Paśla skandałaŭ vakoł niaŭdałych pastanovak hałoŭnaha baletmajstra Teatra opiery i baleta abvinavacili ŭ płahijacie
Vakoł Nacyjanalnaha teatra opiery i baleta Biełarusi razharajecca čarhovy skandał. Rasijski chareohraf Aleh Habyšaŭ publična abvinavaciŭ hałoŭnaha baletmajstra teatra Ihara Kołba ŭ prysvajeńni idei baleta pra Marka Šahała. Pra heta jon raspavioŭ u instahramie.
Pavodle Habyšava, paŭtara hoda tamu jon prapanavaŭ kiraŭnictvu biełaruskaha teatra kancepcyju baleta pra Šahała. Jon asabista pryjazdžaŭ u Minsk, sustrakaŭsia z dyrektarkaj Kaciarynaj Dułavaj i Iharam Kołbam, a paśla pradstaviŭ detalovaje libreta i vizualnyja eskizy.
«Paŭtara hoda tamu mnie paviedamili: «Biełaruski teatr zacikaŭleny ŭ idejach. Voś numar hienieralnaha dyrektara — abaviazkova napišy!» Jak chareohraf, ja, viadoma, uzrušyŭsia. Heta šaniec! Tym bolš viedaju chłopcaŭ — talenavitych artystaŭ, ź jakimi chaciełasia pasupracoŭničać. Pačaŭ abdumvać: što prapanavać?
I voś, błukajučy pa idejach, asianiła: a što kali raspavieści pra Marka Šahała? Hienijalnaha mastaka ź Viciebska, čyje karciny dychajuć biełaruskaj dušoj — palotami zakachanych, zialonymi karovami, skrypačami na dachach. Tema sapraŭdnaha kachańnia, tvorčaha kanfliktu i mastactva — idealna dla baleta!
Ujavicie: «Šahał: Palot nad horadam». U dvuch aktach — ad naradžeńnia ŭ pałajučym ad pažaru Viciebsku, ad pošuku siabie ŭ mastactvie, ad kachańnia ź pieršaha pohladu z Bełaj (jaho muzaj na ŭsio žyćcio), dzie taksama nie ŭsio tak prosta: jon biedny, jana z bahataj siamji, ale serca pieramahaje. Da bitvy stylaŭ z Malevičam u revalucyjnym Viciebsku. Kalarovyja pałotny ažyvajuć u tancy, suprematyčnyja kvadraty zmahajucca z paetyčnymi linijami Šahała, a finał — hrandyjozny ŭźlot nad radzimaj pad biełaruskija matyvy. A jaho cudoŭny płafon u Opiery Harńje — heta ž sapraŭdny balet u balecie, jaki ažyŭ na stoli! Kožny siektar — svoj vichur koleru, svaja miełodyja, svaja harmonija i svaja zachaplalnaja historyja. Bieśsiužetnaje hrand-pa («Hrand-pa: Płafon»), jakoje łunaje ŭ palocie.
Heta cudoŭnaja tema dla sučasnaha baleta: z raznastajnaj płastykaj, sumieščanaj ź biełaruskim falkłoram i jaŭrejskaj miełodyjaj. A hałoŭnaje — tema kanfliktu: heta nie palityka, nie revalucyja, a duel stylaŭ — kalarovyja abdymki Šahała suprać ledzianych kvadrataŭ Maleviča. Heta možna vydatna pakazać u roznych chareahrafičnych stylach!» — z zachapleńniem piša Habyšaŭ.
Jon napisaŭ u teatr, pryjšoŭ adkaz: «Tak, my vielmi zacikaŭleny ŭ novych idejach. Pryjazdžajcie, heta nie telefonnaja razmova. Raspaviadzicie asabista!»
Jon pajechaŭ u Minsk, sustreŭsia z dyrektaram i hałoŭnym chareohrafam teatra.
