Novy spadarožnikavy zdymak, imavierna, zafiksavaŭ mašyny kompleksu «Arešnik» pad Kryčavam
Atrymany «Radyjo Svaboda» spadarožnikavy zdymak kampanii Planet Labs, zrobleny 9 lutaha 2026 hoda, śviedčyć, što na byłym vajskovym aeradromie «Kryčaŭ-6» praciahvajecca aktyŭnaje razhortvańnie vajskovaj bazy. Upieršyniu na zdymku možna zaŭvažyć mašyny, jak miarkujecca, z rakietnaha kompleksu «Arešnik», a taksama novuju techniku i budynki, jakija źjavilisia tut za apošnija miesiacy.

Ranicaj 30 śniežnia minułaha hoda biełaruskaje i rasijskaje ministerstvy abarony prademanstravali videa z kadrami nibyta «zastupańnia na bajavoje dziažurstva» ŭ Biełarusi rakietnaha kompleksu «Arešnik». Pry hetym na kadrach, jak adznačyli ekśpierty, byli bačnyja tolki 3 mašyny techničnaha zabieśpiačeńnia i adna mašyna achovy.
Za niekalki dzion da publikacyi aficyjnaha videa amierykanskija analityki ŭ śfiery jadziernych uzbrajeńniaŭ i vajskovaj infrastruktury na padstavie spadarožnikavych zdymkaŭ nazvali były vajskovy aeradrom «Kryčaŭ-6» mahčymym miescam raźmiaščeńnia kompleksu «Arešnik». U skład hrupy ŭvachodzili daśledčyki, źviazanyja z The Middlebury Institute of International Studies at Monterey (ZŠA), a taksama niezaležnyja analityki, jakija zajmajucca analizam adkrytych danych.
«Radyjo Svaboda» tady pravieryła hetyja vysnovy i supastaviła ich z aficyjnymi kadrami. Jak vyśvietliłasia, aficyjnaje videa sapraŭdy mahło być źniataje na zakinutym vajskovym aeradromie pad Kryčavam. Pra heta śviedčyć poŭnaje supadzieńnie raźmiaščeńnia budynkaŭ na aficyjnych kadrach i na atrymanych spadarožnikavych zdymkach za apošnija paŭhoda. Terminovaje budaŭnictva tut pačałosia ŭ žniŭni 2025 hoda, dla jaho źnieśli miascovaje pryvatnaje pradpryjemstva pa vyrabie draŭnianaha vuhalu. Da 2026 hoda tut uźviali niekalki novych budynkaŭ, zrabili poŭnuju rekanstrukcyju čyhunačnych šlachoŭ i stancyi.
Siarod samych zaŭvažnych źmien z pačatku budaŭničych rabot na terytoryi byłoha aeradroma «Kryčaŭ-6» — pabudova centralnaha abjekta na byłoj uźlotna-pasadačnaj pałasie. Jon padobny da nievialikaha vajskovaha haradka, abniesienaha aharodžaj. U centry — plac, dzie, imavierna, i zdymalisia niekatoryja kadry z aficyjnaha videa ministerstvaŭ abarony Rasii i Biełarusi.
Na spadarožnikavym zdymku za 9 lutaha 2026 hoda na terytoryi centralnaha vajskovaha haradka možna razhledzieć 6 mašyn, jakija mohuć naležać rakietnamu kompleksu «Arešnik». Ich pamier i praporcyi adpaviadajuć pamieru pakazanaj raniej ministerstvami abarony techniki, ale dakładny typ mašyn pakul vyznačyć niemahčyma, bo dla hetaha treba bolš jakasnyja zdymki.

Dla ŭsich šaści mašyn budujuć dva anhary, na zdymku bačnyja cieni ad mietaličnych kanstrukcyj nad imi. Adzin, mienšy, — dla troch mašyn adnaho typu, i druhi, bolšy i z zapasam pad čaćviortuju mašynu, — dla troch mašyn druhoha typu.
Amierykanski analityk adkrytych danych i spadarožnikavych zdymkaŭ, supracoŭnik CNA Corporation — daśledčaha centra ŭ halinie abarony i nacyjanalnaj biaśpieki ZŠA — Dekier Evielet napisaŭ u sacyjalnaj sietcy X, što na novym spadarožnikavym zdymku, apublikavanym «Radyjo Svaboda», «vierahodna, bačna jak minimum dva abjekty, jakija mohuć być puskavymi ŭstanoŭkami, mahčyma — try». Jon taksama źviarnuŭ uvahu, što raźmiaščeńnie mahčymych puskavych ustanovak i mašyn zabieśpiačeńnia na adkrytaj placoŭcy, pakul vakoł ich praciahvajecca budaŭnictva anharaŭ, śviedčyć pra vysoki temp razhortvańnia.
Rasijski ekśpiert u halinie stratehičnych uzbrajeńniaŭ Dźmitryj Stefanovič udakładniŭ, što, miarkujučy pa zdymkach, možna kazać pra dyvizijon abo startavuju batareju Rakietnych vojskaŭ stratehičnaha pryznačeńnia.
Na zdymku ad 9 lutaha 2026 hoda taksama možna zaŭvažyć, što pobač z terytoryjaj centralnaha vajskovaha abjekta źjaviłasia kala 25 vajskovych mašyn roznaha pamieru i typu, niekalki ziemlanych nasypaŭ, a taksama budynak pakul jašče niezrazumiełaha pryznačeńnia. Na pierymietry vajskovaha haradka možna pabačyć 4 vyški niezrazumiełaha pakul pryznačeńnia.

