spasyłalisia na zamiežnyja krynicy.
Ekśpierty ciapier vyvučajuć nastupstvy niaŭdałaj ataki, u tym liku toje, jakimi jašče mohuć być patencyjnyja celi. Ci mohuć, naprykład, u budučyni stać cellu dla ŭdaraŭ jeŭrapiejskija stalicy — Bierlin, Paryž i Łondan?
Adzin ź ministraŭ brytanskaha ŭrada zajaviŭ, što niama acenki, jakaja paćviardžała b zajavy CACHAŁ pra toje, što ŭ Irana jość rakiety vialikaj dalokaści, zdolnyja dasiahnuć Łondana.
«Iranskaja rakietnaja prahrama daŭno znachodzicca ŭ centry ŭvahi mižnarodnaj supolnaści», — kaža Hančech Chabibiazad ź Piersidskaj słužby Bi-bi-si.
«Choć Tehieran nastojvaje na tym, što raspracoŭka rakiet nosić vyklučna abarončy charaktar i realizujecca ŭ miežach dziaržaŭnaj stratehii strymlivańnia, krytyki śćviardžajuć, što pašyreńnie mahčymaściaŭ rakiet vialikaj dalokaści moža źmianić dynamiku rehijanalnaj biaśpieki», — adznačaje Hančech Chabibiazad.
Prajšło krychu bolš za miesiac z pačatku pieramoŭ, pryśviečanych jadziernaj prahramie Tehierana i źviazanymi z hetym aściarohami Zachadu. Adnak, niahledziačy na pierśpiektyvu praciahu pieramoŭ, ZŠA i Izrail nanieśli ŭdary pa abjektach u Iranie.
Astravy Čahas, dzie raźmiaščajecca baza Dyjeha-Harsija, znachodziacca prykładna za 3800 km ad Irana.
Wall Street Journal i CNN, spasyłajučysia na nienazvanych amierykanskich čynoŭnikaŭ, paviedamili pra zapusk balistyčnych rakiet pa bazie. Pry hetym, pavodle ich infarmacyi, nivodnaja z rakiet nie dasiahnuła celaŭ.
Paviedamlajecca, što adna z rakiet nie spracavała ŭ palocie, a druhaja była pierachoplenaja z amierykanskaha vajskovaha karabla. Pavodle danych Bi-bi-si, hetyja paviedamleńni adpaviadajuć rečaisnaści.
Nieŭzabavie paśla incydentu ŭ izrailskim CACHAŁ zajavili, što mnohija harady ŭ Jeŭropie, Azii i Afrycy ciapier znachodziacca pad pahrozaj i što ŭ minułym hodzie stała viadoma pra namier Tehierana raspracavać rakiety z takimi mahčymaściami.
Načalnik Hienieralnaha štaba Armii abarony Izraila hienierał-lejtenant Ejal Zamir paśla zapusku rakiety ŭ bok astravoŭ Čahas apublikavaŭ u sacyjalnych sietkach videa z papiaredžańniem.
«Iran zapuściŭ dvuchstupiennuju mižkantynientalnuju balistyčnuju rakietu z dalokaściu palotu 4000 km. Hetyja rakiety nie pryznačalisia dla paražeńnia Izraila. Ich dalnabojnaść dazvalaje im dasiahnuć stalic Jeŭropy. Bierlin, Paryž i Rym znachodziacca ŭ zonie pramoj pahrozy», — skazaŭ jon.
Inšyja vajskovyja ekśpierty, u tym liku były kiraŭnik Abjadnanaha kamandavańnia Uzbrojenych sił Vialikabrytanii hienierał Ryčard Barans, zajavili Bi-bi-si, što ŭsio heta prymusiła pierahledzieć ujaŭleńni pra dalnabojnaść iranskich rakiet.
«Raniej my ličyli, što dalokaść dziejańnia iranskich rakiet składaje 2000 km, ale Dyjeha-Harsija znachodzicca na adlehłaści 3800 km», — adznačyŭ Barans.
Iran raniej šmat razoŭ padkreślivaŭ, što abmiažoŭvaje dalnabojnaść rakiet dźviuma tysiačami kiłamietraŭ. Heta značyć u miežach dasiažnaści iranskich rakiet byŭ Izrail, ale nie Jeŭropa.
