Беларус знайшоў у Польшчы магілу прадзеда, які загінуў за два тыдні да заканчэння вайны. І прывёз туды бацьку

Прадзед не дажыў да заканчэння вайны два тыдні

Пра тое, што прадзед пахаваны на тэрыторыі Германіі, Аляксандр даведаўся яшчэ ў дзяцінстве. Пра гэта яму расказваў бацька. Паводле слоў мужчыны, пасля вайны сям'я атрымлівала паведамленні пра гібель сваяка. Захоўваліся і нейкія дакументы з прыблізным месцам пахавання і нумарам магілы. Але сам Аляксандр іх ніколі не бачыў.

Прадзед Аляксандра нарадзіўся ва Украіне, а на фронт пайшоў з Сібіры ў 1941 годзе. Да вайны ў яго нарадзіўся сын, дзед Аляксандра. Калі бацька адправіўся ваяваць, хлопчыку быў усяго год.

— Атрымліваецца, мой дзед свайго бацьку практычна не бачыў. Таму і інфармацыі да нас амаль ніякай не дайшло. Ды і ў сям'і ніхто асабліва не цікавіўся гэтай гісторыяй, — расказвае Аляксандр.

Сам мужчына апошнія два гады захапляецца гісторыяй сям'і. Яму цікава даведвацца, кім былі яго продкі, дзе жылі і чым займаліся. Але па бацькавай лініі звестак захавалася зусім няшмат. У нейкі момант Аляксандр вырашыў пашукаць інфармацыю пра прадзеда ў інтэрнэце. На сайце «Память народа» ён знайшоў архіўныя дакументы, з якіх даведаўся не толькі дату нараджэння і смерці сваяка, але і падрабязнасці яго вайсковай службы.

Аказалася, што прадзед служыў медбратам, пабываў у палоне, а затым вярнуўся на фронт. Аляксандр таксама знайшоў звесткі пра яго ўзнагароды і апісанні ўчынкаў, за якія той быў узнагароджаны.

— Мне было цікава даведацца, якія ўзнагароды ён атрымаў, за што, пачытаць пра яго подзвігі. Нават гонар з'явіўся, што ў мяне быў такі прадзед.

Загінуў продак Аляксандра зусім незадоўга да заканчэння вайны, прыкладна за два тыдні да 9 мая 1945 года.

Магілу знайшоў самастойна па архіўных дакументах

З дакументаў Аляксандр даведаўся, дзе быў пахаваны прадзед. Пры гэтым тэрыторыя, якая падчас вайны належала Германіі, пасля яе заканчэння апынулася ў складзе Польшчы.

Месца пахавання знаходзілася ў горадзе Хойна (Chojna) у Заходне-Паморскім ваяводстве. Аляксандр пачаў шукаць у інтэрнэце інфармацыю пра вайсковыя могілкі. Яму ўдалося знайсці не толькі іх месцазнаходжанне, але і схему пахаванняў. На могілках знаходзяцца брацкія магілы, у кожнай з якіх пахавана некалькі чалавек. Пахаванні пранумараваныя.

Некалькімі гадамі раней на гэтых могілках ужо пабываў дзядзька Аляксандра з сям'ёй.

— Паказалі фатаграфію, што былі там, і ўсё. Ні лакацыі, ні дакладнага месцазнаходжання. Я ўсю інфармацыю сам шукаў у інтэрнэце: дзе могілкі знаходзяцца, як размешчаныя магілы, як туды дабрацца.

У 2025 годзе Аляксандр упершыню самастойна прыехаў на могілкі разам з жонкай. Яны накіроўваліся ў іншую паездку і вырашылі заехаць па дарозе. Да таго моманту мужчына ўжо ведаў, дзе шукаць пахаванне.

Павялічыць

«Бацьку вельмі хацелася туды трапіць»

У 2026 годзе Аляксандр зноў адправіўся на могілкі. На гэты раз разам з бацькам і іншымі сваякамі. Сям'я тады збіралася на адпачынак да мора, і Аляксандр прапанаваў па дарозе заехаць у Хойну.

— Я кажу: «Паехалі, заедзем». Я ўжо ведаў, куды ехаць і куды ісці.

Да паездкі сваякі падрыхтавалі таблічку з імем, прозвішчам, вайсковым званнем і датамі жыцця прадзеда. Яе прывезлі з сабой і ўстанавілі на месцы пахавання.

Для бацькі Аляксандра гэтая паездка была асабліва важнай. Ён шмат гадоў ведаў пра свайго дзеда толькі з нешматлікіх сямейных аповедаў.

— Бацьку вельмі хацелася пабываць там. Столькі гадоў ён таксама толькі чуў нейкія крупінкі інфармацыі. Хтосьці недзе нешта расказваў.

«Усе помнікі цэлыя, магілы пранумараваныя»

Аляксандр расказаў і пра стан вайсковых могілак у Хойне. Паводле яго слоў, ён прыкметна адрозніваецца ад той карціны, якую часам паказваюць беларускія дзяржаўныя СМІ, расказваючы пра стаўленне да савецкіх вайсковых пахаванняў у Польшчы.

Павялічыць

Мужчына наведваў могілкі два гады запар і звярнуў увагу, што тэрыторыю даглядаюць. На могілках чыста, помнікі знаходзяцца ў добрым стане. Слядоў пашкоджанняў або вандалізму Аляксандр не заўважыў.

— Усё выглядае вельмі добра. Помнікі цэлыя, акуратна пранумараваныя, стаяць таблічкі. Нават на рускай мове ёсць невялікія таблічкі, укапаныя ў зямлю. Я летась прыязджаў, сёлета былі — усё на месцы. Не было такога, каб хтосьці фарбай абліў, паламаў помнік, як гэта расказвае прапаганда — што там руйнуюць помнікі.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 1