Va Uźbiekistanie vyrašyli padkarektavać ałfavit. U im stanie bolš litar
Sienat Uźbiekistana ŭchvaliŭ zakon ab źmianieńni ŭźbiekskaha ałfavita na asnovie łacinskaj hrafiki i nakiravaŭ jaho na razhlad prezidentu Šaŭkatu Mirzijojevu. Novy varyjant budzie składacca z 28 litar i adnaho apostrafa zamiest ciapierašnich 26 litar i troch spałučeńniaŭ litar, paviedamlaje Gazeta.uz.
Nieabchodnaść reformy patłumačyli nie tolki z arfahrafijaj, ale i z prablemami vykarystańnia ŭźbiekskaj movy ŭ ličbavym asiarodździ. Pytańnie ŭdaskanaleńnia ŭźbiekskaj łacinicy zastavałasia niavyrašanym kala 30 hadoŭ. U 2023 hodzie Mirzijojeŭ prapanavaŭ pierahledzieć ałfavit i daručyŭ śpiecyjalistam padrychtavać adpaviedny zakonaprajekt.
Pavodle prapanavanych źmienaŭ, čatyry huki, jakija ciapier va ŭźbiekskim ałfavicie pieradajucca spałučeńniami ź dźviuch litar, atrymajuć asobnyja simvały. Zamiest Sh budzie vykarystoŭvacca Ş, zamiest Ch — Ç, zamiest Oʻ — Ö, a zamiest Gʻ — Ğ. Astatnija litary zastanucca bieź źmienaŭ.
Asablivaj prablemaj ułady ličać napisańnie Oʻ i Gʻ. Na kampjutary dla naboru takich simvałaŭ u niekatorych vypadkach patrabujecca vykanać da šaści dziejańniaŭ, a na praktycy vykarystoŭvajecca bolš za dziesiać roznych varyjantaŭ apostrafaŭ i inšych znakaŭ. U vyniku kampjutarnyja prahramy i pošukavyja sistemy mohuć usprymać adnolkavyja słovy jak roznyja. Heta ŭskładniaje stvareńnie elektronnych słoŭnikaŭ, prahram i inšych ličbavych praduktaŭ na ŭźbiekskaj movie.
Źmieny taksama zakranuć spałučeńni Ch i Sh. Sienatar adznačyŭ, što adpaviednyja huki vielmi časta vykarystoŭvajucca va ŭźbiekskaj movie — pavodle jaho słoŭ, u try-piać razoŭ čaściej, čym u anhlijskaj. Vykarystańnie dvuchlitarnych spałučeńniaŭ moža ŭskładniać napisańnie i čytańnie słoŭ i pryvodzić da arfahrafičnaj błytaniny.
Raspracoŭščyki ličać, što novyja asobnyja simvały pavinny palehčyć ličbavizacyju ŭźbiekskaj movy. Pavodle zajaŭ sienatara, heta moža ŭtraja paskoryć stvareńnie nacyjanalnych kłavijatur i madelaŭ štučnaha intelektu, u tym liku sistem pieraŭtvareńnia tekstu ŭ maŭleńnie.
Abnoŭleny ałfavit taksama pavinien adpaviadać mižnarodnym standartam ISO i spraścić pracu z dakumientami za miažoj. Jaho zbližeńnie z ałfavitami inšych ciurkamoŭnych krain, jakija vykarystoŭvajuć łacinku, jak miarkujuć aŭtary reformy, moža palehčyć knihaabmien i pierakłady, a taksama spryjać raźvićciu kulturnych, navukovych i ekanamičnych suviaziaŭ.
Pierachod na novy ałfavit budzie adbyvacca pastupova. Da ŭstupleńnia novych normaŭ u siłu dazvolać vykarystoŭvać dakumienty, nacyjanalnuju valutu i kaštoŭnyja papiery, aformlenyja pavodle dziejnaha ałfavita. Dziaržaŭnym orhanam i arhanizacyjam taksama nie daviadziecca adrazu mianiać raniejšyja simvały i inšyja elemienty afarmleńnia.
Staryja šyldy, pakazalniki z nazvami hieahrafičnych abjektaŭ, elemienty afarmleńnia budynkaŭ i inšyja padobnyja abjekty možna budzie zachoŭvać da ich fizičnaha znosu abo da terminaŭ, jakija vyznačyć śpiecyjalnaja prahrama realizacyi zakona.
Kamientary