Zahinuły pry ŭdary Izraila ajatała Ali Chamieniei śćviardžaŭ u 2021 hodzie, što takoje abmiežavańnie było palityčnym vybaram uładaŭ Irana, a nie vynikam techničnych abmiežavańniaŭ u vytvorčaści rakiet, i što hetamu vybaru supraciŭlalisia vajskoŭcy i Korpus vartavych isłamskaj revalucyi (KVIR).
Takim čynam Tehieran chacieŭ dać zrazumieć Izrailu, što pahroza zachoŭvajecca, — ale pry hetym nie pałochać Jeŭropu.
U vieraśni minułaha hoda iranski deputat zajaviŭ dziaržaŭnamu telebačańniu Irana, što KVIR paśpiachova pravioŭ vyprabavalny zapusk mižkantynientalnaj balistyčnaj rakiety, adnak tady jon nie paviedamiŭ nijakich padrabiaznaściaŭ pra dalokaść jaje palotu.
Akramia taho, amierykanskija aficyjnyja asoby daŭno śćviardžajuć, što kaśmičnaja prahrama Irana mahła ŭklučać raspracoŭku technałohij, jakija dazvalajuć stvarać mižkantynientalnyja balistyčnyja rakiety. Jak paviedamlaje Times of Israel, Iran, vierahodna, raźličvaŭ vykarystać hetyja technałohii pry nieabchodnaści.
Niekatoryja analityki z hetym zhodnyja.
«Kali vykazać zdahadku, što rakiety dasiahnuli Dyjeha-Harsija… to irancy taksama raspracoŭvajuć mižkantynientalnyja balistyčnyja rakiety, dalokaść palotu jakich moža dasiahać 10 000 km, choć my jašče nie bačyli ich u dziejańni», — skazała Bi-bi-si byłaja hienieralnaja dyrektarka Karaleŭskaha abjadnanaha instytuta abaronnych daśledavańniaŭ Karyn fon Hipiel.
Kali vykazać zdahadku, što heta tak, to tady rakiety, zapuščanyja ź Irana, patencyjna mohuć dasiahnuć celaŭ i na terytoryi ZŠA.
Adnak niekatoryja ekśpierty sumniavajucca ŭ tym, što iranskija rakiety mahli b dasiahnuć paznačanych celaŭ, navat kali b nie byli pierachoplenyja.
«Niama kankretnych danych, jakija paćviardžajuć, što irancy mahli b vybrać metaj Brytaniju ci što jany naohuł mahli b nanieści ŭdar, kali b zachacieli», — skazaŭ Bi-bi-si ministr žyllovaj haspadarki Vialikabrytanii Styŭ Ryd.
Pytańnie ŭ tym, ci avałodaŭ užo Iran apieracyjnymi technałohijami, nieabchodnymi dla naniasieńnia takich udaraŭ pa celach, jakija znachodziacca na takoj vialikaj adlehłaści. Havorka idzie pra mahčymaści kiravańnia rakietami i naviadzieńnia na celi.
I tut, vidavočna, prysutničaje i psichałahičny aśpiekt.
Niekatoryja ličać, što Iran nikoli nie mieŭ namieru paražać celi i što Tehieran, chutčej, pasyłaŭ jasnaje papiaredžańnie pra svaju rašučaść — dla zastrašvańnia.
«Reč nie ŭ tym, što jany dumajuć, što zaŭtra napaduć na Łondan ci Paryž, ale ja dumaju, što dla ich heta jašče adzin sposab, jaki dazvalaje ŭzmacnić efiekt strymlivańnia», — zajaviŭ haziecie Independent Deni Cytrynovič, były aficer izrailskaj vajskovaj raźviedki, jaki ciapier pracuje ŭ Tel-Aviŭskim instytucie daśledavańniaŭ nacyjanalnaj biaśpieki.
Reakcyju Izraila na padziei ŭ Indyjskim akijanie na hetym tydni taksama možna interpretavać jak zaklik da zhurtavańnia.
«Viadoma, Izrail budzie tak kazać, pakolki ŭ jaho intaresach pašyryć vajnu i ŭciahnuć u jaje jak maha bolš inšych krain razam z Amierykaj i Izrailem», — zajaviŭ Bi-bi-si hienierał ser Ryčard Šyref, były namieśnik kamandujučaha NATA ŭ Jeŭropie.
