Jak u vas z movaj? TBM zrabiła daśledavańnie ab stanie biełaruskaj movy va ŭsich rajonach i haradach Biełarusi + SKANY ADKAZAŬ
Tavarystva biełaruskaj movy praviało maštabnaje daśledavańnie stanu biełaruskaj movy va ŭsich rajonach i abłasnych centrach krainy. Staršynia TBM Aleh Trusaŭ kaža, što takoha maštabnaha manitorynhu da jaho nie rabiŭ jašče nichto.
TBM raspracavała śpiecyjalnuju ankietu, pytańni jakoj pakryvajuć aśpiekty ŭžyvańnia biełaruskaj movy ŭ orhanach ułady, u śfiery adukacyi, u afarmleńni nasielenych punktaŭ i pamiaškańniaŭ, kultury i srodkaŭ masavaj infarmacyi.
Usiaho było razasłana kala 140 zapytaŭ. Na ŭsie ź ich pryjšli adkazy. Pryčym Aleh Trusaŭ pryjemna ździŭleny, što pa-rasiejsku adkazali tolki niekalki rajvykankamaŭ.
A voś sami adkazy značna adroźnivajucca adzin ad adnaho. U jakaści ŭzornaha adkaza na zapyt TBM Trusaŭ pryvodzić list Lachavickaha rajvykankama. «Jany choć i adkazali pa-rasijsku, ale na troch staronkach paličyli ŭ pracentach usie pakazčyki, ab jakich my pytalisia. Hladzicie, navat napisali: «Tablički na dvieriach v rajonnoj cientralnoj bolnicie oformleny na biełorusskom jazykie». A ŭ dužkach paśla słova «tablički» ŭdakładniajuć: šyldy», — pakazvaje dakumient Trusaŭ.
Z hetaha ž adkazu možna daviedacca, što ŭ Lachavickim rajonie ŭ 2013 — pieršaj pałovie 2014 hoda 3% rašeńniaŭ byli pryniatyja pa-biełarusku, a sielvykankamy pryniali na movie tytulnaj nacyi 1% rašeńniaŭ.
Adnak nie ŭsie čynoŭniki zachacieli paviedamlać TBM ab stanie biełaruskaj movy na padnačalenych terytoryjach i dasłali dziažurnyja adpiski.
Tak, naprykład, Čačerski rajvykankam napisaŭ, što «adsotkavyja suadnosiny ŭ viadzieńni dakumientaŭ na biełaruskaj movie ŭ orhanach ułady, śfiery adukacyi i kultury, afarmleńni nasielenych punktaŭ i inšych nieabchodnych Vam śfierach rajonny vykanaŭčy kamitet nie adsočvaje».
Baranavicki harvykankam patłumačyŭ, što «apracoŭka, abahulnieńnie i raźmierkavańnie statystyčnych dadzienych ab vykarystańni biełaruskaj movy ŭ vyšejnazvanych śfierach u kampietencyju orhanaŭ kiravańnia nie ŭvachodziać».
Hrodzienski harvykankam skupa paviedamiŭ, što «infarmacyju pa zaprošanych pytańniach dać nie pradstaŭlajecca mahčymym».
A Kiraŭski rajvykankam prosta skazaŭ, što niepadspravazdačny hramadskim abjadnańniam.
«Naša Niva» prapanuje aznajomicca ź niekatorami adkazami, pradstaŭlenymi Tavarystvam biełaruskaj movy:
-
U Polščy vydali padručnik dla vyvučeńnia biełaruskaj movy jak zamiežnaj. Jon pasuje i dla samanavučańnia
-
Kłunki, afełak, raschrystany. Biełarusy dzielacca trapnymi biełaruskimi słovami, jakija jany vykarystoŭvajuć u ruskaj movie
-
Apošnija biełaruskija hałasy. U Łathalii poŭnaściu vymierła biełaruskaja mova
Cichanoŭskaja i Zialenski ŭpieršyniu praviali sustreču. Zialenski zaprasiŭ Śviatłanu ŭ Kijeŭ14
Kamientary