Navuka i technałohii33

Navukoŭcy vynajšli novy sposab baraćby z pacukami — humanny-humanny

Niadaŭnija daśledavańni dazvolili znajści fieramon-miesiendžar, jaki akazvaje supakojlivaje ŭździejańnie na pacukoŭ. Vučonyja spadziajucca, što ź jaho dapamohaj možna budzie efiektyŭna pazbycca hryzunoŭ u bujnych haradach.

Wild Rat Bury pacuk Buraja krysa
Bury pacuk. Fota: Wikimedia Commons

Šery pacuk (Rattus norvegicus) — adzin z raspaŭsiudžanych žycharoŭ haradoŭ. Viadoma, što pacuki pieradajuć roznyja typy infarmacyi z dapamohaj fieramonaŭ — chimičnych rečyvaŭ, jakija ŭ mizernych kolkaściach vykarystoŭvajucca dla padśviadomaj pieradačy paviedamleńniaŭ unutry vidu. Jany mohuć uździejničać na endakrynnuju i niervovuju sistemy, a taksama vyklikać karotkačasovyja źmieny pavodzin.

Jak paviedamlaje Welt.de, japonska-niamieckaja hrupa daśledčykaŭ praviała analiz fieramonaŭ pacukoŭ z metaj lepšaha razumieńnia ich ładu žyćcia. Vyniki daśledavańnia apublikavanyja ŭ časopisie iScience.

Navukoŭcy adznačajuć, što raniej było zaŭvažana, što rassłablenyja pacuki mohuć akazvać supakojlivaje ŭździejańnie na surodzičaŭ, jakija znachodziacca pobač, bieź niepasrednaha kantaktu ź imi.

Dla taho, kab vyznačyć fieramon, jaki akazvaje supakojlivaje ŭździejańnie, vučonym daviałosia praanalizavać uvieś ich kompleks. Spačatku jany raspracavali mietad atrymańnia hetych latučych rečyvaŭ.

Dla hetaha daśledčyki vykarystali łabaratornych pacukoŭ, jakija byli spakojnymi i nie adčuvali stresu. Takich žyviołaŭ usyplali i brali ŭ ich uzory mačy.

Daśledčyki pratestavali asobnyja rečyvy, jakija źmiaščajucca ŭ sumiesi fieramonaŭ pacukoŭ, na pradmiet ich uździejańnia na samich hryzunoŭ i vyjavili, što tolki taki fieramon, jak 2-mietyłmaślanaja kisłata (2-Methylbutyric acid, 2-MB), moža źmienšyć simptomy tryvohi pacukoŭ.

Padčas łabaratornych daśledavańniaŭ vučonyja zaŭvažyli, što navat u niaznačnych kancentracyjach (niekalki častak rečyva na miljon častak pavietra) hety fieramon praciahvaje dziejničać.

Charakterna, što dziejańnie 2-MV uzmacniajecca pry jaho vydzialeńni žyviołami z najbližejšaha sacyjalnaha asiarodździa. Tut navukoŭcy padazrajuć dadatkovy niejronny miechanizm dziejańnia i adznačajuć, što nieabchodnyja dalejšyja daśledavańni, kab mieć mahčymaść rabić dakładnyja zajavy.

Jak adznačajuć vučonyja, 2-MV słužyć dla ŭstalavańnia sacyjalnych suviaziaŭ i demanstracyi pryjaznaści. Tryvožnyja fieramony — heta inšyja chimičnyja sihnały, jakija pacuki vydzialajuć u niebiaśpiečnych situacyjach. Jany słužać dla papiaredžańnia i abarony ad drapiežnikaŭ.

2-MV heta nie śpiecyjalny fieramon, jaki pacuki vyrablajuć pa žadańni, a pradukt zvyčajnaha abmienu rečyvaŭ u arhaniźmie. Jon uvieś čas prysutničaje ŭ mačy žyviołaŭ i ŭździejničaje na ich pavodziny. Adnak kali pacuk adčuvaje stres, jaho arhanizm vydzialaje inšyja fieramony, jakija padaŭlajuć efiekt 2-MV.