«My pavinny hetamu supraćstajać. Heta vajna Trampa, biez vyraznaha kančatkovaha vyniku i stratehii, jakaja pieratvarajecca ŭ dryhvu. Nam skazali, što jadzierny patencyjał byŭ źniščany šeść miesiacaŭ tamu. My nie možam vieryć ničomu, što zychodzić z Vašynhtona nakont hetaha», — adznačyŭ Ryčard Šyref.
Pavieł Aksionaŭ, vajskovy ahladalnik Ruskaj słužby Bi-bi-si, havoryć pra novaje ŭjaŭleńnie pra mahčymaści Irana ŭ rakietabudavańni tak:
«Puski dźviuch balistyčnych rakiet ź Irana pa amierykanskaj vajskovaj bazie na vostravie Dyjeha-Harsija prykładna za 4 000 kiłamietraŭ — važnaja padzieja pa dźviuch pryčynach.
Pa-pieršaje, heta źmianiaje staŭleńnie da mahčymaściaŭ Irana ŭ rakietabudavańni.
Dahetul ličyłasia, što dalnabojnaść iranskich balistyčnych rakiet nie pieravyšaje 2000 kiłamietraŭ. Heta značyć u miežach kłasa siaredniaj dalokaści.
Ciapier vyśvietliłasia, što Iran akazaŭsia zdolny zachavać i prymianić taki składany vyrab, jak rakieta pramiežkavaj dalokaści.
U adkrytych krynicach niama infarmacyi pra toje, ci jość u Irana mahčymaść źbirać takija ž rakiety z davajennaha zadziełu, albo i ŭvohule vyrablać kamplektujučyja. Heta važna ŭ acency iranskaha patencyjału.
Całkam vierahodna, što ŭ hetych puskach vykarystoŭvalisia hatovyja rakiety i budavać novyja ŭ Irana mahčymaści niama. Ale i heta dakładna nieviadoma.
U kožnym razie hety pusk demanstruje, što, niahledziačy na ŭdary sajuźnikaŭ, Iran moh zachavać važnyja rakietnyja abjekty.
Druhaja pryčyna — u tym, što hetyja puski paćvierdzili aściarohi ZŠA, jakija tyja vykazvali jašče z 2000‑ch hadoŭ.
Amierykancy ličyli, što Iran raspracoŭvaje i buduje rakiety pramiežkavaj dalokaści (ad 3 000 da 5 500 km). Hetaje pierakanańnie lahło ŭ asnovu budaŭnictva jeŭrapiejskaj sistemy PRA ZŠA i NATA.
Adnak dahetul paćviardžeńnie hetych zdahadak było słabym miescam u arhumientacyi ZŠA.
Ciapier amierykancy mohuć skazać, što Iran prymianiŭ u bajavoj abstanoŭcy rakietu, jakaja moža pahražać jeŭrapiejskim členam NATA.
Miž tym, śćviardžeńnie pra adsutnaść takich rakiet u Irana było adnym z arhumientaŭ Rasii, jakaja vystupała suprać budaŭnictva jeŭrapiejskaj sistemy SRA.
Heta, vierahodna, nie adyhryvaje nastolki ž važnuju rolu ŭ adnosinach dźviuch krain, jak heta było raniej, ale daje bolš padstaŭ amierykancam skazać, što JeŭraSRA nie była nacelena suprać Rasii, jak ličyli ŭ Maskvie».
Jeŭropa apynułasia pad prycełam: iranskija rakiety pakazali niečakanuju dalokaść
Tehieran abviarhaje słovy Trampa: «Nijakich pieramoŭ niama, jon adstupiŭ z-za našych pahroz»
Tramp zajaviŭ pra «vielmi paśpiachovyja razmovy» ź Iranam i adkłaŭ udary pa enierhaabjektach na piać dzion
Iran zaminiruje ŭsie marskija šlachi ŭ Piersidskim zalivie ŭ vypadku naziemnaj apieracyi ZŠA
U izrailskich Aradzie i Dzimonie — kala 200 paciarpiełych u vyniku traplańnia iranskich rakiet
Ciapier čytajuć
Pahladzieli film «Piaščotna da siabie», źniaty pa dzika papularnaj biełaruskaj knizie — pra zaciukanuju žančynu, jakuju chočuć zrabić dla ŭsich zručnaj33
Kamientary