Upieršyniu za bolš čym 25 hadoŭ z Hiermanii ŭ Polšču pierajazdžaje bolš ludziej, čym naadvarot
Doŭhi čas susiedniaja z Polščaj Hiermanija była simvałam roskvitu i pryciahvała mnohich ludziej ź inšych krain. Pracoŭnyja miescy, infrastruktura, kvitniejučaja ekanomika — Hiermanija ŭsprymałasia jak abiacańnie lepšaha žyćcia. Ale ličby za 2024 hod śviedčać pra inšaje, raskazvaje Euronews.

Pavodle źviestak Fiederalnaha statystyčnaha ŭpraŭleńnia, u 2024 hodzie z Hiermanii ŭ Polšču pierajechali 90 807 čałaviek, a z Polščy ŭ Hiermaniju — 82 082. Tak zvany «mihracyjny šlach», jaki z 1980‑ch hadoŭ bieśpierapynna ruchaŭsia ŭ adnym kirunku, padobna, na hety momant padyšoŭ da kanca i źmianiŭ viektar.
«Nie tak užo šmat ludziej viartajecca ŭ Polšču. Realnaja źmiena zaklučajecca ŭ tym, što značna mienš ludziej pierajazdžajuć z Polščy ŭ Hiermaniju,
— tłumačyć Bastyjan Siendchardt, palitołah ź bierlinskaha adździaleńnia Niamieckaha instytuta Polščy. — Choć emihracyja z Hiermanii ŭ Polšču krychu pavialičyłasia, značna bolš važkim faktaram admoŭnaha bałansu źjaŭlajecca toje, što prytok nasielnictva z Polščy prosta skaračajecca».
U 2024 hodzie hramadzianie Polščy składali 6,6% zamiežnaha pracazdolnaha nasielnictva Hiermanii — treciuju pa vieličyni hrupu zamiežnikaŭ paśla turkaŭ i ŭkraincaŭ. U 2024 hodzie čystaja imihracyja hetaj hrupy skaraciłasia ŭpieršyniu z momantu ŭviadzieńnia volnaha pieramiaščeńnia rabočaj siły ŭ 2011 hodzie — čystaja mihracyja ŭpała ź plus 15 000 da minus 11 000 čałaviek.
Pavodle źviestak Instytuta daśledavańniaŭ zaniataści (IAB), kala 30,7% palakaŭ, jakija pražyvajuć u Hiermanii, razhladajuć mahčymaść pakinuć krainu. Kala 4,1% užo majuć kankretnyja płany pa adjeździe — ź ich 68% chočuć viarnucca ŭ Polšču, asabliva siarod maładych ludziej da 35 hadoŭ.
Što ž źjaŭlajecca pryčynaj hetych źmien? Siendchardt apisvaje heta jak dva paralelnyja pracesy: «Z adnaho boku, faktary pryciahnieńnia, jakija robiać Hiermaniju pryvabnaj, pamienšali. Ź inšaha boku, pamienšali faktary, jakija zaachvočvajuć ludziej emihravać z Polščy».
Heta stasujecca z danymi apytańnia IAB: palaki ŭ jakaści asnoŭnych pryčyn dla mahčymaha adjezdu z Hiermanii nazyvajuć ahulnuju ekanamičnuju situacyju ŭ Hiermanii (57,7%), palityčnuju situacyju (56,0%), vysokija padatki (45,9%) i darahuju biurakratyju (38,0%).
U Polščy źmianiŭsia vobraz Hiermanii, adznačaje Siendchardt: «Doŭhi čas Hiermanija była krainaj, na jakuju ludzi hladzieli z zachapleńniem. Tam moža być nie vielmi dobraje nadvorje ci pačućcio humaru, ale vy možacie zarabić niebłahija hrošy, i infrastrukturnyja prajekty pracujuć. Siońnia hety vobraz užo nie vytrymlivaje krytyki. Abiacańni roskvitu bolš nie dziejničajuć u Hiermanii».
U toj ža čas Polšča imkliva raźvivajecca. U ciapierašni čas kraina źjaŭlajecca šostaj pa vieličyni ekanomikaj u ES, a jaje ekanamičny rost u minułym hodzie skłaŭ 3,2%, pryčym prahnozy na 2026 hod jašče vyšejšyja. U toj čas jak Hiermanija pakazała rekordny hod u hetym dziesiacihodździ z rostam u 2,7% — vosiem hadoŭ tamu, — Polšča rehularna rasła prykładna na piać pracentaŭ u hod.
Kali zirnuć na rynak pracy, to karcina taksama vyhladaje inakš, čym pakaleńnie tamu: uzrovień biespracoŭja ŭ Polščy ŭ lutym 2026 hoda składaŭ 3,2%, što robić hety pakazčyk adnym z samych nizkich va ŭsim ES. U Hiermanii hety pakazčyk składaje 4,0%, a ŭ siarednim pa ES — 5,9%.
Siendchardt kaža pra źmienu mientalitetu: «U Polščy zaraz zusim inšy duch, kali havorka idzie pra pohlad na budučyniu. U toj čas jak žychary Polščy ličać, što zaŭtra budzie lepš, čym siońnia, žychary Hiermanii schilnyja dumać, što zaŭtra budzie horš. Toj, chto jedzie z Hiermanii ŭ Varšavu na ciahniku, traplaje ŭ horad, dzie ličbavizacyja paŭsiadzionnaha žyćcia raźvita značna bolš, čym tut».
Z 2022 hoda Polšča prapanuje padatkovyja ilhoty dla repatryjantaŭ. U miežach tak zvanaj «Ulga na Powrót» (ilhota na viartańnie) ludzi, jakija pražyli za miažoj nie mienš za try hady, mohuć pretendavać na lhotu pa padachodnym padatku ŭ pamiery 85 528 złotych (kala 19 700 jeŭra) u hod na praciahu čatyroch hadoŭ zapar. Razam z ahulnaj polskaj ilhotaj, jakaja nie abkładajecca padatkam, repatryjanty mohuć zarablać da 115 000 złotych (kala 26 500 jeŭra) u hod biez vypłaty padatkaŭ.
Kamientary