«Vysłuchoŭvajuć ideju baleta, ale sumnievy: «A ŭrad Biełarusi dobra stavicca da Šahała?» Dakazvaju, byccam, tak, što navat biełaruski multfilm 2016‑ha stvorany «pry padtrymcy ministerstva»!
Prosiać eskizy, kaściumy, dekaracyi, poŭny kaštarys. Kažu: «Ja ž nie mastak pa scenie, ja chareohraf, jakraz za hetym i pryjechaŭ — stvarać kamandu, kali ideja spadabałasia». Vyjazdžaju ni z čym, ale paśla jany pišuć: «Detalova raśpišycie libreta».
Kala miesiaca raspracoŭvaju, stvaraju prezientacyju, šlu im płan: dziei śpiektakla, vizuały. Navat znajšoŭ dziŭny eskiz samoha Šahała — viosku, pieraviernutuju na niebie, jaho lubimy Viciebsk i rodny pakoj!»
Adkaz: scenaryj spadabaŭsia, patrabuje abmierkavańnia. Na 2025 płany zakryty, na 2026 hod — «u dumkach».
Ale dniami siabry Habyšava napisali jamu, što ŭ teatry aficyjna abviaścili ab budučaj pastanoŭcy ŭ 26‑m pra Šahała.
«Ja: «Heta ž cudoŭna!!!» «Ale stavić jaje budzie hałoŭny chareohraf teatra — Ihar Kołb, užo raspracoŭvajuć eskizy dekaracyj i abmiarkoŭvajuć muzyku z dyryžoram».
Voś taki siurpryz! Prylacieli…» — piša Habyšaŭ.
Jon dadaje, što heta dziŭnaje supadzieńnia, što mienavita paśla jaho vizitu ŭ teatr u kiraŭnictva i hałoŭnaha baletmajstra Kołba źjaŭlajecca ideja śpiektakla pra Šahała.
«Razumieju, u tvorčym asiarodździ takich niaŭdziačnych historyj, na žal, niamała. Ale ja ŭpieršyniu sutyknuŭsia z takoj niepavahaj, niespraviadlivaściu i tvorčym padmanam — usio spakojna, cicha vyrašyli za śpinaj, navat nie pasprabavaŭšy niejak apaviaścić», — dadaje jon.
Ihar Kołb naradziŭsia ŭ Pinsku i skončyŭ Biełaruskaje dziaržaŭnaje chareahrafičnaje vučylišča, jašče na 3 kursie pačaŭ vystupać na scenie Teatra opiery i baleta ŭ Minsku. Ale zorkaj staŭ u Rasii — z 1996 hoda jon pracavaŭ u Sankt-Pieciarburhu ŭ Maryinskim teatry.
U 2022 hodzie Ihar Kołb — zasłužany artyst Rasii — viarnuŭsia ŭ Minsk. Tut jaho zrabili hałoŭnym baletmajstram. Mužčyna raskazvaŭ, što pryniać prapanovu było nie vielmi prosta — bo siamja nie chacieła nikudy pierajazdžać z Sankt-Pieciarburhu.
Sioleta ŭ krasaviku hledačy ŭžo aburalisia jaho bačańniem baletaŭ «Balero. Karmen». Publika tady paličyła, što novy baletmajstar «apahaniŭ śviatoje» i patrabavali viarnuć pastanoŭku Valancina Jelizarjeva.
A ŭ kancy hoda «Ščaŭkunok» Kołba sabraŭ tak šmat niehatyŭnych vodhukaŭ, što ludzi navat pytalisia ŭ sacsietkach, ci varta zahadzia zdać kvitki za 250 rubloŭ.
Ciapier čytajuć
A my vam kazali: «nie dumajcie, što heta kapiejki»! Stali viadomyja źviestki, kolki padachodnaha biełarusy Litvy pieraličyli roznym hramadskim strukturam2929
Kamientary
Chacia nie ŭ duchu času heta. Tut treba Vikciuka: mužčynski balet "Alaksandar i jaho syny" ci "Špicava voziera".