Aŭtary daśledavańnia prapanujuć vykarystoŭvać 2-MV dla baraćby z pacukami ŭ bujnych haradach. Pakolki pacuki pa svajoj pryrodzie bajacca novaha, jany paźbiahajuć pastak. Ale kali hetyja pastki apracavać fieramonam 2-MV, jaki źnižaje strach, to pacukoŭ možna lohka złavić i vypuścić udalečyni ad haradoŭ.

Jak adznačaje vydańnie, try ź dzieviaci daśledčykaŭ užo zarehistravali patent na pryładu, dziejańnie jakoj zasnavanaje na hetym daśledavańni. Heta pryłada — śpiecyjalny dazatar, jaki źmiaščaje skład fieramonaŭ i vydzialaje ich u navakolnaje asiarodździe ŭ peŭnych dozach i intervałach.

Dazatar raźmiaščajecca ŭ miescy, dzie treba paŭpłyvać na pavodziny žyvioł. Fieramony z dazatara raspaŭsiudžvajucca pa pavietry i dasiahajuć receptaraŭ u nosie abo rotavaj połaści žyviołaŭ. Tam jany aktyvujuć niervovyja impulsy, jakija pieradajucca ŭ mozh i vyklikajuć źmieny ŭ pavodzinach, emocyjach ci fizijałohii žyviołaŭ.

Čytajcie jašče:

U minskim šmatpaviarchoviku 12-hadovuju dziaŭčynku pakusaŭ pacuk

Hałodny pacuk sarvaŭ pastanoŭku «Śpiačaj pryhažuni» ŭ Aŭstralii

Jak u Afrycy pacukoŭ trenirujuć na pošuk minaŭ, jakija zastajucca paśla vojnaŭ

Kamientary3

  • mikola
    22.06.2023
    Vo dobra padkazali. A to 15 god nijak ni magu ad pacukou zbavicca.
  • mikola
    22.06.2023
    pamylka vyisla....Ja *prusakau* pablytau z *pacukami*......zagadali mjane troski....
  • Žvir
    22.06.2023
    Nu, voś vyčyści ad pacukoŭ, naprykład, Indyju, i što ? I hamon usiamu...

Ciapier čytajuć

U Biełarusi rezka vyrasła dola stratnych pradpryjemstvaŭ — takich užo tracina. Čamu tak adbyvajecca?17

U Biełarusi rezka vyrasła dola stratnych pradpryjemstvaŭ — takich užo tracina. Čamu tak adbyvajecca?

Usie naviny →
Usie naviny

Žłobinski mužčyna chavaŭsia ad sudovych vykanaŭcaŭ u lasnym šałašy1

U Minsku niekatoryja darohi zrobiać vuziejšymi

Rasija straciła jašče adzin samalot Su-341

Zabudźciesia pra naftu i haz. Jak vada moža stać zbrojaj u vajnie ZŠA i Izraila suprać Irana

«Sała jak masła, takoha nidzie nie znajści». Jak siamja sa słuckaj vioski pieratvaryła chatniuju haspadarku ŭ brend9

Mierc choča vypravić z Hiermanii dachaty 80% siryjcaŭ. Jaho ŭžo mocna raskrytykavali29

Zachodnija viatry prynieśli ŭ Biełaruś pieršyja pyłki-alerhieny1

«Niama mahčymaści dalej ciahnuć biaspłatny farmat». Fiestyval Tutaka ŭpieršyniu budzie brać hrošy za ŭvachod7

Litoviec pajechaŭ naviedać svajakoŭ u Biełaruś — jaho aryštavali i dali 15 hadoŭ. Kažuć, što za špijanaž2

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

U Biełarusi rezka vyrasła dola stratnych pradpryjemstvaŭ — takich užo tracina. Čamu tak adbyvajecca?17

U Biełarusi rezka vyrasła dola stratnych pradpryjemstvaŭ — takich užo tracina. Čamu tak adbyvajecca?

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić