Атрымаўся падарунак да дня народзінаў мастака — гэта акурат сёння, 11 лютага.
Ініцыятыва Maldzis выкупіла 30 літаграфій Напалеона Орды. 19 з іх прысвечаныя краявідам і архітэктурным помнікам у межах сучаснай Беларусі, астатнія — адносяцца да сучасных Літвы, Украіны і Польшчы, паведамляе ініцыятыва.
Набытая калекцыя ўтрымлівае выявы замкаў, палацаў, касцёлаў і сядзібаў у такіх гарадах і вёсках Беларусі, як Шаўры, Ліда, Крэва, Геранёны, Гейстуны, Дзевятня, Жамыслаўль, Нясвіж, Мір, Наваградак, Грушаўка, Смольгаў, Лагойск, Бялынічы, Гомель, Асвея, Камянец, Скокі, Высокае.
Гэтыя літаграфіі былі створаныя ў Варшаве Алаізам Місуровічам у майстэрні Максімільяна Фаянса ў 1870‑я гады паводле малюнкаў Напалеона Орды і з ягонымі арыгінальнымі подпісамі. Літаграфіі былі надрукаваныя ў альбоме гістарычных відаў Рэчы Паспалітай («Album Widokόw Historycznych Polski poświęcony Rodakom zrysowany z natury przez Napoleona Ordę»). Выданне альбома фінансаваў сам Напалеон Орда.
Усяго з 1873‑га да 1883‑га года выйшла з друку 8 серый гэтага альбома з 260 літаграфіямі агульным накладам звыш 1000 асобнікаў. Каля паловы арыгінальных малюнкаў, з якіх былі вырабленыя гэтыя 260 літаграфій, лічацца страчанымі.
«Літаграфіі Орды захоўваюць наглядныя сведчанні нашай бліскучай і адначасова шматпакутнай гісторыі. Дзякуючы ім мы маем уяўленне, як у другой палове XIX стагоддзя выглядалі палацы і сядзібы, большасці з якіх у наступным стагоддзі было наканавана знікнуць», — кажа Павел Мацукевіч, кіраўнік ініцыятывы MALDZIS.
Літаграфіі Напалеона Орды былі набытыя на польскім аўкцыёне на сродкі беларускіх ахвярадаўцаў: Паўла Царова, Ганны Краўчанкі, Ягора Яцука, Дар’і Сліж, Андрэя Грабоўскага, Юрыя К. і мецэнаткі, якая пажадала застацца непублічнай.
У будучыні калекцыя будзе перададзеная ў якасці грамадскага падарунка ў музей Напалеона Орды, што месціцца ў адноўленай радавой сядзібе мастака ў Варацэвічах.
Да вяртання ў Беларусь літаграфіі будуць выстаўляцца падчас адмысловых мерапрыемстваў за мяжой.
Беларускую частку калекцыі (19 літаграфій) можна будзе пабачыць на выставе Maldzis «Беларусь Напалеона Орды», якая пройдзе ў Варшаве ў Музеі Вольнай Беларусі з 28‑га лютага да 8‑га сакавіка 2026‑га года.
«Напалеон Орда зрабіў для нас візуальную памяць нашай краіны. Ягоныя працы даюць нам не толькі доказы велічы ўласнай гісторыі і вельмі багатай архітэктурнай спадчыны, але таксама і магчымасці для яе аднаўлення. Як мінімум у грамадскай свядомасці», — кажа Рыгор Астапеня, апякун ініцыятывы Maldzis.
Каментары