Navukoŭcy raspracavali instrumient dla prahnazavańnia času śmierci
Navukoŭcy stvaryli novy instrumient, jaki moža dapamahčy acanić, kolki času čałavieku, imavierna, zastałosia žyć. Mietad analizuje nie tolki ŭzrost, ale i pracu kletak arhanizma. Daśledčyki spadziajucca, što heta dapamoža dakładniej prahnazavać ryzyku zachvorvańniaŭ i paskoryć raspracoŭku lekaŭ suprać stareńnia.
Pytańnie pra toje, kolki hadoŭ pražyvie čałaviek, zastajecca adnoj z samych składanych zahadak navuki. Dakładna pradkazać momant śmierci niemahčyma, adnak daśledčyki pastupova vučacca aceńvać tak zvany bijałahičny ŭzrost arhanizma — pakazčyk, jaki adlustroŭvaje nie kolkaść pražytych hadoŭ, a faktyčny stan tkanak i kletak.
Jak piša Popular Mechanics, hrupa navukoŭcaŭ z Harvardskaj miedycynskaj škoły i japonskaha ŭniviersiteta Tochoku raspracavała novy instrumient dla takich acenak. Vyniki ich daśledavańnia apublikavanyja ŭ časopisie Nature.
Raniej dla vyznačeńnia bijałahičnaha ŭzrostu vykarystoŭvalisia tak zvanyja epihienietyčnyja hadzińniki. Jany analizujuć chimičnyja źmieny ŭ DNK, jakija nazapašvajucca z uzrostam pad uździejańniem času, stresu i inšych faktaraŭ. Adnak dakładnaść takich mietadaŭ nie zaŭsiody była dastatkovaj.
Kab palepšyć prahnozy, daśledčyki źviarnuli ŭvahu nie tolki na samu DNK, ale i na aktyŭnaść hienaŭ. Jany vyvučyli tkanki čatyroch vidaŭ sysunoŭ — myšej, pacukoŭ, makak i ludziej. Usiaho było praanalizavana kala 11 tysiač profilaŭ ekspresii hienaŭ u 25 roznych typach tkanak.
Navukoŭcy adsočvali, jakija hieny aktyvujucca abo, naadvarot, pracujuć mienš aktyŭna padčas stareńnia, a taksama pry ŭździejańni faktaraŭ, jakija mohuć padaŭžać abo skaračać praciahłaść žyćcia. Na padstavie hetych danych jany stvaryli tak zvany «transkryptomny hadzińnik».
U adroźnieńnie ad papiarednich padychodaŭ novy mietad aceńvaje ŭzrost nie pavodle kolkaści hadoŭ paśla naradžeńnia, a pavodle taho, jak funkcyjanujuć kletki arhanizma.
Pavodle aŭtaraŭ daśledavańnia, takija hadzińniki mohuć dapamahčy bolš dakładna prahnazavać ryzyku zachvorvańniaŭ i śmiarotnaści, a taksama aceńvać efiektyŭnaść roznych mietadaŭ lačeńnia. U pierśpiektyvie heta moža zrabić miedycynu bolš piersanalizavanaj, kali terapija budzie padbiracca nie pa pašpartnym uzroście čałavieka, a pa realnym stanie jaho arhanizma.
Padčas daśledavańnia vyśvietliłasia, što mnohija kletki roznych typaŭ — imunnyja, stvałavyja, piačonačnyja i myšačnyja — starejuć pavodle padobnych malekularnych miechanizmaŭ. Navukoŭcy vyjavili, što prykmietaj bolš pavolnaha stareńnia źjaŭlajecca aktyŭnaść hienaŭ, źviazanych sa zdarovym dzialeńniem kletak i hajeńniem paškodžańniaŭ.
Naadvarot, uzmacnieńnie pracy hienaŭ, jakija ŭdzielničajuć u zapalenčych pracesach i kletkavaj śmierci, śviedčyć pra paskoranaje stareńnie. Pavodle aŭtaraŭ daśledavańnia, hetyja źmieny mohuć dapamahčy acanić imaviernuju praciahłaść žyćcia čałavieka.
Pakul što novy instrumient vykarystoŭvajecca tolki ŭ daśledavańniach. Dla jaho ŭžyvańnia ŭ kliničnaj praktycy nieabchodnyja dadatkovyja vyprabavańni. Tym nie mienš, navukoŭcy ličać, što transkryptomny hadzińnik moža značna paskoryć raspracoŭku novych lekaŭ. Zamiest taho, kab čakać dziesiacihodździ dla acenki ŭpłyvu terapii na praciahłaść žyćcia, daśledčyki zmohuć chutčej vyznačać, jak lačeńnie źmianiaje bijałahičnyja markiery stareńnia.
Dakładna pradkazać datu śmierci navuka pakul nie zdolnaja. Ale novyja daśledavańni hienomu pastupova nabližajuć vučonych da razumieńnia taho, jak aceńvać resurs čałaviečaha arhanizma i jaho patencyjnuju praciahłaść žyćcia.
Hieroja telefonnych źlivaŭ pałkoŭnika Kisiala, jaki zaklikaŭ kalečyć demanstrantaŭ, raptoŭna apuścili na rajonny ŭzrovień12
Kamientary