Свет

Ва Узбекістане вырашылі падкарэктаваць алфавіт. У ім стане больш літар

Сенат Узбекістана ўхваліў закон аб змяненні ўзбекскага алфавіта на аснове лацінскай графікі і накіраваў яго на разгляд прэзідэнту Шаўкату Мірзіёеву. Новы варыянт будзе складацца з 28 літар і аднаго апострафа замест цяперашніх 26 літар і трох спалучэнняў літар, паведамляе Gazeta.uz.

Здымак ілюстрацыйны. Фота: gazeta.uz

Неабходнасць рэформы патлумачылі не толькі з арфаграфіяй, але і з праблемамі выкарыстання ўзбекскай мовы ў лічбавым асяроддзі. Пытанне ўдасканалення ўзбекскай лацініцы заставалася нявырашаным каля 30 гадоў. У 2023 годзе Мірзіёеў прапанаваў перагледзець алфавіт і даручыў спецыялістам падрыхтаваць адпаведны законапраект.

Паводле прапанаваных зменаў, чатыры гукі, якія цяпер ва ўзбекскім алфавіце перадаюцца спалучэннямі з дзвюх літар, атрымаюць асобныя сімвалы. Замест Sh будзе выкарыстоўвацца Ş, замест Ch — Ç, замест Oʻ — Ö, а замест Gʻ — Ğ. Астатнія літары застануцца без зменаў.

Асаблівай праблемай улады лічаць напісанне Oʻ і Gʻ. На камп’ютары для набору такіх сімвалаў у некаторых выпадках патрабуецца выканаць да шасці дзеянняў, а на практыцы выкарыстоўваецца больш за дзесяць розных варыянтаў апострафаў і іншых знакаў. У выніку камп’ютарныя праграмы і пошукавыя сістэмы могуць успрымаць аднолькавыя словы як розныя. Гэта ўскладняе стварэнне электронных слоўнікаў, праграм і іншых лічбавых прадуктаў на ўзбекскай мове.

Змены таксама закрануць спалучэнні Ch і Sh. Сенатар адзначыў, што адпаведныя гукі вельмі часта выкарыстоўваюцца ва ўзбекскай мове — паводле яго слоў, у тры-пяць разоў часцей, чым у англійскай. Выкарыстанне двухлітарных спалучэнняў можа ўскладняць напісанне і чытанне слоў і прыводзіць да арфаграфічнай блытаніны.

Распрацоўшчыкі лічаць, што новыя асобныя сімвалы павінны палегчыць лічбавізацыю ўзбекскай мовы. Паводле заяў сенатара, гэта можа ўтрая паскорыць стварэнне нацыянальных клавіятур і мадэляў штучнага інтэлекту, у тым ліку сістэм пераўтварэння тэксту ў маўленне.

Абноўлены алфавіт таксама павінен адпавядаць міжнародным стандартам ISO і спрасціць працу з дакументамі за мяжой. Яго збліжэнне з алфавітамі іншых цюркамоўных краін, якія выкарыстоўваюць лацінку, як мяркуюць аўтары рэформы, можа палегчыць кнігаабмен і пераклады, а таксама спрыяць развіццю культурных, навуковых і эканамічных сувязяў.

Пераход на новы алфавіт будзе адбывацца паступова. Да ўступлення новых нормаў у сілу дазволяць выкарыстоўваць дакументы, нацыянальную валюту і каштоўныя паперы, аформленыя паводле дзейнага алфавіта. Дзяржаўным органам і арганізацыям таксама не давядзецца адразу мяняць ранейшыя сімвалы і іншыя элементы афармлення.

Старыя шыльды, паказальнікі з назвамі геаграфічных аб’ектаў, элементы афармлення будынкаў і іншыя падобныя аб’екты можна будзе захоўваць да іх фізічнага зносу або да тэрмінаў, якія вызначыць спецыяльная праграма рэалізацыі закона.

Каментары

Цяпер чытаюць

Лукашэнка: Што творыцца ў краіне, у нас усе гэтую гусь круцяць25

Лукашэнка: Што творыцца ў краіне, у нас усе гэтую гусь круцяць

Усе навіны →
Усе навіны

Штучны інтэлект рашыў задачу Наўе—Стокса, якую людзі не маглі разгадаць 90 гадоў. Гісторыя, аднак, абярнулася скандалам14

Украінскія беспілотнікі атакавалі Махачкалу3

Навукоўцы выявілі нечаканую сувязь паміж прыёмам парацэтамолу падчас цяжарнасці і здароўем дачок2

У Гродне зносілі склад і абрынулі частку сцяны на праезную частку. Аскепкі пашкодзілі аўтамабіль

«Не зразумелі, што гэта бегае». На запраўцы знайшлі ката, які быў увесь у апёках і зялёнцы3

Расійскія беспілотнікі атакавалі гандлёвы цэнтр у Сумах

Трамп заявіў, што «Пуцін хоча заключыць здзелку»12

Украіна аб'явіла ў вышук «Жэню з Гомеля». Што пра яго вядома?1

Беларуска Карына Казлоўская заваявала на чэмпіянаце Польшчы па стральбе з лука сем залатых медалёў. Больш проста не было 8

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Лукашэнка: Што творыцца ў краіне, у нас усе гэтую гусь круцяць25

Лукашэнка: Што творыцца ў краіне, у нас усе гэтую гусь круцяць

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць