Сабакі супраць катоў: псіхолагі высветлілі, хто з іх больш узнімае настрой, а хто можа псіхалагічна нашкодзіць гаспадару
Уладальнікі жывёл вераць, што яны здымаюць напружанне і супакойваюць нервы. Новае даследаванне паказвае, што спроба знайсці суцяшэнне ў гадаванцаў не надта дапамагае, а часам можа зрабіць толькі горш.
Ідэя пра тое, што жывёлы лечаць нервы — вельмі папулярная. Аднак навукоўцы з Нідэрландаў і Бельгіі вырашылі праверыць гэтае перакананне не ў лабараторных умовах, а ў рэальным жыцці. Вынікі іх даследавання, апублікаванага ў аўтарытэтным часопісе Frontiers in Psychology, пераварочваюць нашы ўяўленні.
Каб атрымаць максімальна дакладныя звесткі, даследчыкі адмовіліся ад традыцыйных апытанняў, дзе людзей просяць узгадаць мінулае. Замест гэтага яны ўстанавілі на смартфоны 188 уладальнікаў сабак і катоў адмысловую праграму.
На працягу пяці дзён праграма да 10 разоў на суткі раптоўна прасіла ўдзельнікаў адзначыць свой настрой, узровень стрэсу і тое, ці ўзаемадзейнічаюць яны ў гэты момант са сваім гадаванцам. Такі падыход дазволіў сабраць амаль 8 000 справаздач у рэжыме рэальнага часу і адсачыць сапраўдныя, а не прыдуманыя эмоцыі.
Спачатку вынікі пацвердзілі тое, што мы і так ведалі: каты і сабакі сапраўды здольныя паляпшаць настрой. Калі людзі проста бавілі час са сваімі жывёламі ў звычайнай абстаноўцы, іх станоўчыя эмоцыі раслі, а негатыўныя — зніжаліся.
Прычым, насуперак папулярнаму стэрэатыпу пра большую сацыяльнасць і эмацыйнасць сабак, прадстаўнікі абодвух відаў прыносілі аднолькавую радасць сваім гаспадарам.
Але ўся гэтая ідылія кардынальна змянілася, калі гаворка зайшла пра рэакцыю людзей на стрэсавыя падзеі.
Высветлілася, што ні сабакі, ні каты насамрэч не працуюць як «шчыт ад стрэсу». Калі чалавек сутыкаўся з непрыемнасцямі, актыўнае ўзаемадзеянне з жывёлай ніяк не змякчала эмацыйны ўдар.
Больш за тое, навукоўцы выявілі вельмі нечаканы каціны парадокс: чым больш людзі ўзаемадзейнічалі са сваім катом менавіта падчас стрэсавай сітуацыі, тым мацнейшымі станавіліся іх негатыўныя эмоцыі. Узаемадзеянне з катамі не проста не дапамагала, яно літаральна ўзмацняла трывогу і стрэс, хаця сярод уладальнікаў сабак такой тэндэнцыі не назіралася зусім.
Чаму ж так адбываецца? Даследчыкі мяркуюць, што ўся справа ў розных стылях паводзінаў. Каты звычайна ненавязліва знаходзяцца ў хаце, што выдатна пасуе для звычайнага дня. Але гэта можа зусім не адпавядаць таму ўзроўню падтрымкі, які патрабуецца чалавеку ў стане вострага стрэсу.
У псіхалогіі гэта называецца «пагаршэннем ад падтрымкі» (support deterioration) — калі дапамога не адпавядае сітуацыі, яна пачынае раздражняць і толькі пагаршае стан.
Таму наступны раз, калі ў вас здарыцца вельмі кепскі дзень, магчыма, лепш даць кату спакойна паспаць у куце і разбірацца самастойна, а не чакаць ад яго хуткага антыстрэсавага эфекту.
«Наша Нiва» — бастыён беларушчыны
ПАДТРЫМАЦЬ
Наталля Калегава расказала пра дапамогу беларускім уцекачам, сваю сям’ю, стаўленне да Ціханоўскай. І патлумачыла, хто такія «бабры» і «зайцы»34
Каментары