Vajskovy ekśpiert ukrainskaha vydańnia Defence Express pa pytańniach uzbrajeńniaŭ i vajskoviec 413‑ha pałka Sił bieśpiłotnych sistem «Rejd» Ivan Kiryčeŭski ŭ kamientary «Radyjo Svaboda» adznačaje, što na spadarožnikavych zdymkach sapraŭdy mohuć być zafiksavanyja mašyny, źviazanyja z rasijskim rakietnym kompleksam «Arešnik», ale źviartaje ŭvahu na važny niuans:
«Toje, što Rasija razhortvaje ŭ Biełarusi vajskovuju infrastrukturu dla raźmiaščeńnia rakietnaha kompleksu «Arešnik», — heta fakt. Toje, što tam užo jość asobnyja kampanienty dla zabieśpiačeńnia pracy balistyčnych rakiet siaredniaj dalokaści «Arešnik», — taksama fakt. Pry hetym nielha vyklučać, što rasijanie mohuć takim čynam stvarać falšyvyja vajskovyja pazicyi. I heta moža być adna z takich falšyvych pazicyj».

Jak prykład niełahičnych, na jahonuju dumku, elemientaŭ infrastruktury vajskovaha abjekta pad Kryčavam jon pryvodzić anhary, bačnyja na spadarožnikavym zdymku, jakija budujucca adzin pobač z adnym i adrazu dla niekalkich mašyn rakietnaha kompleksu. Ekśpiert miarkuje, što pry naniasieńni ŭdaru takaja kancentracyja techniki moža pryvieści da jaje adnačasovaha źniščeńnia.
Razam z tym Kiryčeŭski miarkuje, što stvareńnie jak falšyvych, tak i zamaskavanych realnych bajavych pazicyj moža być častkaj doŭhaterminovaha płana i kryteryjem padrychtoŭki da razhortvańnia Rasijaj praź niekalki hadoŭ poŭnaha rakietnaha pałka ź nie mienš jak dzieviaćciu puskavymi ŭstanoŭkami.
«Pry hetym Rasija moža pastupova pačać razhortvać u Biełarusi kontrdyviersijnyja padraździaleńni i padraździaleńni śpiecyjalnych słužbaŭ, bieź jakich raźmiaščeńnie takoj zbroi niemahčymaje. Takija mabilnyja puskavyja ŭstanoŭki rasijanie navat u siabie chavajuć i bierahuć jak voka», — adznačaje ekśpiert.
«Arešnik» — rasijski mabilny rakietny kompleks siaredniaj dalokaści, stvorany, jak ličać ekśpierty, na bazie raspracavanaj raniej mižkantynientalnaj rakiety «Jars». Za košt skaročanaj kolkaści razhonnych stupieniaŭ «Arešnik» mienšy pamieram i maje mienšuju dystancyju ŭžyvańnia — kala 5 tysiač kiłamietraŭ. Rasija ŭpieršyniu mahła vykarystać rakietu hetaha kompleksu 21 listapada 2024 hoda pry ŭdary pa pradpryjemstvie «Pivdienmaš» u Dniapry na ŭschodzie Ukrainy. Pradpryjemstva tady było paškodžanaje, a ŭ horadzie zahinuli i byli paranienyja ludzi.

Pra mahčymaść raźmiaščeńnia rasijskaha rakietnaha kompleksu «Arešnik» u Biełarusi było zajaŭlena publična na sustrečy Pucina i Łukašenki ŭ kancy 2024 hoda. Vyznačany termin — druhaja pałova 2025 hoda. Rašeńnie raźmiaścić kompleks u Biełarusi nibyta pryniali ŭ adkaz na prośbu Alaksandra Łukašenki. Tady ž apošni, ź jahonych słoŭ, pastaviŭ Pucinu ŭmovu, što celi buduć vyznačacca «ŭ Biełarusi, a nie rasijanami».
Zajava pra toje, što Biełaruś nibyta zmoža samastojna vyznačać celi dla kompleksu «Arešnik», źjaviłasia ŭ miedyjach sioleta ŭ śniežni paśla intervju ministra abarony Biełarusi Viktara Chrenina kitajskamu telekanału. Adnak u toj ža dzień dziaržaŭnaje rasijskaje ahienctva navin TASS anulavała hety materyjał, pryznaŭšy jaho pamyłkovym.
Na prademanstravanych 30 śniežnia Ministerstvam abarony Biełarusi kadrach «zastupańnia na bajavoje dziažurstva» rakietnaha kompleksu «Arešnik» i hanarovaha šychtavańnia na placy «Radyjo Svaboda» nie zaŭvažyła nivodnaha biełaruskaha vajskoŭca. Siarod padniatych na cyrymonii ściahoŭ byŭ tolki adzin dziaržaŭny biełaruski i try rasijskija: dziaržaŭny ściah Rasii, ściah Ministerstva abarony Rasii, ściah rasijskich Rakietnych vojskaŭ stratehičnaha pryznačeńnia.
Kiravaŭ aficyjnym mierapryjemstvam na trybunie nienazvany rasijski padpałkoŭnik; jak paśla vyśvietliła «Radyjo Svaboda», im moh być rasijski vajskoviec Raman Astravuška. U 2021 hodzie jon byŭ kamandziram rakietnaha dyvizijona 54‑j rakietnaj dyvizii z horada Ciejkava.
54‑ia rakietnaja dyvizija adnosicca da Rakietnych vojskaŭ stratehičnaha pryznačeńnia Rasii i mieścicca prykładna za 200 kiłamietraŭ na paŭnočny ŭschod ad Maskvy. Rasijskija dziaržaŭnyja miedyja nie raz nazyvali Ciejkaŭski rakietny dyvizijon častkaj «jadziernaha ščyta» RF. Na ŭzbrajeńni padraździaleńnia stajać mižkantynientalnyja balistyčnyja rakietnyja kompleksy «Jars».
Kamientary